Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Haberler Kültür-Sanat

        30'LARDAN SESLENEN KAFADARLAR

        Robert Downey Jr.’in Cary Grant’in yakışıklı centilmen tiplerini hatırlatan karakteri ile Charlie Chaplin’in sakar Tramp tiplemesini akla getiren Zach Galiafanakis’in karakterini bir araya getiren bir iki kafadar filmi. Yolda geçmesine karşın, Grant-Chaplin zıtlığından güç almış gibi görünüyor “Git Başımdan!”. Zaten sözünü ettiğimiz karakterlerin bu kadar kökten ‘iyi’ veya ‘kötü’ olmalarıyla birlikte çizgi filmlerdeki kadar net çizilmiş tiplemelerin izinde karton bir komedi anlayışı kaçınılmaz oluyor. “Felekten Bir Gece”nin yönetmeni Todd Phillips de son dönemde tutan komedileri birleştiren bir hikaye yapısını izleyince, filmin bu duruma düşmesi daha da kolaylaşıyor ister istemez. Böylece sessiz dönemden sesli döneme geçildiği 30’lu-40’lı yıllarda dahi eski durduğu söylenen, Laurel-Hardy gibi ikililerin kaba (slapstick) komedi geleneklerine geri dönmemize yol açan bir yapıtla yüzleşiyoruz.

        Bir yol komedisi. Ancak elbette bu alanın ya da karışımın belli konseptleri de var sinemada. “Geyik Muhabbeti” (“Road Trip”, 2001) gibi tuvalet komedisi odaklı, “Küçük Gün Işığım” (“Little Miss Sunshine”, 2005) gibi absürd komediye bağlanan veya “Git Başımdan!” (“Due Date”, 2010) gibi içinden ‘buddy-movie’ (iki kafadar filmi) çıkan örnekleri mevcut. Lafın özü eğer böyle bir alandan söz edebiliyorsak, elimizdeki eser de onun içinde bir şeyler yapmaya soyunuyor orası kesin.

        Owen Wilson-Ben Stiller ikilisinden sonuç alamazsan buradaki şansın ne kadar?

        Aslında şu zamana kadar çektiği altı filmden en çok “Felekten Bir Gece” (“The Hangover”, 2009) ile nam salsa da komedide zaman zaman belli durumların veya mizah anlayışlarının üzerine gitmeyi bilen bir isim Todd Phillips. Örneğin “Acemi Öğrenci Avcı Öğretmen”in (“School for Scoundrels”, 2006) çekişme komedisi mantığını uygulamasıyla sınıfı geçerken, “Old School”un (2003) “Dövüş Kulübü”nü (“Fight Club”, 1999) ti’ye alan hikayesiyle de dikkat çekmişti.

        “Git Başımdan!” ise yönetmen daha önce “Geyik Muhabbeti” ile el attığı yol komedisi ile “Afili Aynasızlar” (“Starsky & Hutch”, 2004) ile başvurduğu iki kafadar filmini iç içe geçirdiği eseri olarak anılabilir. Peki bu konuda alanda kendini kanıtlamış Owen Wilson-Ben Stiller ikilisinden sonuç almayan bir yaratıcıdan Robert Downey Jr.-Zach Galifianakis çiftinden başarı elde etmesini beklemeli miyiz?

        Galifianakis Altın Küre’ye göz kırpıyor

        Elbette bu sorunun cevabı ortada. Aslında burada Phillips’in mizaha yaklaşımı “Felekten Bir Gece” ve “Acemi Öğrenci Avcı Öğretmen”dekinin çok gerisinde. Bu da sadece birkaç skeçin, fikrin veya oyunculuk hamlesinin güldürmesini, genel anlamda ise bir tonlama sorunu yaşamasına yarıyor bu eserin.

        Öncelikle Galifianakis’i takdir edelim. Öyle ki neredeyse burada Charlie Chaplin’in sessiz dönemdeki filmleri kıvamında bir iş çıkarıyor. Bu da ona Oscar’larda komedi alanı ciddiye alınmadığından biraz zor ama, Altın Küre Ödülleri’nde ‘en iyi yardımcı erkek oyuncu’ veya ‘komedide en iyi erkek oyuncu’ dallarında bir adaylık getirebilir.

        Eşcinselimsi tavırlarından, pembe t-shirtüne, mastürbasyon çekerek uyuyan karakter oluşumundan, müstehcen köpeğine kadar gerçek anlamda yerli yerine oturmuş bir tipleme o.

