Düzenli egzersiz hayat kurtarıyor!

Ceyda ERENOĞLU/HT GAZETE

Düzenli egzersiz meme ve kolon Düzenli egzersiz meme ve kolon kanseri riskini yüzde 30 azaltıyor kanseri riskini yüzde 30 azaltıyor.

Hastalanmadan yaşamak mümkün mü? Uzmanlar bu soruyu, “Gerekli şartlara uyulması halinde, ‘evet’ diye yanıtlıyor. Günümüz tıbbının amacı da bu. Hastalıklara gün yüzü göstermemek ve onları erken evrede yakalamak. İmkânsız mı geliyor? Araştırma sonuçlarını gördüğünüzde bu düşüncenizi değiştireceksiniz. Sağlıklı olmak elimizde...

DÜNYADA ölüm nedenleri arasında kalp hastalıkları yüzde 30 ile ilk sırada yer alıyor. İzlanda’da 67 yaş üstü rastgele seçilen ve hiç şikâyeti olmayan 700 kişinin incelenmesinde 3 kişiden 2’sinin sessiz kalp krizi geçirdiği saptandı. Şeker hastalarında bu oranın daha yüksek olduğu biliniyor. Kadınlarda kalp kriziyle ilgili tipik şikâyetlere daha az rastlandığı için bu cinsin kalp krizi geçirdiği fark edilmeyebiliyor.

SAĞLIKLA İLGİLİ FARKINDALIK ARTIRILMALI

Güvenilir istatikleri nedeniyle örnek gösterilen Amerikan Kanser Derneği’ne göre, her gün 1500’den fazla Amerikalı, kanser nedeniyle yaşamını yitiriyor. İstanbul Florence Nightingale Hastanesi Sağlıklı Yaşam Merkezi Direktörü Dr. Özgür Şamilgil, “Hastalık ilerleyene kadar kanserin bazı belirtilerinin bazı türlerde görülmediği düşünülse de doktor tarafından ortaya çıkarılabilir” diyor. Herkesin kansere yakalanma olasılığı olsa da olguların yüzde 77’sinin 55 yaş ve üstü olduğu belirtiliyor. Bazı kanserler diğerlerine göre daha ölümcül olsa da erken tanı, etkili tedavi ve avantajlar sayesinde tüm kanserler için 5 yıllık sağ kalım oranının 1977’den bu yana yüzde 18 arttığına dikkat çekiliyor.

Yaygın bazı kanser türlerinin (kolon, karaciğer, akciğer-küçük hücreli akciğer kanseri-, meme, yumurtalık, testis, prostat, pankreas) erken tanısında kanda bakılan birincil biyo belirteçler önemli ipuçları verebiliyor ve gerek duyulması halinde doktor sağlıklı bireylerden de bu testleri isteyebiliyor. Bireylerin sağlıklarıyla ilgili farkındalıklarının artırılması, zamanında önlem alınması ve risk faktörlerinin azaltılması büyük sorunların önemli oranda engellenebilmesi açısından çok önemli bulunuyor.

HASTALIKLARIN BİRÇOĞU ÖNLENEBİLİR

Dr. Özgür Şamilgil, hastalıkların birçoğunu önlemenin mümkün olduğunu söylüyor. Araştırmalar en sık ölüm nedeni olan kalp-damar hastalıklarının bile sigaranın bırakılması, doğru beslenme, hareketli yaşam gibi unsurlara dikkat edilmesi halinde (hipertansiyon, kan yağlarındaki yükseklik, kilo fazlalığı, diyabet, vb sorunları düzelterek) yüzde 80 gibi yüksek bir oranda engellenebildiğini gösteriyor. 17 ülkenin verilerini inceleyen bir araştırmayı yayınlayan JAMA Tıp Dergisi’ne göre kalp krizi veya inme geçiren her 25 kişiden sadece 1’inin bu değişiklikleri tam olarak uyguladığı görülüyor.

