Yiğitcan Yıldız

Tüm dünyayı etkisini altına alan koronavirüs salgınının en çok sarstığı sektörlerden biri kuşkusuz otomotiv oldu.

İlk olarak Şubat ayında Çin'deki otomotiv üretimini askıya alın salgın, pandemi boyutuna evrilmesi ile de Mart ayının ortasında Avrupa ve ABD'deki otomotiv fabrikalarının bir süreliğine kepenk indirmesine neden oldu.

Gelişmeler, Türk otomotiv sanayisine de etkisini gösterdi ve Mart ayı sonunda üretime ara verilmesine yol açtı.

Fakat, geçtiğimiz hafta hem Türkiye hem de Avrupa'da ufak adımlar ile fabrikalarını açmaya başlayan otomotiv üreticileri, Mayıs'ın ikinci haftasından itibaren üretimlerine kaldıkları yerden devam etmeyi hedefliyor.

Bir aydır üretimin yapılamadığı sektörün geleceğini ve Türkiye otomotiv pazarının gelişmelerden nasıl etkilendiğini Toyota Türkiye CEO'su Ali Haydar Bozkurt ile konuştuk.

'ÖNÜMÜZDEKİ 6 AY ARAÇ YOK'

Online bir görüşme uygulaması üzerinden görüşlerine başvurduğumuz Bozkurt, yılın başında yaptıkları planlarda, tahminlerinin 2020'de Türkiye'de 600 bin adet otomobil ve hafif ticari araç satışı gerçekleşeceği yönünde olduğunu, fakat gelinen noktada pazarın büyüklüğünü salgının seyrinin belirleyeceğini söyledi.

Hayatın ne zaman normale döneceğinin bilinmediğine işaret eden Bozkurt, "Ramazan Bayramı'ndan sonra hayat normale dönerse eğer, pazar yıl sonunda 500 bin adedi bulur ve geçen yılki seviyeyi yakalar. Fakat, üretimin durması, araç bulunurluğu sorununu gündeme getirecek. Gelişmeler önümüzdeki 6 ay boyunca bu sorunun devam edebileceğini gösteriyor. Çünkü, fabrikalar üretime sınırlı kapasite ile başladı. Önümüzdeki aylarda araç almak isteyenler bayilerde istedikleri araçları bulamayabilir" dedi.

Tüketici tarafındaki talebin ikinci el araç piyasasını hareketlendirebileceğini kaydeden Bozkurt, "Toplu taşıma, araç paylaşım ve hava yolu taşımacılığına karşı bir süre daha temkinli davranış eylemi olabileceğini görüyoruz. Tüm bunlar, hem ikinci el hem de sıfır tarafında satışlara yansır. Fakat, sıfır tarafında talebi karşılayacak araç olmayabilir. Filo tarafında da 2 yıldır ertelenen bir talep var. Görüştüğümüz filo firmaları araç almak için bekliyor. Önümüzdeki dönemde toplam satışlar içinde filonun payı artar. Talep olsa da, araç bulunmadığı için satışların düşeceğini düşünüyoruz" diye konuştu.

'AVRUPA'DAN ARAÇ KAYDIRMADA DONANIM ENGELİ VAR'

Stok sorununu çözmek için Avrupa’da satılmayan araçların Türkiye’ye getirilme konusu, bir süredir sektör yetkililerinin masasındaki planlar arasında bulunuyor.

Bu konuda görüşlerine başvurduğumuz Toyota Türkiye CEO'su Bozkurt, Avrupa'da kalan stokların Türkiye'ye kaydırılmasının önünde donanım engeli olduğunu anlattı.

Her markada bu durumun geçerli olmayabileceğinin altını çizen Bozkurt, "Bunun için Avrupa'nın diğer ülkelerinde satılan Toyota modellerini inceledik. Fakat, oradaki donanımların Türk tüketicinin beklentisini karşılamadığı için Avrupa'dan araç getirmedik. E-Call düzenlemesinin olmaması da bunun önünde tek başına olmasa da bir engel diyebiliriz" dedi.