        Kaba (slapstick) komedi, sesli dönemde hakim bir alt tür idi

        Ancak böylesi bir karakteri kaba komedi ya da onun günümüze uyarlanmış hali olan tuvalet komedisi aracı olarak kullanacaksınız bu kadar karton bir yolla yapmamalısınız artık.

        Galifianakis’in tiplemesi Charlie Chaplin, Buster Keaton ve Harold Lloyd filmlerinin ana karakteri olabilecek düzeyde, ona lafımız yok. Ancak bunların devri çoktan geçti ve böylesi bir şey için ‘Austin Powers’ serisindekine benzer bir evren yaratmanız şart artık.

        Böylesi keskin hatlarla çizilmiş ikililerin devri geçti artık

        Öyle ki “Git Başımdan!” belki de süresinin uzunluğundan bazı anlarda öylesine tek boyutlu bir mizah anlayışına bürünüyor ki anlamak mümkün değil. Zira tekerlekli iskemleli bir Vietnam gazisinin cob ile birine saldırmasına, bir adamın (kim olup olmaıdğının da çok da bir önemi yok) birini silahla vurma sakarlığı göstermesine ve daha nice böyle kaba komedi türüğüne gülmemiz bekleniyor.

        Bunun yanında iki kafadar filmlerinin en büyük klişesini uygulayarak mizaha giriyor yapıt. Bu da üst deredece aklı başında bir iş adamı ile başı gerçek anlamda havada bir oyuncu olma sevdalısı adamı karşılaştırmasıyla geliyor. Adeta çizgi film kıvamında bir iyi-kötü mücadelesi var.

        Bu doğrultuda da Robert Downey Jr.’ın Cary Grant’in sinemanın ilk dönemindeki screwball komedilerin (o zamanların romantik-komedisi), Galiafanakis’in ise Charlie Chaplin’in meşhur sakar tiplemesi ‘Tramp’in (Türkiye’de ‘serseri’ olarak da bilinir) kimliğine büründüğü söylenebilir.

        Sanki son yılların tutan komedilerinden parçalar alınarak oluşturulmuş

        Belki 1940’larda olsa ‘Grant Chaplin’e karşı’ güdüsüyle antolojilere girecek bir film çıkabilirmiş. Ama şu anda 2010 yılındayız. Bu mizah anlayışı da ancak Laurel-Hardy gibi ikililerde sessiz dönemde ve en fazla sesli sinemanın ilk on yılında, yani 30’larda aktifti.

        Şimdilerdeki tavrıyla içine uyuşturucu, seks, iğrençlik gibi şeyler eklenenince de bir yere varılmıyor burada. Esas sorunu da o zaten “Git Başımdan!”ın. Üzerine bir şey koymaması. Sadece son dönemde tutan ABD’de iyi gelir getiren “Kaza Kurşunu” (“Knocked Up”, 2006), “Felekten Bir Gece”, “Üşütük Kafalar” (“Pineapple Express”, 2008) gibi komedilerin kırması gibi duran bir filmle yüzleşebiliyoruz.

        İyi komedi için iyi senaryo şart

        Bu doğrultuda da ancak köpek mastürbasyonu sahnesi, arabadaki uyuşturucudan uçma sahnesi gibi anlara gülmekle yetinebiliyoruz. Bu da yanımıza bir Todd Phillips’in vasat komedi işlerinden birini daha bırakıyor. Bizi de şaşırtmıyor. Yönetmen üretmeye devam ettikçe arada beklenmedik ürünler çıkması doğal bir süreç. Ancak bu durum, onun ‘komedi yönetmeni’ eğilimini değiştirmeyecektir.

        Ama günümüz komedi yaratıcılarından Adam McKay, Judd Apatow, Kevin Smith gibi kendi kimliğini oluşturmuş isimleri takip etmekte yarar var. Öyle ki iyi komedi iyi senaryodan ve doğru yaklaşımdan gelir. Bunlarda da söylediklerimizin hepsi var.

        “Git Başımdan!” ise artık TV dizisi kıvamında kalan dostluk mesajlarının yanında, ölüm, cinayet gibi şeyleri sömürerek ahlaki duruşunu oluşturma konusunda sıkıntı yaşayan, işte tam da bu açılardan belli bir seviyeye ulaşamayacak bir eser. Diyalog, olay örgüsü kurma, karakter yaratma, espri yazma gibi konularda ciddi sorunları var.

