Yemek aşk mı zorunluluk mu ?

Güneş AKSÜS / HT MAGAZİN

Bugün yetişkin olup da yemek yemek benim için 'aşk'tır diyen biri emin olun, çocukken de yemeğe âşıktır. Bu aşk başka bir şey. Sadece iştahlı olmaktan bahsetmiyorum. İştahlı olmak veya iştahsız olmak değişebilir. Damak tadın da değişebilir. Bebekken sevmediğin yemekleri çocukken sevebilir, çocukken sevdiklerini büyüdüğünde sevmeyebilirsin. Ama aşk değişmez.

Aşk yiyeceklere, lezzete verdiğin tepkidir. Bu yemeğin adı veya şekli değişebilir ama sevdiğin lezzet genelde kalıcıdır. İşte bu yüzden kimileri için yemek sadece doymakken, kimilerine göre sürekli ilişkide olduğu ve zevk aldığı bir duygu.

Klinik Psikolog Pınar Mermer'le verdiğimiz "Çocuğum Sağlıklı Besleniyor mu?" eğitimlerine gelen anneler kendi çocuklarını anlatıyorlar. Kiminin çocuğu bir öğünde önündeki tüm tabağı silip süpürürken, kimisi yemeklerin tipine bile bakmıyor. Hatta sofraya oturmuyor. Bir anne, bana çocuğum bana bir kere bile "Acıktım anne demedi" diye anlattı. Olamaz mı? Olabilir? Nasıl ki herkesin ilgi alanları farklı, nasıl birimiz spor severken birimiz de hiç hareket etmek istemiyoruz, yemekle ilişkimiz de kişiden kişiye göre değişiyor. Bunu bebekken de anlayabilirisiniz. Eğer bu konularda hassassanız, bebeğinizin sevdikleri ve sevmediklerine göre onu yönlendirebilirsiniz. Çünkü çocuklarımızın geleceği biraz da bize bağlı. Çok yemek seçen bir çocuk gibi görünebilir ama belki de ne sevdiğini biliyor olması yetişkin olduğunda onun hayatını kolaylaştırır. Ya da çok az yiyen bir çocuk, hayatı boyunca kilo problemi ile uğraşmak zorunda kalmaz.

Sağlık Bakanlığı'ndan sağlıklı beslenme önerileri

Çeşitli besinler tüketiniz

Öğün atlamayınız

Özellikle kahvaltı yapmadan güne başlamayınız.

Her gün 3 ana, 2- 3 ara öğün tüketmeye özen gösteriniz.

Sofrada kullandığınız yemek tabaklarınızın boyutunu küçültünüz. -

Ayaküstü atıştırmalıklar ve fast food yemek tercihlerinden kaçınınız.

Yemeklerinizi küçük lokmalar halinde uzun süre çiğneyerek tüketiniz.

Sağlıklı beslenmek için mevsiminde doğal ve taze besinler tercih ediniz. -

Şeker tüketiminizi azaltınız.

Tuz tüketiminizi azaltınız. Sofranızdan tuzlukları kaldırınız. Az ama iyotlu tuz tüketiniz.

Tam tahıl ürünlerini tercih ediniz.

Kahvaltılık gevrek tüketecekseniz şeker eklenmemiş olanlarını tercih ediniz.

Günde en az 8-10 bardak su içiniz.

Doymuş yağlar içeren hayvansal kaynaklı yağlar,

(tereyağ, iç yağ, kuyruk yağ) yerine doymamış yağ asitlerini içeren bitkisel sıvı yağları (zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısırözü yağı vb.) tercih ediniz. Trans yağdan kaçınınız.

Gazlı içecekleri tüketmeyiniz. Şekerli içecekleri tüketmekten sakınınız.

Yarım yağlı süt, ayran gibi içecekleri ve vitamin mineral açısından zengin taze sıkılmış az miktarda meyve sularını tercih ediniz.

Yiyecek alışverişlerinize tok karnına ve önceden hazırladığınız alışveriş listenizle çıkınız.

Besinleri satın alırken ambalajlarını kontrol ediniz. -

Ambalajda yırtık, yıpranmış olanlarını ve teneke kutuda bulunan gıdalarda ise ezik, bombe yapmış ürünleri tercih etmeyiniz.

Gıdaları satın alırken etiketlerini okuyunuz.

Almak isteğiniz gıda ürünün ambalajında son kullanma tarihi, içindekiler ve kalori değeri gösteren tabloları kontrol ediniz.

Sağlıklı beslenmek için saflaştırılmamış (işlem görmemiş) ve zenginleştirilmiş tahıl ürünleri tercih ediniz. Örneğin; tam buğday ekmeği gibi.

Vücut ağırlığınızı dengede tutmaya özen gösteri- - niz.

