2021 yılında Türkiye-ABD ilişkilerinde neler yaşandı?
2020 gibi 2021 yılı da küresel anlamda yeni tip koronavirüs (Covid-19) pandemisinin gölgesinde geride kalırken, elbette ki hayat bir yandan devam etti. Gerek iç politikada gerekse dış politikada ülkelerin farklı gündem maddeleri de vardı. Bu anlamda Türkiye-ABD ilişkileri de önemli bir başlık. Washington'dan Dış Politika Uzmanı Ali Çınar 2021 yılı değerlendirmelerini ve 2022 yılı öngörülerini haberturk.com'a anlattı...
2021 yılı da tıpkı 2020 gibi koronavirüs pandemisinin gölgesinde geride kalırken, Türkiye-ABD ilişkileri açısından da gerilimli bir sene oldu. 2020 senesinin sonlarında tartışılan en önemli konulardan biri; Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın, dönemin ABD Başkanı Donald Trump ile olan kişisel diyaloglarının ardından, seçilirse yeni ABD Başkanı Joe Biden döneminde ilişkilerin nasıl olacağıydı. Nitekim iki ülke arasındaki ilişkiler Trump dönemine göre kişisel olmaktan uzak, daha kurumsal bir zeminde ilerledi. Dış Politika Uzmanı Ali Çınar; ABD Başkanı Biden ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında mesafeli bir ilişki geliştiğine, Nisan ayında bir telefon görüşmesi ile Haziran ve Ekim aylarında yüz yüze gerçekleşen görüşmelerde hiçbir konuda olumlu bir ilerleme kaydedilemediğine dikkat çekti. Çınar, bunun yanı sıra dışişleri bakanları düzeyinde yapılan görüşmelerin yoğunluğunun, iletişimin kurumsal olarak diplomasi kanalları ile yürütüldüğünü gösterdiğini belirtti.
2021 yılının Ocak ayında görevi devralan ABD Başkanı Biden ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında Nisan ayında yapılan ilk telefon görüşmesinde, Biden'ın Erdoğan'ı, sözde Ermeni soykırımını tanımak için aradığı ortaya çıktı. Dış Politika Uzmanı Çınar "Biden'ın 24 Nisan'da 1915 olaylarını soykırım olarak tanımlaması bir ilk oldu. Ronald Reagan’ın 1981 yılındaki bir konuşmasında yaptığı atıf dışında ilk defa bir ABD başkanı soykırımı tanıdığını açıkladı" dedi. Çınar "Biden görevde kaldığı sürece her yıl 24 Nisan'da bu bildiriyi yayınlayacağını da görüyoruz açıkçası" ifadelerini kullandı.
Türkiye ile ABD arasında son yıllarda süregelen ve kemikleşmiş konuların başında; ABD'nin Suriye'deki terör örgütlerine desteği, FETÖ konusu, Türkiye'nin Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma sistemi ve devamında ABD ile yaşanan gerilim ile Libya, Doğu Akdeniz, Dağlık-Karabağ gibi bölgesel sorunlar geliyor. "2021 yılında bu konuların hiçbirinde çözüm anlamında bir yol alınamadığını ve Türk-Amerikan ilişkilerinde ciddi olarak güven sorununun yaşandığını gördük" diyen Ali Çınar 2021 yılının genel olarak ikili ilişkiler bağlamında iyi bir yıl olmadığını ifade etti. Ali Çınar "Genel olarak Türk-Amerikan ilişkilerinin 2022 yılında da çok inişli çıkışlı devam edeceğini bekliyoruz. Ancak zaman zaman gerginlikler olsa da hiçbir zaman kopma olmaz" şeklinde konuştu.
2022'DE ÖNE ÇIKABİLECEK BAŞLIKLAR
2022'de öne çıkabilecek en önemli başlığın Türk-Amerikan askeri işbirliği olduğuna dikkat çeken Dış Politika Uzmanı Ali Çınar "Türkiye'nin hem modernizasyon hem de yeni alımla ilgili olarak F-16 talebi var. Bu Türkiye'nin Rusya ile askeri yakınlaşmasını da ilgilendiriyor" dedi. 2022 yılında Türk-Amerikan ticaret hacminin de artırılmasının beklendiğini söyleyen Ali Çınar bu noktada 100 milyar dolarlık bir hedef olduğunu belirtti. Bölgesel konular arasında da Suriye'nin öne çıktığını belirten Çınar "ABD'nin 2022 savunma bütçesinde YPG/PKK'ya DAEŞ ile mücadele için 177 milyon dolarlık eğitim yardımı görülüyor. Bu noktada Biden yönetiminin desteği devam edecek" dedi.
FED KARARLARI ÖNEMLİ
Dış Politika Uzmanı Ali Çınar, Amerikan Merkez Bankası FED'in 2022 yılında üç tane faiz artırım kararı almasının beklendiğine de dikkat çekerek "Bu konu da; hem dünya ekonomisini hem de Türkiye ekonomisini etkileyeceği için yakından takip edilmesi gerekiyor" dedi. Çınar Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Biden'ın Haziran ayında yapılacak NATO Liderler Zirvesi dışında yüz yüze görüşme yapmasının beklenmediğini de sözlerine ekledi.