        FİLMİN NOTU: 3.9

        Künye:

        Git Başımdan! (Due Date)

        Yönetmen: Todd Phillips

        Oyuncular: Robert Downey Jr., Zack Galifianakis, Jamie Foxx, Michelle Monaghan, Juliette Lewis, Danny McBride

        Süre: 100 dk.

        Yapım Yılı: 2010

        BABA BENİ EVERSENE

        Ülkemizde içinden müzik geçen filmlerin en azından “O Kadın” gibi gerçek bir biçimci yönetmenlik stiline ihtiyaç duyduğu dönemde devreye giren “Uçan Melekler”, ne yazık ki bu iddiayı kaldırma konusunda başarılı değil. Bunun da sebebi Yeşilçam ekolünü benimseyen başarı hikayesi, karakterler, dublaj kullanımı, diyaloglar ve görsel dünya ile bütünlenmiş olması. Elbette ki “Sözün Bittiği Yer”in yönetmen asistanlığı yapan bir yönetmenden de başka bir şey beklenemezdi. Ancak “Uçan Melekler”in en azından kurgu ve koreografinin öne çıktığı sahnelerden oluşturulmasıyla birlikte, sektörün gelişmesiyle artan ‘ulusal çöp’ (trash) örneklerinden birine dönüşmeyi bertaraf etmesini umardık.

        En iyimser tanımla “Sınav” (2007), “O Kadın” (2007), “Romantik” (2007), “Kağıt” (2010), “Vay Arkadaş” (2010) gibi filmlerin izini süren biçimci (formalist) bir eser olarak anılabilir. Ancak yönetmen Fırat Gürsoy’un böyle bir tarza ne kadar hakim olduğu da tartışma konusu. Zira hızlı kurgunun hakkını verse de bu tekniği 90’larda kullanıldığı gibi perdeye taşımayı seçiyor. Bırakın dünya sinemasını, bu adını verdiğimiz Türk filmlerinin de çok gerisinde. Yani bir ‘seri üretim’ gibi duruyor bu.

        Yeşilçam’ın klişeleşmiş ağlak hikayesi, stüdyo dublajı ile bütünlenmiş

        Ancak belki filmin kurgucusu bireysel olarak önemli işlere imza atabilir ileride. Öyle ki “Uçan Melekler”in sadece belli sekanslarını diyalogsuz izlerseniz, ‘kurgu’ anlamında münferit bir uğraşın güme gittiğini kavramanız ihtimaller dahilinde. Ancak genel anlamda bakınca burada Yeşilçam ekolünün izini süren bir başarı hikayesi var.

        Bu öykünün dayanak noktasında ise hip-hop yarışmasına katılan ‘geçmişi Yeşilçam melodramı karakteri olduğu için hasarlı’ bir kız, onun aşkı ve babası yatıyor. Yani Yeşilçam’ın o bildik iskeleti korunmuş. Üstüne üstlük tüm bunlara eldeki eserin, eski Türk filmleri gibi sessiz çekilip dublajlanması ve diyaloglarının anaokulu seviyesinde seyretmesi de ekleniyor. Böyle olunca da tek bir sekans izlenip keyif alınabilecek koreografiler, bu toplam içinde bir süre sonra anlamsız duran çerçeveler haline geliyor.

        Çıkış noktası çok da trajik değil

        “Uçan Melekler”, belki proje olarak ülkemizde ‘Sokak Dansı’ olarak bilinen ‘Step Up’ serisinin de patladığı bir dönemde akılcı bir deneme. Ancak onun vasat yapısı kadar bile eğlendirici, profesyonel ve samimi olmayı bir türlü beceremiyor.

        Hadi bunu bıraktık postmodern bir denemeye dönüşmesi gereken formül; senaryosuzluk, nereye gittiğini bilmeyen karakterler, devamlılık sorunları, inadına bayağı durması istenmiş gibi kokan görüntüler, amatör oyunculuklar ve daha nicesiyle 40-50 sene öncesinin kalitesini tutturabilen Yeşilçam denemelerine dönüşüyor.

        Bayağılık patlaması yaşatan, 20 sene içinde kültleşebilecek bir eser

        Filmi izlerken sanki oyuncular doğaçlama yapıyor da son anda sahnelerine karar veriyorlar gibi hissediyorsunuz. ‘Dans filmi’ iddiası da tamamen bir kabartma aslında. Öyle ki burada birkaç dans sahnesi var, onların da görkemli olduğunu söylemek büyük hata olur. Aksine dar alana sıkıştırılıp çekim süreleri kısatılmış gibi duruyorlar.