Öğünlerinizde tüketeceğiniz besinleri 4 temel besin grubunu içerecek şekilde planlayınız.

Belli aralıklarla ağırlığınızı ölçünüz. (En sık hafta- - da bir defa)

Öğün saatlerinizi planlayınız ve öğün atlamayınız. -

Her gün ortalama 6-8 saat uyumaya özen gösterin

Günde en az 5 porsiyon(en az 400 gr) taze sebze ve meyve tüketilmelidir. Günlük alınan sebze ve meyvenin en az iki porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler,

(Yeşil sebzelerin doğrandığı zaman 2-3 su bardağını dolduran miktarı) veya portakal, mandalina gibi turunçgiller veya domates olmalıdır.

TABAĞINI TEMİZLE!

Özellikle çocuk beslenmesi eğitimlerinde üzerinde durduğumuz konu bu; “Tabağındakiler bitmeli mi?” Çocuklarımıza özenle yemekler hazırlıyoruz. Önüne tabak tabak koyarken heyecanla, çorban burada, yanında da kabak var veya çok güzel bir yoğurt, istersen balık var, diye sevimli sevimli anlatsanız da çocuğunuz eğer bu yemekleri sevmiyorsa, siz de illa ki yesin diyorsanız, burada ikilem başlıyor. Ve yine az önce dediğim gibi belki de çocukken yaşadığımız durum, yetişkin olunca önüne ne gelirse yiyen adamlar, tadını sevmese de yiyen kadınlara dönüşüp kilo almayı kolaylaştırıyor. Belki de bu yüzden her zaman tabağın bitmesi şart değildir.

Çocuğunuz yemek seçiyorsa...

Çocuğunuz inatçıysa, bir de yemek seçiyorsa bir hayli zorlanıyor olmalısınız...

Yemek seçme, 18 - 24 ay arasında başlayan normal bir dönem.

"Bu yaştaki çocuklar yemekleri reddederler hatta daha önce sevdikleri bir şey bile olsa. Bu onların bağımsızlıklarını kanıtlama biçimidir diyor "Yemek Savaşları" kitabının yazarı Laura Jana.

Bu çağdaki çocuklar kendi başlarına seçim yapmak isterler bu yüzden ona küçük seçenekler sunabilirsiniz.

Mesela, bezelye mi havuç mu veya fasulye mi gibi...

Eğer bazı seçenekler sunarsanız onları şaşırtabilirsiniz.

Elinizde yiyecek olarak sadece patates varsa üzerine sos olarak ne istediğini veya ne renk tabakta yemek istediğini sorabilirsiniz.

GÜÇ

Bu çağdaki çocuklar durumu isterlerse değiştirebileceklerini fark etmeye başladıkları zaman sizi ellerine fırsat geçtiğinde test ederler.

Bu tamamen kontrol gerektirir. Tabaklarını iterek ve hayır diye bağırarak, sizden bir tepki beklerler. Tepkisiz olmaya çalışın.

3-6 yaş arasında bir çocuğun istemediği bir yemeğe zorlarsanız, bu ters etki yaratır ve tüm şansınızı kaybedebilirsiniz.

Peki çocuğunuz yemek yemediği zaman ne yapacaksınız?

Örneğin kızınız öğlen yemeğini yemedi, o zaman son derece duygusuz bir ifadeyle.

"Belki akşam yemeğine kadar acıkmış olursun, o zaman yersin" deyin.

Tabii bunu uygularken, arada zararlı ve akşam yemeğinden önce onu tıkayacak bir atıştırmalık yememesine dikkat etmelisiniz.

AKRAN BASKISI

Çocuklar, diğer çocukların ne yediğine dikkat ederler.

Oğlunuzun her gün pizza ve patates kızartması yiyen bir çocukla arkadaş olduğunu düşünün.

Bu onun yeme alışkanlıklarını değiştirmede olumsuz bir örnek olabilir.

TERS ÇEVİRİN

Çocuğunuzun sağlıklı beslenen biriyle takılmasını sağlayın.

İngiltere'de 3-7 yaş arası çocuklarda yapılan iki araştırmanın sonucuna göre ; çocuklar kendilerinden yaşça büyük bir çocuğun hiç tanımadıkları bir yiyeceği yediklerini gördüklerinde, bunu denemeye daha hevesli olabilirler.

Eğer çocuğunuzun arkadaşları, tıpkı onun gibi yemek seçiyorsa, çocuğunuza lise yaşlarında bir bakıcı veya pozitif örnek olması için ikiz kuzenlerini çağırabilirsiniz.

Ancak bunu bilerek yapıyor olduğunuzu anlamamalı. Eğer sizin bir işler çevirdiğinizi anlarsa, yememek konusunda daha ısrarcı olabilir.

