Deprem yok ama yüreğimiz sallanıyor: “Hayalet Deprem” gerçeği
Son büyük depremlerden sonra birçok kişi, eşyalar yerinde durmasına rağmen "sallandım" hissiyle paniğe kapılıyor. Uzmanlara göre bu durum, fiziksel bir sarsıntı değil; beynin geçmiş travmalara verdiği bir tepki. Halk arasında "hayalet deprem" olarak bilinen bu his, sanıldığından çok daha yaygın. İşte detaylar...
ABONE OL
Bir kamyon geçiyor, hafif bir ses duyuyorsunuz ve bir anda “deprem mi oluyor?” diye irkiliyorsunuz. Aslında ortada hiçbir sarsıntı yok. Ancak deprem yaşamış birçok insan için bu his, beynin hâlâ tetikte olduğunun göstergesi.
Hayalet deprem algısı, kişinin gerçekte herhangi bir sarsıntı yaşanmamasına rağmen, bedeninde veya çevresinde deprem oluyormuş gibi bir titreşim hissetmesidir. Özellikle büyük bir depremi deneyimlemiş kişilerde sıkça görülür. Bilimsel olarak bu durum “psödoseismik algı” ya da “sismik sonrası algı bozukluğu” olarak da adlandırılır.
Son dönemde yaşanan büyük depremlerden sonra, birçok kişi eşyalar yerinde durmasına ve telefonlardan herhangi bir uyarı gelmemesine rağmen “yine deprem oldu” düşüncesiyle paniğe kapılmaktadır. Bu hissin nedeni genellikle hayalet deprem olarak bilinen psödoseismik algıdır.
Vücudumuzun denge sistemi, kulaklardan, gözlerden, bacaklardan ve ayaklardan gelen sinyalleri analiz ederek bizi dengede tutar. Bu sistem, geçmiş deneyimleri hafızaya kaydeder ve gelecekteki hareketleri tahmin eder.
Örneğin, karanlıkta bir merdiven basamağını yanlış tahmin ettiğimizde yaşadığımız “çekilme” hissi, beynimizin beklenenle gerçek arasındaki farkı algılamasından kaynaklanır. Deprem gibi sarsıcı olaylar da beynin gerçeklik algısını geçici olarak bozabilir.