        Son kalemde “Uçan Melekler” için ‘Sözün Bittiği Yer gibi Yeşilçam ekolünün taban noktası olan bir eserin yönetmen asistanının çektiği, yoldan çevrilen oyuncuların kamera önüne geçtiği, teknik anlamdaki ‘renklilik’in ise kitsch (bayağılık estetiği) bir dünya yaratmaya yaradığı bir eser’ tanımı yapılabilir.

        Zira dünya sinemasında gördüğümüz gibi müzikalin ya da müziklerin koreografi ile bir şeyler anlatma motifine dönüştürülmesinden ziyade bunları münferit olarak kullanan bir film var karşımızda. Bu durum da sinemamızdaki ‘çöp’ örnekleri arasındaki yerini zorlanmadan almasını sağlıyor eldeki eserin.

        FİLMİN NOTU: 1.9

        Künye:

        Uçan Melekler

        Yönetmen: Fırat Gürsoy

        Oyuncular: Aydan Uysal, Melis Evirgen, Deniz Kıdır, Aytaç Arman, Okan Aydoğan, Sertan Güder, İpek Tenolcay, Ali Yaylı

        Süre: 104 dk.

        Yıl: 2010

        KADIN KADINA EĞLENCE

        Odette Yustman, Kirsten Bell, Sigourney Weaver, Jamie Lee Curtis gibi isim yapmış farklı kuşaklardan oyuncularıyla dikkat çekmeyi kafasına koyan “Yine Mi Sen?”, özellikle Curtis ve Weaver gibi ‘usta’ları garip durumlara düşürerek yol alma sevdalısı bir komedi. ‘Okul yıllarındaki rakibim, 10-20 sene sonra karşıma çıktı’ cümlesi odaklı bir durum komedisi gibi başlamasına karşın, ‘kadın filmi’ne meylederek adeta saç baş çekiştirmelerinden öteye gidemeyen bir noktada tamamlanıyor. Bunun da sebebi kaba (slapstick) komedi türüklerinden güç alarak çocuksu hale gelmesi ve tuvalet mizahından beslenerek iğreti durması elbette. Nihai sonuç, sadece belli bir kadın kitleyi ilgilendiren bir ‘rekabet komedisi’.

        Sinemada alışık olduğumuz ‘çekişme komedisi’ ya da ‘rekabet komedisi’ alanınının yeni temsilcisi. Tabii bu konu açılınca hemen aklımıza “Kirli Çürük ve Adi” (“Dirty Rotten & Scoundrels”, 1989), “Acemi Öğrenci Avcı Öğretmen” (“School of Schoundrels”, 2006) gibi başarılı örnekler geliyor. Ancak “Yine Mi Sen?” (2010) daha çok “Aşk Oyunları” (“Heartbreakers”, 2001) ve “Gelin Savaşları” (“Bride Wars”, 2009) gibi bu durumun kadın filmi (chick-flick) ayaklarından biri olarak öne çıkıyor.

        Popüler-kaybeden çatışması

        Aslında okulun en popüler kızı ile en ezik kızının ya da kaybedeninin yıllar sonra karşılaşmasından bir rekabet çıkarma fikrinin zeki bir komediye dönüşmesi ihtimaller dahilinde. Öyle ki buradaki senaryo Odette Yustman’ın canlandırdığı Joanna’yla Kirsten Bell’in performansıyla can bulan Marnie’nin çekişmesiyle ilerleyen bir yapıya sahip.

        Zira Marnie’nin ağabeyi ile evlenecek olan Joanna, görümcesinin küçükken ezdiği Marnie olduğundan habersiz. Ancak bu durum açığa çıkınca da bir mizah yaratma güdüsü ortaya koyuluyor en azından. Elbette filmin başvurduğu durumlar bu kadarla da kalmıyor.

        Elindekiyle yetinmeyi bilmeyince...

        Zaten en büyük sorunu da daha bir çatışmaya konsantre olamamışken araya ikinciyi de yine aynı önemde sokması olarak anılabilir. Öyle ki bu ‘genç çatışması’na yine aynı okulda ‘Birinci ben mi olacağım, sen mi?’ rekabetine giren Jamie Lee Curtis’in canlandırdığı Marnie’nin annesi ile Sigourney Weaver’ın oynadığı Joanna’nın teyzesi karakterleri de ekleniyor.