‘VERGİ SİSTEMİNİ BAŞTAN YAZALIM’

Ali Haydar Bozkurt ile daha önce gündeme getirdiği otomobillere uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) değişikliğini de konuştuk.

Bugün vergilerden konuşmanın erken olduğunu vurgulayan Bozkurt, "Türkiye'de otomotivlere uygulanan vergi sistemi, mevcut teknolojiyi yansıtmıyor. 1.6 litre motor takıntısından kurtulmalıyız. Artık 1.6 litre motor hacminin üstündeki aracın lüks sayıldığı dönemler geride kaldı. Dünyada neredeyse kimsenin kullanmadığı vergi sistemini baştan yazmamız lazım. Burada, verginin düşmesinden çok, verginin hesaplanmasından bahsediyorum. Devletin de vergi gelirinin azalmayacağı bir sistem ile devam etmemiz gerekli" dedi.

Bozkurt, yıl başında sona eren hurda araç teşvikleri ile ilgili olarak da, "Hurda araç konusunu trafik güvenliği boyutuyla ele almak lazım, sadece satış teşviki üzerinden düşünmek yanlış olur. Çevre, güvenlik, yakıt sarfiyatı gibi konular ile ele alınan kalıcı bir hurda araç düzenlemesi yapılmalı" değerlendirmesinde bulundu.

‘SIFIR ARAÇTA ONLİNE SATIŞ ZOR’

Koronavirüs salgını ile hayatımıza giren 'sosyal mesafe' kavramı, ticareti de yaklaşık internete taşıdı. Neredeyse tüm sektörlerin online ortamda satış yapması ise, otomobil alımlarının da online yapılmasını tartışma konusu haline getirmişti.

Toyota Türkiye CEO'su Ali Haydar Bozkurt, online araç satışı için regülasyonda değişiklik yapıldıktan sonra teknik olarak sıkıntı olmadığını söyledi.

Bozkurt, "Mevcut yasada, e-ticaretten alınan ürün 14 gün içinde keyfi edilebiliyor. Otomobilde bu pek mümkün değil. Bayiden çıkan araç kullanıldıktan sonra keyfi iade edilirse o otomobil sıfır kilometre olma özelliğini kaybeder. Bu yüzden ikinci el araçta online satış mevcut düzenlemeler ile daha kolay" dedi.

NİSAN'DA 140 ARAÇ SATILDI

Ali Haydar Bozkurt, Nisan ayı araç satışlarına da değinerek, Toyota'nın Türkiye'de 130-140 araç sattığını söyledi.

Bozkurt, "Normal şartlarda bir günde yaptığımız satışı Nisan'da bir ay boyunca yapabildik. Bunun temel sebebi üretimlerin durması yüzünden bayilerde araç olmaması" dedi.

Yakın zamandaki lansman ve yeni model tanıtımlarında sarkmalar olduğunu da söyleyen Bozkurt, 2021 planlarında ise değişiklik olmadığını kaydetti.

Geçtiğimiz hafta online lansman ile tanıtılan Toyota'nın b-segment SUV modeli Yaris Cross'un 2021'de Türkiye'de satışa çıkacağını bildiren Bozkurt, yeni Yaris'in ise 2020 sonunda Türk tüketicisiyle buluşacağını söyledi. Yaris'in yıl sonunda gelmesinin ise koronavirüs salgınından kaynaklanmadığını vurguladı.

Toyota Türkiye CEO'su Ali Haydar Bozkurt, sektördeki satışların düşmesi ile zor durumda kalan bayilere yönelik de bir dizi önlem aldıklarını kaydetti.

Bu kapsamda, sabit ödemeleri 3 aylık beklemeye aldıklarını anlatan Bozkurt, satış hedefleri ile belirlenen primlerde de hedefleri kaldırdıklarını söyledi.

KORONAVİRÜS SON DAKİKA HABERLERİ İÇİN TIKLAYINIZ!

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri