Eksik aşıları ihmal etmeyin! Prof. Dr. İftihar Köksal uyardı, erişkin aşılama enfeksiyondan da kanserden de koruyor

Türkiye nüfusu giderek yaşlanıyor. İstatistikler, Türkiye'de yaşlı nüfusun 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştığını, 65 yaş ve üzerindeki nüfusun 2100’de toplam nüfusun yüzde 33,6’sına ulaşacağını öngörüyor.

Yaşam süresinin uzamasıyla beraber hastalıklara karşı önlem alınması ve ileri yaşta da sağlığın korunması büyük bir öneme sahip oluyor. Bu önlemlerin başında ise sadece çocukluk çağında değil; erişkinlik döneminde de ihmal edilmemesi gereken aşılar yer alıyor. Yaşla beraber bağışıklık sisteminin zayıflaması, kronik hastalıkların yanı sıra aşıların koruyuculuğunun zamanla azalması, hastalıkların çok daha ağır seyretmesine yol açabiliyor.

YAŞLI NÜFUS SAYISI 2050'DE YÜZDE 20'Yİ AŞACAK

Türkiye EKMUD 7. Erişkin Bağışıklama Akademisi Bilimsel Programı'nda Habertürk'e açıklamalarda bulunan Akademi Başkanı, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. İftihar Köksal, 2050 yılına gelindiğinde yaşlı nüfus sayısının yüzde 20'yi geçeceğini belirterek, "Bu ciddi bir risk grubu oluşturuyor. Türkiye'de sadece nüfus artışıyla kalmıyoruz. Risk grubu dediğimiz, birtakım kronik hastalıkları beraberinde taşıyan insan sayısı da çok arttı" dedi.

"BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ZAYIFLAMIŞ BİR TOPLUMLA KARŞI KARŞIYAYIZ"

Prof. Dr. Köksal, "Nüfusun yaşlanmasıyla bağışıklık sisteminde zayıflama meydana geliyor. Diğer bir yandan da kronik hastalıklar, obezite ve endokrinolojik hastalıklar nedeniyle zaten bağışıklık sistemi zayıflamış olan bir toplumla karşı karşıyayız. Gelecekte bunların sayısı daha da artacak; çünkü tıpta, özellikle onkoloji alanında kanser hastalarında tedaviye yönelik büyük gelişmeler var ancak kullanılan bu ilaçların etkisiyle de bağışıklık sistemlerinin düştüğünü biliyoruz. Dolayısıyla enfeksiyon hastalıkları önümüzdeki yıllarda, önümüzdeki süreçte ciddi bir problem olarak karşımıza çıkacak" dedi.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DE TOPLUM SAĞLIĞINI TEHDİT EDİYOR

Bu durumu etkileyen bir diğer faktörün de iklim değişikliği olduğunu belirten Prof. Dr. Köksal, iklim değişikliği nedeniyle daha önce o bölgede, o ülkede bulunmayan taşıyıcı vektör denilen haşereler, sinekler, kenelerde artış meydana geliyor. Yine tozların etkisiyle birçok mikroorganizma daha önce olmadığı alanlara geçiyor. Bütün bunlar da özellikle risk grupları başta olmak üzere gelecekte tüm toplumun sağlığını etkileyecek sorunlar gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.

Yaşam süresinin uzamasıyla sağlıklı yaş alma için erişkin aşılama da çok önemli. Odağımızın büyük oranda çocukluk çağı aşılarında olduğunu ve erişkin aşılamanın öneminin göz ardı edilip edilmediğini sorduğumuz Prof. Dr. Köksal, şu yanıtı verdi: "Erişkin aşıları o kadar önemli ki anlatamam."

ERİŞKİN AŞILARI NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Doğumdan ölüme kadar olan yaş dönemlerinde aşılamanın çok önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Köksal, "Erişkinlerin aşılanmasıyla saydığım risk grupları başta olmak üzere enfeksiyon oranları düşer, ölümler azalır. Aşılar o kadar çok şeyle ilintili ki eğer o kişilerde enfeksiyon oranı azalırsa toplumdaki enfeksiyon oranı da azalır; çünkü aşılar sadece o kişileri hastalıklardan korumaz aynı zamanda toplumda enfeksiyon hızının düşmesini sağlarlar. Bu çok önemli" dedi.

AŞILANMAYAN ANNENİN BEBEĞİ DE RİSK ALTINDA

Köksal, "Geçtiğimiz yıllarda, özellikle kış aylarında doğum yapan annelerin bebeklerinin RSV virüsüyle hastanelere solunum yetmezliğiyle yattığını biliyoruz. Yine kırsal kesimde doğan bebeklerin tetanoz nedeniyle öldüğünü biliyoruz. Demek ki erişkin bağışıklama çok etkili. En masum grup çocuklar ama anneden geçen antikorlar bu çocukları koruduğu için eğer anne gebeliğinin son 3 ayında aşılanırsa aynı zamanda geçen antikorlarla bebeklerini korumuş oluyorlar" ifadelerini kullandı.

"ERİŞKİN AŞILAMASINDA SINIFTA KALDIK"

Köksal, aşıların sadece enfeksiyon hastalıklarından değil; kanserlerden de koruduğunu söyledi ve örneğin Hepatit B aşısının karaciğer kanserine karşı; HPV aşısının genital kanserlerden, nazofarenks kanserlerden koruduğunu dile getirdi.