        Tabii tüm bunları yaparken durum komedisi olmayı istemeden yan yollara sapması da bir başka dağınıklık getiriyor. Öyle ki tuvalet komedisinin iğrençlikleri ve kaba komedinin çocuklukları ile çaptan düşten sonra bir süre tek boyutlu ilerliyor, bunun devamında da izlenemeyecek dereceye gelmeyi başarıyor “Yine Mi Sen?”.

        Mesajı yerinde

        Genel çerçevede baktığımızda burada ele alınan ana sorunsal, bir evlilik dolayısıyla ailenin iki kuşağındaki rekabetlerin alevlenmesi. Filmin bunu ele almak isterkenki amacı ise ‘Okuldayken nasıl bir karaktere sahip olduğunuz önemli değildir. Kariyeriniz ona göre şekillenmez’ mesajını vermek. Bunu yaparken böylesi zigzaglı yollara sapması da aslında daha çok, zamanı geçmiş bir kaba komedinin örneğinin içinde olduğumuzu anlamamızı sağlıyor. Özellikle sonlara doğru artan iğreti sahne oranının yüksekliği bu durumun tuzu biberi olmuş diyebiliriz.

        Böylece “Refeer Madness”ın (2005) yeni nesle uygun kült müzikal uyarlaması ile bir yerlere gelebileceğini düşündüğümüz Andy Fickman, “Oyun Planı” (“The Game Plan”, 2007) ve “Sihirli Dağ”dan (“Race to Witch Mountain”, 2009) sonra üçüncü negatif hamlesini de burada yapıyor. Öyle ki “Yine Mi Sen?”de, yönetmenin ilk filmini alaycı dünyasını andırabilen sadece Yustman ve arkadaşlarının sonlara doğru verdiği bayağı ponpon kız performansı sahnesi var. O da her şeyden ayrıksı bir konumda maalesef.

        FİLMİN NOTU: 3.1

        Künye:

        Yine mi Sen? (You Again)

        Yönetmen: Andy Fickman

        Oyuncular: Kirsten Bell, Odette Yustman, Jamie Lee Curtis, Sigourney Weaver, Betty White, Kristin Chenoweth

        Süre: 105 dk.

        Yıl: 2010

        KEREM AKÇA’NIN VİZYON FİLMLERİ İÇİN YILDIZ TABLOSU

        Amcam Önceki Hayatlarını Hatırlıyor (Loong Boonmee raleuk chat): 3.8

        Aşka Fırsat Ver (L’Age de Raison): 5.4

        Aşkın İkinci Yarısı: 5.2

        Cehennem: 0.8

        Çoğunluk: 6.5

        Durdurulamaz (Unstoppable): 4

        Harbi Define: 2.1

        Harry Potter ve Ölüm Yadigarları: Bölüm 1: 6.3

        Kavşak: 4.2

        Mahpeyker: Kösem Sultan: 1.5

        Nefes Nefese (Inhale): 5

        Nene Hatun: 2

        New York’ta Beş Minare: 6.4

        O Kul: Hayal Bile Etme: 3.4

        Ölüm Zinciri (Chain Letter): 4

        Pak Panter: 4.9

        Paranormal Activity 2: 7

        Prensesin Uykusu: 4

        Red: 4.3

        Sammy’nin Maceraları (Sammy's avonturen: De geheime doorgang): 6

        Satılık Ruh (My Soul to Take): 2

        Sihirbaz (L’Illusioniste): 6.8

        Son Ayin (The Last Exorcism): 3

        Son Savaşçı (Centurion): 6.1

        Sosyal Ağ (The Social Network): 7

        Şantaj (Stone): 7.1

        Testere 3D (Saw 3D): 3.3

        Toprak Altında (Buried): 4

        Üç Harfliler: Marid: 4.6

        Vay Arkadaş: 5.5

        Ye Dua Et Sev (Eat Pray Love): 3

        Yedek Polisler (The Other Guys): 5.6

        Yukarıdaki Tehlike (Skyline): 6

        Not: Yıldızlar, 10 üzerinden verilmektedir.

        keremakca@haberturk.com

        ÖNERİLEN VİDEO

        FETÖ'nün mahrem yapısına operasyon

        İstanbul merkezli 3 ilde Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) mahrem yapılanmasına yönelik düzenlenen operasyonda 15 şüpheli gözaltına alındı. (DHA)

        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