ABUR - CUBUR DÜNYASI

Neredeyse bütün çocuklar tatlı yiyeceklere duyarlı bir damak tadıyla dünyaya gelirler.

Çocuğunuz büyüdükçe ve evden daha çok çıkmaya başladıkça doğum günü partileri, arkadaş toplantıları hatta alışveriş merkezleri gibi yerlerde sayısız seçeneği bulunan şekerlemeleri ve abur cuburları görmeye başlayacak.

Buda sizin ona evde yedirdiğiniz yemeklere kayıtsız kalmasını sağlayacak.

TERSİNE ÇEVİRİN

Çocuğunuza "bazen" veya "özel" veya "eğlence" yemekleri olduğunu söyleyin.

Pasta, dondurma, patates kızartması gibi besinlerin ona yasak olmadığını, ama sağlıklı ve güçlü olabilmesi için evdeki sağlıklı yemekleri yemesi gerektiğini belirtin.

Bu özel yemekleri de özel zamanlarda yiyebileceğini bilsin. - - ( PARENTS ) -

AŞK DA OLSA SEVİYELİ İLİŞKİ OLMALI

Aşkın gözü kördür diye boşuna demiyorlar. Bu yemek aşkı da gözünüzü kör edebilir. Kilonuzu ve sağlığınızı umursamadan güzel yemek uğruna kendinizden geçebilirsiniz. Böyle kişileri tanıyorum. Sabah kalktığından gece uyuyana kadar yemek halleri kuran, harika yemekler pişiren, bir sos için günlerce uğraşan, bir baharat peşinde sokak sokak dolaşan yeme aşkıyla kavrulan kişiler. Sizi çok iyi biliyorum. Ama, her ilişkide olduğu gibi seviyeli bir ilişki daha değerli ve sağlıklı. İşte bu yüzden aşkı unutmayın ama kendinize zarar vermeden, neyi ne zaman nasıl yiyeceğinizi öğrenin. Çünkü bu sevdiğiniz yiyeceklerin hepsi de kötü olmayabilir. Genellemelere inanmayın.

Mutluluk veren 11 yiyecek!

1. Çikolata - Stresin bir numaralı düşmanıdır. Kendinizi kötü hissediyorsanız, hemen bir parça çikolata yiyebilirsiniz. Bir kalem yemek yeterlidir

Mutluluk hormonu serotonin anında beyinde dolaşmaya başlar. Çikolatanın içerdiği penilatilamin insanı bulutlara çıkarır

Çikolatada, yeşil çay ve sebze-meyvelerde bulunan flavonoid adlı madde bol miktarda vardır

Bu madde kanı sulandırır, kalp hastalıkları riskini azaltır. Çikolata kötü kolestrolün (LDL) okside olarak damar çeperine yapışmasını da engeller

Tıpkı aspirin gibi kanda pıhtılaşmanın önüne geçer. Düzenli tüketenlerde ölüm, yemeyenlere kıyasla yüzde 30 daha geç gerçekleşiyor (günde 30 gr)

C Vitamini deposu olan çilek, önde gelen afrodizyaklar arasında yer alır. Çilek bütün salgı bezlerini çalıştırarak vücuda gençlik ve kuvvet kazandırır

Çileğin çok olduğu bölgelerde yaşayan halkların ömrü uzun olur

Yüksek tansiyonu düşürür, damarları temizler, kansere karşı korur, böbrekte kum ve taş oluşmasını önler

Çok yenirse şişmanlatıyor, az yenirse mutluluğa mutluluk katıyor. Dondurma yaşlanmayı önlüyor. 100 gr dondurmada ortalama 135 mg kalsiyum, 115 mg fosfor, 100 mg sodyum, 160 mg potasyum, 25 gr karbonhidrat bulunuyor

Amerika'da kişi başına 25 kg, Türkiye'de kişi başına altı külah tüketiliyor

Dondurma, sütten daha zengin bir besin maddesi olmakla beraber A, B, C, D ve E Vitaminleri içerir. Çocukların sağlıklı büyümesi ve kemik erimesi sorunu olan kişiler için büyük önem taşıyor

Beslenme uzmanları dört mevsim tüketilmesini öneriyor

Buğday ekmeği de sıkıntıları unutturuyor

Yağ oranı yüksek ama yine de insanı mutlu ediyor. Roma İmparatorluğu'nda 'Tanrı yiyeceği' olarak adlandırılan fıstığın kolesterolü düşürdüğü ve kalp krizi riskini azalttığı biliniyordu

Çocuklar ve sporcular daha fazla yiyebilirler. Demir, bakır, selenyum, magnezyum, çinko, potasyum ve fosfor gibi minerallerin doğal kaynağı olan bu çerez kalbimizin yanı sıra beyin-sinir sistemi, kas ve kemiklerimizin de dostu