Aşılar hayati öneme sahipken; erişkin aşılamada Avrupa'nın veya Amerika'nın oldukça gerisindeyiz. Prof. Dr. Köksal, sözlerini şöyle sürdürdü: "Avrupa ve ABD, çok önümüzdeler. Biz maalesef bu konuda sınıfta kalmış durumdayız. En basit örnekle; solunum yolu enfeksiyonlarının en bilinen aşısı grip aşısıdır, zatürre aşısıdır. Bunların oranlarına baktığımızda bile Avrupa ile Amerika ile kıyaslanamayacak kadar düşük düzeylerdeyiz, yüzde 10'un altındayız."

KIŞIN ARTAN KALP KRİZİ VAKALARINI GRİP VE RSV TETİKLİYOR

Kışın kalp krizi vakalarında artış yaşandığını belirten Prof. Dr. Köksal, "Bu; grip, solunum yolu hastalıklarıyla ilintilidir. Hastalara sorduğunuz zaman 'Geçen hafta grip geçirdim ya da solunum yolu hastalığı geçirdim' der. Çünkü ispatlanmıştır ki kış aylarında grip ve yine ağır seyirli RSV gibi solunum yolu enfeksiyonları kalp krizini tetikler. Peki buna ne gerek var? Aşıyla korunmak mümkün. Risk faktörü olanlarda da ücretsiz, devlet tarafından karşılanıyor. Bu kişiler aşılarını olsalar kalp krizine karşı da korunacaklar. Bizim erişkin bağışıklamaya önem vermemiz ve 21 dernek ve Sağlık Bakanlığı ile birlikte çalışmamızın amacı bu farkındalığı sadece hekim camiasında değil halkta da yaratmak" diye konuştu.

BUGÜN HALA TETANOZDAN ÖLENLER VAR

Prof. Dr. Köksal, "Bugün hala bahçesinde tarımla uğraşan bir yaşlı insan tetanozdan vefat ediyorsa bu aşının yapılmamış olmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü tetanoz her 10 yılda bir tekrarlanması gereken bir aşıdır ama farkındalık yok. Ne hastada ne de en çok gittiği aile hekiminde böyle bir farkındalık var. Dolayısıyla hep birlikte bu farkındalığın artması için mücadele etmek durumundayız" ifadelerini kullandı.

HANGİ YAŞTA HANGİ AŞI YAPILMALI?

Her yaş grubuna yapılması gereken aşının farklı olduğunu belirten Prof. Dr. Köksal, "Biz erişkini 18 yaş üzeri kabul ederiz" dedi ve dikkate alınması gereken aşıları şöyle sıraladı.

ERİŞKİN AŞILARI İÇİN NEREYE BAŞVURULMALI?

"Ben yaşlandım artık benim aşıya ihtiyacım yok" düşüncesinin yanlış olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. İftihar Köksal, sözlerini şöyle sürdürdü: "Aşılar hastalıktan da korur, üzerine binecek başka enfeksiyonlardan da korur. Böylece antibiyotik kullanmayı gerektirmez. Antibiyotiklerin de birçok yan etkisi var ve direnç problemi var. O nedenle lütfen hata yapmasınlar. 'Ben yaşlandım ama benim yaşıma göre de aşılar var. Üstelik torunum var, okuldan hastalık getirebilir. Kızım, oğlum işe gidiyorlar, onlar eve mikrop taşıyabilirler. O zaman grip aşımı yaptırıyım, zatürre aşımı yaptırıyım, suçiçeği de geçirmiştim, bu nüks edebilir zona aşımı da yaptırayım' düşünmesi lazım."

Aşılar için aile hekimlerine, hastanelerin aşı polikliniklerine gidilebileceğini söyleyen Prof. Dr. Köksal, eczanelerin de yönlendirici olduğunu, bir sağlık çalışanına başvurmalarının yeterli olduğunu vurguladı.

AŞI KARŞITLARI YÜZÜNDEN KIZAMIKTAN ÇOCUKLAR ÖLÜYOR

Aşı karşıtlığı nedeniyle insanların kendilerine de çocuklarına da aşı yaptırmadığını söyleyen Köksal, "Bu yüzden kızamıktan çocuklar ölüyor. Önce çocukları koruyacağız, sonra erişkinleri, sonra da bütün toplumu. Aşı karşıtı kişiyle aynı ortamda bulunan insanların enfekte olma riski var ama buna kimsenin hakkı yok. İnsanlar hem toplum sağlığından hem de kendi sağlığından

sorumludur. Bu bir moda ama zararlı bir moda. Biz çocukları ve erişkinleri korumak istiyoruz. Aşıların hiçbir yan etkisi yoktur, ölümcül, riskleri yoktur" ifadelerini kullandı.

Covid aşılarına da atıfta bulunan Prof. Dr. Köksal, "Covid aşıları için çok şey söylendi ama bugün çok fazla çalışma var. Covid geçirenler ile aşı yaptıranlar karşılaştırıldığında en az 4-5 kat daha fazla Covid'e bağlı sekeller var. Onun için aşılar koruyucudur. Bunu ben safsata olarak nitelendiriyorum. Toplum sağlığını yakından etkileyen istemediğimiz düşünceler ve davranışlardır" dedi.