MR dikkate alınmamalı mı?

GAZETE HABERTÜRK/ POLEMİK

GÜLİN YILDIRIMKAYA

gulinyildirimkaya@haberturk.com

ABD’li doktor James Andrews’in açıklamaları tıp camiasını karıştırdı. 31 “sağlıklı” beyzbolcunun omuz MR’ını çektiğini, çekilen MR’ların yüzde 90’ında “anormallik” saptadığını ve “ameliyatlık” çıkardığını söyleyen Andrews’e göre gereğinden fazla MR çekiliyor. Tartışma yaratan açıklama New York Times Gazetesi’nde yayınlandı.

Habere göre Dr. Andrews ve bir grup meslektaşı, çoğu doktorun, kendi MR cihazına sahip olduğu için, her fırsatta hastalarının MR’ını çekerek para kazandığına dikkat çekti. MR çektirmek, doktora bu beklentiyle gelen sporcuları psikolojik olarak rahatlatıyor. Ancak MR’ın yanlış okunmasıyla yanlış teşhisler konulabiliyor ve bunun sonunda sporcuya yararından çok zararı olan tedaviler uygulanabiliyor.

Washington Üniversitesi’nden Ortopedist Prof. Dr. Bruce Sangeorzan bu durumu şu örnekle açıklıyor: “Sağlıklı bir insan koştuktan sonra MR çektirirse diz kemiğinde sıvı saptanır. Bu önemsiz bir şeydir. Ancak sakatlanmış bir sporcuda böyle bir sıvının saptanması tedaviyi gerektiren bir çatlağın belirtisi olabilir. MR’ın, hastanın verdiği bilgiler doğrultusunda çok dikkatli okunması gerekir.” Prof. Sangeorzan, MR cihazlarının doktorların kullandığı birçok teknoloji gibi çok hassas olduğunu belirterek, “MR her zaman anormallikler saptar, ama bunların çoğu dikkate alınmaması gereken şeylerdir” görüşünü savundu. Konuyu Türk hekimleriyle tartışmaya açtık; MR gereksiz yere mi çekiliyor, sonuçlarını her zaman dikkate almamalı mıyız? İşte farklı görüşler...

‘MR, sağlam insanda hastalık çıkarmaz’

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Serdar KAHRAMAN

MR çekimiyle yüzde yüz sağlam insanlarda her zaman bir anormallik çıkması söz konusu değil. Eğer bu olsaydı o zaman hiç normal MR olmamış olurdu. Her sağlıklı, şikâyeti olmayan insanın MR’ını çekmek, orada mutlaka bir patolojik bulgu çıkacağı anlamına gelmiyor. “MR her zaman bir anormallik bulur, dikkate alınmamalı” söylemi bu anlamda geçerli değildir. Kaldı ki özellikle şikâyeti olmayan ama belli bir problemi olma olasılığı olan seçilmiş bir popülasyonda çalışıyorsanız, yani sporcu gibi bir popülasyonda çalışıyorsanız, bunların geçmişte mutlaka spor yaralanmalarına maruz kalma olasılıkları vardır. Dolayısıyla klinik olarak şikâyetlerinin olmaması bu spor yaralanmalarına maruz kalmadıkları anlamını taşımıyor. Çekilen MR’da da en azından bu spor yaralanmalarının izini görüyorsunuz. Her zaman söylenen şey şudur: “Klinik birinci plandadır.”