Tuzsuz olanından her gün 10-15 adet yenilebilir

Çok ağır soslarla yenilmediği sürece enerji veren ve mutlu eden besinler arasında yer alıyor. Hazmı kolaydır

Özellikle sadece salata ile birlikte yenilirse şişmanlatmaz

Kokusuyla bile mutluluk aşılayan muz, tam bir endorfin deposudur

Kendinizi güçsüz ve sinirli hissettiğinizde hemen bir muz yiyin. Kalsiyum ve magnezyum içeren bu meyve strese karşı birebirdir

Sinir hastalığı olanlar için her gün yemek arası saatlerde tüketilmesi gereken bir besindir

C ve B Vitamini açısından zengin olan portakal, insana dinamizm verir. Portakal içindeki C vitamini ince ve kalın damarların yumuşak kalmasını sağlar

Bacaklardaki varisi geçirir. Vücuttaki direnci arttırır

Grip ve nezlede portakal suyu, şeker ve şarapla karıştırılıp üzerine sıcak su katılarak içilir. Kanın durulmasına ve temizlenmesine yardımcı olur

Hazmı kolaylaştırır. Portakal reçeli ise karaciğeri çalıştırır

Tabiat ananın bir şaheseri, bir armağanıdır. Toprak, hava, su ve doğaya dair ne varsa hepsi şarapta birleşir ve insanın kanını kaynatır

Şarap, hayatı sonuna kadar yaşama aracıdır. Müthiş bir romantizme sürüklenirsiniz

Şarap tüm kategorileri, mutlak değerleri, sınırları dinamitler. Şarap mükemmel bir insan kaynakları aracıdır. Her kapıyı açar, dostlukları geliştirir, iş muhabbetlerini derinleştirir

Doğal vitaminleri bir bardak iyi şarapla almak, hap yutmaktan daha iyidir. Günde bir buçuk kadeh şarap içerek Alzheimer ve Parkinson gibi önemli hastalıkların riskini azaltırsın

Simit, mutluluğa giden yolda önemli bir yere sahiptir. Yağ ve protein içerir. Susamdan elde edilen tahin bal ile karıştırılıp yenirse boğaz ağrısı ve bronşite iyi gelir

Kışa girerken bağışıklık sistemini güçlendirmek için bolca tüketilmesi tavsiye edilir. Demir bakımından zengindir

Kırmızı ve beyaz üzüm yiyen herkes gülücükler saçar. Üzümde yüzde 20 oranında direkt olarak kana karışan şeker vardır

Bedenen ve zihnen çalışanlar için iyi bir gıdadır. Gıda şekli anne sütüne benzer. Üzümdeki bol miktardaki demir kan yapar

Yüz ve boyuna taze üzüm suyu sürülüp on dakika sonra yıkanırsa cilde dirilik verir

SİMİT-ÇAY KEYFİ!

Simit ve çay yan yana nasıl güzeldir. Günün her saati, biri simidin yanında çay içiyorsa hemen masasına oturup eşlik edebilirim. Simit kilo problemi olanlar için hep kötü bir besin sanılır, neymiş efendim üstünde çok susam varmış. Gelecekse kaloriler susamdan gelsin. Evet 1 simit, 4 dilim ekmek yerine geçer. Hergün yemedikten sonra ne zararı var? Kendinize izin verin, haftada 1-2 gün diyetinizden 4 dilimi çıkarıp onun yerine simit yiyin. Hatta 1 simidi bölüşüp sadece 2 dilimle değiştirin. Yanında da az yağlı bir peynir olursa neden kötü bir öğün olsun ki? Şimdiden afiyet olsun. Sizin için âşık olduğunuz besinlerden biri çıtır çıtır simitse haftada bir buluşmak sizi mutlu edecek.

En çok mutluluk veren yiyecekler

Sosyal medyada bir anket yapmıştım. Sizi en çok mutlu eden yiyecekler nelerdir diye sorduğumda bakın neler çıktı. Sadece ilk 10’u sizlerle paylaşıyorum.

1. Dondurma

2. Çikolata

3. Makarna

4. Erik

5. Lahmacun

6. Meze

7. Hamburger

8. Mantı

9. Midye

10. Kestane şekeri

#israfetmeyin veya #evdeyemekoyunları

Geçen haftadan beri gelen tarifleri topluyorum. Haydi siz de benimle paylaşın. Israf etmemek için evde yemek oyunları oynuyoruz ve kalan malzemeler ile tarifler buluyoruz. Size özel veya sizin şehrinize özel tarifler varsa ister mail atın, isterseniz #evdeyemekoyunları veya #israfetmeyin hashtagi ile paylaşın. Beni de etiketleyin, buradan paylaşayım.