Obez kadınların çocukları daha fazla risk altında

İSKOÇYA’DA yapılan bir araştırmada, hamilelik sırasında obez olan kadınların çocuklarının, normal kilolu annelerinkine göre kalp hastası olma ve ölüm risklerinin yüzde 30-35 daha fazla olduğuna dikkat çekiliyor. Kalınbağırsak (kolon) kanserinin akciğer kanserinden sonra en sık rastlanan ikinci kanser türü olduğu ve yüzde 70 oranında yanlış beslenmeyle bağlantılı olduğu için büyük bölümünün engellenebileceği düşünülüyor.

ARAŞTIRMALAR DİYOR Kİ:

Sağlıklı yaşam için gerekenler: Sağlıklı yaşam için gerekenler:

Sağlık; kişinin fiziksel ve ruhsal olarak kendini iyi hissetme hali olarak tanımlanıyor ve kabaca şunlara bağlı görülüyor:

Kalıtsal özellikler. (Yaklaşık yüzde 30)

Annenin gebelik sırasındaki beslenmesi ve çevre faktörleri.

Doğal ve dengeli beslenme.

Doğa içerisinde hareketli yaşam.

Çevresel kronik zehirleyici faktörlerden (sigara, radyasyon, çevre kirliliği, aşırı alkol, vb) uzak durmak.

Aşırı stresten korunmak.

Kaliteli ve düzenli uyku.

İdeal kiloyu (veya biraz fazlasını) korumak.

Otomobil yerine bisiklet

Hindistan’da yapılan bir araştırmada bisiklete binmeyi veya yürümeyi tercih edenlerde otomobil veya otobüs kullananlara göre diyabet, hipertansiyon ve obezite gelişme oranının yüzde 50 daha az olduğu belirtiliyor.

Kalp krizi geçirenlerin sigaraya devam etmesi tekrar kriz geçirme ve ölüm riskini 2-3 kat artırıyor. Düzenli beslenme ve ezgersizin ise bu riski 3’te 1 oranında azalttığı belirtiliyor.

Kronik uykusuzluk herhangi bir nedenden ölüm riskini 3 kat artırıyor. (Hayvan deneylerinde tümör gelişimini 2-3 kat artırdığı belirtiliyor.)

5 saatten az veya 9 saatten fazla uyumak kalp krizi ve inme riskini yüzde 50 kadar artırıyor.

Sigarayı bırakmak 3-4 kilo aldırsa da kalp damar hastalığı riskini yüzde 50 azaltıyor. (İngiltere’de yapılmış bir araştırmaya göre sigara ömrü 10 yıl kısaltıyor. 30 yaşında bırakılırsa zararı yok olurken; 40 yaşında 9 yıl, 50 yaşında 6 yıl, 60 yaşında 3 yıl geri kazanılıyor.)

Günde 2 saatten çok TV seyretmek kalp hastalığı riskini ikiye katlıyor

Günde 2 saatten fazla televizyon seyretmenin kalp hastalığı riskini 2 kat artırdığı belirtiliyor.

Evde veya işte oturarak zaman geçirenlerin diyabet ve kalp hastalığı riski 2 kat artıyor ve bu durum 30 dakikalık egzersizin bile faydasını götürüyor. Bu nedenle 1-2 saatte bir kalkarak 2 dakika yürümek öneriliyor.

Düzenli egzersiz meme ve kolon kanseri riskini yüzde 25-30 oranında azaltıyor.

Ayrıca şehir hayatının getirdiği çevresel kirlilik, radyasyon ve stres gibi etkenlerden uzaklaşmak da sağlıklı ve uzun ömür için büyük katkı sağlıyor.

Yapılması ve yapılmaması önerilenler

Ensülin direncini un ve şekerden (patates, pirinç, vb) kaçınarak yenin.

Çevresel zehirlerden ve sigaradan uzak durun.

Yoğurt, sirke ve turşu gibi fermante edilmiş faydalı bakterilerden zengin gıdalar tüketin.

Tüm bu yediklerinizin miktarını az tutarak düşük kalorili beslenin.

Alkol tüketiyorsanız fazlaya kaçmayın.

Yeterince uyuyun.

Sosyal aktivitelere katılın, hobiler edinin, eğlenmeye zaman ayırın.