Haftada 3 gün çalışmaya sendikalardan bile destek yok
Dünyanın en zenginlerinden Meksikalı işadamı Carlos Slim, insanların haftada 3 gün çalışabileceklerini söyledi. Bu gerçekte uygulanabilir mi?
Seçkin Ürey / İSTANBUL-Deniz ÇİÇEK / ANKARA
79.6 milyar dolarlık servetiyle dünyanın en zengin adamı olan Meksikalı telekomünikasyon patronu Carlos Slim, Paraguay'da düzenlenen bir konferansta, insanların çalışma hayatları hakkında radikal bir değişiklik yapmanın zamanının geldiğini söyledi. İnsanların haftada 3 gün çalışabileceğini ve böylece 75 yaşında emekli olabileceğini belirten Slim'in bu önerisi, çalışan haklarını savunan sendikalar tarafından bile destek görmedi. Sendikalar, "Çalışmak değil oturmak insanı yıpratır. Bizim çok çalışmamız lazım. 75 yaşına kadar çalışacaksak zaten emekli olmaya da gerek yok" diyerek, bu öneriye tepki gösterdi. Sendikaların, haftada 3 gün çalışma önerisine yönelik değerlendirmeleri şöyle:
'3 gün çalışan 4 gün boşlukta farklı yere gider'
Enerji Bir Sen Başkanı Hacı Bayram Tonbul:
75 yaşına kadar çalışıyorlarsa, o yaştan sonra emekli olmaya gerek yok. Bence çalışmak insanı yıpratmaz. Sistemli bir şekilde insanın yapabileceği işi ona yüklemek lazım. Ondan fazlasını yükleyince insan yıpranır. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün kriterleri var. 16 yaşından büyükler günde 8 saat çalışırlar. Bunun 4 saati çalışma, 1,5 saati istirahat ve tekrar çalışma. 6-7 saat uyku lazım. Yılda en az 20 gün kafalarını ve beyinlerini işten uzaklaşıp boşaltmaları gerekir. Bunlara uymak insan fıtratına daha uygun olur. 3 gün çalışan adam 4 gün ne yapıyor? Çalışmak insanı yıpratmaz, yıpratan, insanın aldığı kalorinin üstünde yük yüklenmesi. 4 günlük boşluk insanı farklı yerlere götürür. Normal çalışsın ama ücreti de emekliliği de ona göre verilsin. İnsanlar mutlu olsunlar. Çalışmayan adam mutsuz olur.
'Harıl harıl çalışmaya devam edelim'
Memur-Sen Başkanı Ahmet Gündoğdu:
Bunu yapan kişi dünyanın en zengin adamıysa, önünde başka hedef kalmamış. Bütün dünyevi hedeflerine ulaşmış. Türkiye, yeni kalkınmakta olan bir ülke. Elbette işçi ve memur dinlenmeli. Dinlenmek de motivasyonu artırır, verimli çalışmasını sağlar. Türkiye çalışmayı 3 güne indirebilecek bir ülke değil. Dünya liginde yapmamız gereken çok şey var. Kişi başı gelir, işsizlik, asgari ücret ve taşeronlaşma gibi sorunlarımız var. Çok çalışıp geliri artırmamız ve gelirin adil dağılımını sağlamamız lazım. Pastayı büyütmemiz lazım. Dolayısıyla o patron kendi işyerinde böyle bir şeyi yapıyor olabilir ya da üç günde bütün işleri teknik noktaya getirmiş olabilir. Düğmeye basılarak oradaki işler oluyordur. Bizler tarım sanayi ve bilgi toplumuna geçişleri zamanında yapamayan insanlarız. Biz harıl harıl çalışan bir ülkeyiz. Bu doğrultuda devam edelim.
'Türkiye değil, Dünya'da bile uygulanmaz'
Koop İş Genel Başkanı Eyüp Alemdar:
Ortalama 3 günlük çalışma Türkiye'de zor. Şu anda bizde haftalık çalışma saati 59. OECD ülkeleri içinde en fazla çalışan biziz. AB'de bile 39 saat, ABD'de 40 saat. Türkiye'de bunlar mümkün değil. Keşke bizde 59 saat 45'e inse. Ona bile çekseler işsizlik ve kayıt dışılıkta azalma olur. Bu yöntem aslında dünyada da uygulanamaz. Haftalık 3 günden, 33 saat çalışma ediyor. Mümkün görünmüyor. Önemli olan çalışma saatlerinin azalması değil, işyerindeki huzur ve mutluluk. İşyerinde huzur varsa zaten verimli çalışma gelir. 3 güne düşürmek çok şart değil.
'Ben uygulamak istesem ekibim uygulatmaz'
Süleyman Orakçıoğlu, Orka Holding Yönetim Kurulu Başkanı:
"Bizim ülke olarak kat etmemiz gereken çok mesafe var. Milli gelir 11 bin dolar seviyesinde. Onu 40 bin dolar yapalım da ondan sonra bakalım. Önce üreteceksin, sonra tüketeceksin. Şimdi daha fazla tüketmeye odaklanırsak başkalarının dışarıdan desteğiyle bu iş bir yere kadar gider. Carlos Slim, 71 milyar dolarlık adam. Kendi herhalde oradan dünyayı farklı görüyor. Hayatın gerçeklerinden kopmamak lazım. Ben işimde uygulamak istesem bile ekibim uygulatmaz. Çünkü hedefler tutmaz."
'İmtiyazlı zümrenin de üretiyor olması lazım'
Hakkı Matraş, Matraş Grup Yönetim Kurulu Başkanı:
"Onlar öyle yaşamaya alışmış. Allah çalışmayı sevenlere öyle yaşamayı nasip itmesin. Çalışmak insanı zinde tutar, spor gibidir. Çalışmak, hayatı anlamamız bakımından fevkâlededir. Bol tatilli yaşamın olursa, yaptığın tatilden de bir şey anlamazsın. Haftada 3 gün, ya kardeşim olmaz böyle bir şey. Üretmek, emek sarf etmek lazım. Para kazananları, zengin olanları, imtiyazlı zümre dahil insanların üretmesi lazım. Bunları düşünmek lazım. 3 günlük mesai geriye götürür. Emek yoğun işler de var. Her şey otomatik değil."
'Bazı sektörlerde mümkün olabilir'
Şeker-İş Başkanı İsa Gök:
"Böyle bir uygulama sonucunda iş verimi açısından mutlaka artış olur. 3 gün sonra insanlar 4 gün boyunca ne yapacak? Bunların hepsi planlanıp alt yapısını hazırlamak lazım. Bu uygulama, ağır sanayi iş yerinde olmaz. Belediye işlerinde olur. Metal sanayinde, kömür havzasında olmaz. 75 yaşında bu işi yapamaz insanlar. Bazı sektörlerde mümkün olabilir. Türkiye'de de tartışılabilir bir konu."