Genetik online diyet
Her türlü diyeti yapıp kilo veremeyenlere bilim insanları gen testiyle çözüm bulmuştu. Şimdi de genetik koda göre beslenme programını online olarak uygulamak mümkün
Aysun ÖZ / HT CUMARTESİ
Ben Ayşe’nin yediğinin yarısını yiyorum ama yine de kilo veremiyorum, oysa o incecik...” Kilo veremeyenlerin sık sık kurduğu cümlelerdendir bu ve gerçektir. Az yerler ama kilo veremezler. Bilim, bunun da cevabını verdi. Bilimsel bir araştırmada aynı diyetle kadınların bir kısmının 15 kilo verdikleri, bir kısmınınsa 5 kilo aldığı görülünce Stanford Üniversitesi, insanların hangi tip diyetle daha kolay zayıflayabileceğini genetik özelliklerinin belirlediğini saptadı.
Evet, nasıl beslenilirsek daha kolay kilo verebileceğimizi tükürük örneği üzerinde yapılan gen testiyle öğrenmek birkaç yıldır mümkün. Bu sistemi 2008’den beri uygulayanlardan biri de uzman diyetisyen Selahattin Dönmez. Tecrübelerine dayanarak, genetik teste göre belirlenen diyet programlarında hastalarının kolay kilo verdiğini ve yüzde 95 oranında bir başarıyla da geri almadığını savunuyor.
Üsküdar Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden Yrd. Doç. Dr. Korkut Ulucan da “Genetik yapıya uygun beslenme programıyla sağlıklı yaşam sürdürülebilir” diyor. Bu arada beslenme, kozmetik ve ev ürünlerinde doğrudan satış markası Amway de genetik testle kilo verme programını Avrupa’dan sonra Türkiye’de uygulamaya sundu. Bodykey by Nutriway adı verilen programın farkı, genetik bir test sonucunda geliştirilen, kişiye özel diyet ve egzersizlerin online olarak sunulması.
GENLERİMİZ NE DİYOR?
Bu sistemde pek yaygın uygulanmayan iki öneri var. Biri genetik test, ikincisi de online diyet. Genetik test, tükürüğünüzü satın aldığınız kitten çıkan aparatları kullanıp postayla Avustralya’ya göndermeniz suretiyle gerçekleşiyor. Devamında diyet talimatlarını online alıyorsunuz. “Aman yabancılar genetik haritamızı çıkarmasın” endişesiyle başlayabilecek tartışmayı şimdi bir kenara bırakalım. Önce genlerimizle kilolarımız arasındaki bağlantıyı çözelim. Diyetisyen Dönmez kilo almamızın sadece metabolizmanızla ilgili değil, farklı diyetlere karşı vücudumuzun verdiği tepkiyle ilgili olduğunu söylüyor. Yani burada genetik profilimizdeki farklılıklar önemli. Damağınızın içinden alınan tükürükle gen profilindeki kodumuz belirleniyor ve düşük yağlı mı, düşük karbonhidratlı mı, yoksa dengeli bir diyetle mi kilo kontrolü sağlayacağınızın ipuçlarını ortaya çıkıyor. Şifrelerimizin saklı olduğu bu kod, sadece gerekli beslenme biçimini değil kolay kilo vermek için uygulayacağınız bedensel aktivitenin hangi düzeyde olması gerektiğini de söylüyor. Dönmez “Farklı diyetlerle zaman kaybetmiyor, güvenli yoldan kilo veriyorsunuz. Genetik beslenmeyle yeniden kilo alma riskini de ortadan kaldırabiliyoruz. Örneğin düşük karbonhidratlı beslenmenin bizim için avantajlı olduğunu bilirsek bunu yaşam boyu uygular kilo almayız” diyor.
ONLINE TALİMATA KİM UYAR?
Dönmez, Body Key’in online olmasının avantajlarını da şöyle sıralıyor: “Online diyetisyeniniz, online fiziksel aktivite uzmanınız ve yaşam koçunuz her an size yardımcı olabiliyor. Böylece yaşam koşullarınızı daha kolay değiştirerek disipline girer...” Ancak uygulamak bu kadar kolay mı? Dönmez, popüler diyetlere göre daha kolay olduğunu savunuyor çünkü “Bilimsel ve sağlıklı” diyor. Amerika’da yıllardır online diyetle zayıflayıp kilosunu koruyan binlerce kişi olduğunu da hatırlatıyor.
GENETİĞE GÖRE SPOR
Genetik uzmanı Dr. Korkut Ulucan spor faaliyetlerinde de genetik testlerin sonuçlarına uygun hareket edildiğinde başarı oranının artacağını söylüyor. “Bireylere aynı fitness programı uygulansa dahi gelişimleri farklı olacaktır” diyen Ulucan, bu farklılıkların kişilerin genetik yapıları ve kendilerine uygulanan programa karşı gösterdikleri dirençten kaynaklandığını belirtiyor. “Bu farklılıklar, 2-3 genetik parametreye bakılarak yapılarına uygun programlara ulaşmaları konusunda bireylere yardımcı olabilir.”