Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
DHA

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu üyesi ve Gazi Üniversitesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Hasan Tezer, DHA'ya yaptığı açıklamada İngiltere, Güney Afrika ve Brezilya'da görülen mutasyonların tüm dünyada sorun teşkil etmeye başladığını ve nisan ayının sonuna kadar mutasyonlu virüsün Avrupa'da baskın tip olacağını kaydetti. Mutasyonlu virüs belirtileri neler? Mutasyonlu virüs kaç kişide tespit edildi?

MUTASYONLU VİRÜSÜN BELİRTİLERİ NELER?

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı, Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı ve Sağlık Bakanlığı Toplum Bilimleri Kurulu üyesi Prof. Dr. Mustafa Necmi İlhan, İngiltere'de ortaya çıkan mutasyonlu koronavirüse ilişkin DHA'ya açıklama yaptı.

Prof. Dr. İlhan, mutasyonlu virüsün öldürücülüğünün az olmasının iki nedeni olabileceğine vurgu yaparak, "Bulaştığı kişi sayısı fazladır, daha hafif hastalık yapıyor olabilir ya da bulaştıklarında bir bölümünde yine hastalık olabileceği gibi bir bölümü daha hafif geçiriyordur, o yüzden de öldürücülük hızı düşmüş olabilir. Bunu takip edip görmek gerekiyor. Kısıtlamalara uymak gerekiyor, vatandaşlarımız şunu düşünmeli; eğer yüzde 70 bulaştırıcılık fazlaysa en az benim iki kat önlem almam gerekiyor. İngiltere'den gelen 15 hastanın tedavisinin devam ettiğini biliyoruz, yakınları da karantinada. İngiltere'deki meslektaşlarımız, öksürük ve solunum semptomlarının daha fazla olduğunu söylüyorlar. Burada da muhtemelen öyledir" ifadesini kullandı.

KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı ve Farabi Hastanesi Test Merkezi sorumlusu Prof. Dr. Faruk Aydın, mutasyonlu virüsle ilgili Demirören Haber Ajansı'na (DHA) açıklamalarda bulundu. Koronavirüse kıyasla daha hızlı yayılan mutant virüs takibinin Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda yapıldığını belirten Prof. Dr. Faruk Aydın, Trabzon'da mutasyonlu virüs görüldüğünü açıkladı. Mutant virüsün koronavirüsten 1,5 kat daha hızlı bulaştığını söyleyen Prof. Dr. Aydın, ortamlarda bir arada bulunma süresinin kısaltılarak çift maske takılması uyarısında bulundu.

Mutant virüsün daha hızlı bulaşarak daha az miktarda virüsle bile hastalık bulaştırabileceği konusunda uyaran Prof. Dr. Aydın, “Mümkünse varyantların arttığı bu koşullarda toplantıların, insanların, toplulukların bir araya gelmesinin önlenmesi gerekiyor. Mesafeyi 1,5 metreden 2 metreye çıkarmak gerekiyor. Aynı ortamda bulunma süresini önceden 15 dakika diyorduk, mutant virüsler nedeniyle artık 10 dakikaya düşürmek gerekiyor. Tek maske kullanımını çift maskeye çıkarmak gerek. Ortalama 1,5 kat bulaşma hızını artırdığını söyleyebiliriz. Bulaşma hızı 1,5 kat arttı diye mesafeyi de 1,5 kat açma kriterine ihtiyaç yok. Sadece süreyi azaltın ve daha uzak durun. Havaya çıkan partiküllerin size ulaşması daha kolay, az miktarda bulaşmasıyla hastalık oluşturması için yeterli oluyor” dedi.

MUTASYONLU VİRÜS KAÇ KİŞİDE TESPİT EDİLDİ?

Tezer, "Ülkemizde de Sağlık Bakanlığının verisine göre 400 civarında insanın mutasyonlu virüs ile enfekte olduğunu, Güney Afrika ve İngiltere varyantlarının olduğunu biliyoruz. Ülkemize has mutasyonların olduğunu da biliyoruz; ama ülkemizdeki varyantlarının nasıl etki edeceğini bilmiyoruz. Ama dünyada İngiltere varyantının mutasyonunun daha kolay hücreye yapıştığını daha çok enfeksiyon geliştirdiğini ve daha düşük miktarda virüs yüküyle enfeksiyon geliştirdiğini biliyoruz. Ancak Güney Afrika ve Brezilya mutasyonları aynı mutasyona sahip olsa da ek başka mutasyonlar da gösteriyor. Bu mutasyonlarda aşı ya da doğal hastalık geçirseniz de oluşan antikorlarda nötralizasyonu tam istediğimiz şekilde gerçekleştiremiyor. Bu da aşı ve doğal enfeksiyon sonrası belki tekrar hastalanmanıza sebep olabilecek bir hadise. Bunların bizi endişe edici duruma getirmemesi için uygulayacağımız kurallar çok önemli. Maske, mesafe ve hijyen beraberinde aşılamaların hızlı bir şekilde yapılması gerekiyor" dedi.

"VAKA SAYILARI ARTABİLİR"

Bundan sonra vaka sayılarının artabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Tezer, "Çünkü Avrupa'da vaka sayıları artıyor. 'Mutasyonunlu virüs ülkemizi etkileyecek mi etkilemeyecek mi' şubat ayının ortasından sonra göreceğiz. Hesaplara, verilere göre öngörü bu. Bu verilerle birlikte çok yakın bir zamanda her ilin kendi sayısı açıklanacak, her hafta ve her il kendi vaka sayısına göre, istenilen vaka sayısına göre hedeflenen kısıtlamaları lokantalarla ilgili restoranlarla ilgili durum değerlendirmesi yapacak. Bugün itibarıyla bunlarla ilgili yorum yapmak çok kolay değil. Ülkemizde de mutasyonlu virüsler artıyor ve bunlar çok daha kolay yayılıyor. Bizim burada çok dikkatli adımlar atmamız gerekiyor. Ülkemizde bölge bölge vaka sayıları değişiyor. Bazı bölgelerde çok az varken, bazı bölgelerde fazla sayıda olabiliyor. Bunda coğrafi yapı, sosyal yapı, yaşam biçimi, her şeyin etkili olduğunu biliyoruz. O yüzden il il değerlendirmenin il pandemi kurulları tarafından yapılması doğru bir yaklaşım olacaktır" diye konuştu.

"BU VİRÜS HER AY 1-2 KEZ MUTASYONA UĞRUYOR"

Prof. Dr. Tezer, koronavirüs salgının gelişmesinin sebebinin normal dolaşımda olan koranavirüsün mutasyona uğrayıp hayvanlardan insana geçme özelliğini kazanmasıyla olduğunu belirterek, "Oradaki hadise de mutasyon. Oradaki hadise insanlara bulaşma özelliğini kazanmasıydı. Ondan sonra ilk dönemlerde Çin'de daha kolay bulaşma özelliği kazandı ve tüm dünyaya yayıldı. Bu virüs her ay 1-2 kez mutasyona uğruyor. Şu anda binlerce mutasyon gelişmiş durumda bunlar izleniyor. Biz nasıl karar veriyoruz? Dünya Sağlık Örgütü’nün dünyadaki bütün ülkelere temin ettiği virüsün genetik haritası var. Zaman zaman ülkenizde rastgele örnekler toplayıp 'bu haritadan farklı bir harita var mı' diye bakıyorsunuz. Bu ne zaman önem kazanıyor? Bir bölgede kısıtlamalar yaptınız; ama vaka artıyor. O zaman acaba o bölgede mutasyon var mı diye genetik haritasına bakıyorsunuz. Nitekim İngiltere bunu bildirdi. ‘Yoğun kısıtlamalara rağmen vaka artıyor ve mutasyon var’ dedi. Laboratuvar incelemelerinde de mikroorganizmanın virüsün hücre içerisine daha kolay geçebildiğini gösterdi. Güney Afrika ve Brezilya da ‘İngiltere'deki mutasyonun aynısı bizde de var; ama benim mutasyonumun ekstra şu özelliği var' dedi" ifadelerini kullandı.

MUTASYONLU KORONAVİRÜS NASIL DURDURULACAK?

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serhat Ünal, hızlı aşılama ve kurallara uyarak yeni mutasyonlar gelişmeden koronavirüsü durdurma şansı olduğunu söyledi. Ünal, "Yeni mutasyonlu virüse karşı da Haziran ayında muhtemelen 1 değil 2 suşlu (bir virüsün farklı alttürleri) aşılar, 1 mRNA değil 2 mRNA'lı aşıların devreye girme ihtimali var" dedi.

Bilim Kurulu üyesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Serhat Ünal, DHA'ya yaptığı açıklamada, koronavirüsün İngiltere'de görülen mutasyonunda daha çok kişiye bulaşır hale geldiğini hatırlattı. Ünal, son 1 haftada vaka sayılarında düşme hızında duraksama ve hafif bir artışın meydana geldiğini ifade ederek, "Bunun nedeni 'biraz havalar düzeldi, aşılama da başladı' diye bir rehavete mi kapıldık veya biraz tedbirleri gevşettik mi yoksa biz tedbirleri gevşetmedik; ama yeni suş bu tedbirlere rağmen daha iyi bulaştığı için artışa geçti. Son 1-2 haftadır bunu anlamaya çalışıyoruz. Türkiye’de PCR testi ile koronavirüs tanısı konuluyor; sonra yeni mutasyonlu virüsü tanıyacak PCR testleri geliştirildi. Hemen hastanelere dağıtıldı, o testlerle görülen illerde bu şekilde tespit edildi" dedi.

"1 YETMİYORSA 2 MASKE TAKALIM"

Mutasyonlu virüsün ülkeye girişine mani olamadıklarına dikkat çeken Ünal, "O zaman tedbirlerimize daha çok dikkat edelim. Bir maske yetmiyorsa iki maske takalım. Kapalı ve kalabalık yerlerde bulunmak zorundaysak, maskeyi çift olarak takalım. Aramızdaki mesafeyi 1,5 değil 2 metreye çıkaralım. Bunun gibi tedbirlere daha sıkı riayet etmemiz gereken bir dönemden geçiyoruz. Bir taraftan da aşılama programımız devam ediyor. Halkımızın sağduyusu, kurallara uyma kapasitesi ve aşılamanın getirdiği destekle hepimiz bunu durdurabileceğimizi umuyoruz. Çünkü durduramazsak yeniden vaka sayılarındaki artışla yeni bir atakla karşılaşma şanssızlığı olabilir. O yüzden yeniden dönüp her şeyi yeniden planlamak gibi bir dönemin içine gireriz. Bu biraz o yorgunluğun üzerine hayal kırıklığı olacaktır" diye konuştu.

"HAZİRAN AYINDA DEVREYE GİRME İHTİMALİ VAR"

Ünal, Türkiye'de de artışa başlayan yeni mutasyonlu virüsün aşının etkinliğinde olumsuz önemli bir etkisinin olmadığını kaydederek, şunları söyledi:

"Aşı aynı şekilde korumaya devam ediyor. 'Aşının etkinliği' dediğimiz zaman Güney Afrika mutasyonu öne çıkıyor. Mevcut aşılarda bir miktar koruyuculukta azalma varmış gibi birkaç çalışma çıktı. Bu daha aşıları değiştirmeyi gerektirecek basamakta değil. Bilim yenilmez. Bu uzun süreli savaş. Virüs ülkemize geldi, biz koruma tedbirleriyle, kısıtlamalarla ve aşıyla bir cevap verdik. Virüs bizim koruma tedbirlerimize ve hastalığı geçirerek antikor oluşturmamıza, bulaştırıcılığını artırarak bir cevap verdi. 'O aşıların etkisinden kurtulacak değişiklikler ortaya çıkabilir mi' diye virüs yaşamını sürdürmek için aşıların antikorlarına karşı cevap vermeye çalışıyor. Bu süre içerisinde ne kadar hızlı aşılarsak, ne kadar kurallara dikkat edersek, yeni mutasyonlar gelişemeden virüsü durdurma şansımız var. Yeni mutasyonlu virüse karşı da Haziran ayında muhtemelen 1 değil 2 suşlu (bir virüsün farklı alttürleri) aşılar, 1 mRNA değil 2 mRNA'lı aşıların devreye girme ihtimali var. Tedbirlere çok daha sıkı riayet edilmesi gerekiyor. Maskeye, 2 metre mesafeye, el hijyenine, kapalı yerleri havalandırmaya ve kapalı yerlere mümkün olduğunca bulunmamaya dikkat etmemiz gerekiyor."