Deprem hasar ve risk tespiti nasıl yapılıyor?
10 ili etkileyen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından gözler yapı denetimlerine çevrildi. Deprem sonrası hasar alan binalar nasıl tespit ediliyor? Binaların depreme dayanıklılıkları nasıl anlaşılıyor?
ABONE OL
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından hasar tespit çalışmaları sürüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızca depremden etkilenen aralarında Kayseri, Niğde ve Kilis’in de yer aldığı 13 ilde yürütülen hasar tespit çalışmaları kapsamında şuana kadar 236 bin 410 bina da yer alan 1 milyon 279 bin 576 bağımsız birimde hasar tespit çalışması yapıldı. Yürütülen çalışmalar kapsamında 33 bin 143 binada yer alan 153 bin 506 bağımsız birimin acil yıkılması gereken, ağır hasarlı ve yıkık olduğu tespit edildi. 6 bin 849 binada yer alan 46 bin 640 bağımsız birimin orta hasarlı, 59 bin 995 binada yer alan 439 bin 647 bağımsız birimin ise az hasarlı, 108 bin 840 binada yer alan 535 bin 490 bağımsız birimin de hasarsız olduğu tespit edildi.
Hasarsız, hafif hasarlı, orta hasarlı ya da ağır hasarlı gibi ifadeler ne anlama geliyor? Yapı denetim raporları ne kadar geçerli?
İnşaat Mühendisleri Odası'nın yayınladığı deprem hasar ve risk tespitleri raporlarına göre süreç şu şekilde ilerliyor:
Depremin ardından Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından görevlendirilen yetkililer tarafından yapılan tespit, gözlemsel olup hasar tespitine yönelik gerçekleştiriliyor.
Bu işlem yapının depreme dayanıklı olup olmadığını belirten bir tespit değil, binanın depremden önceki durumunu koruyup korumadığına ilişkin yapılıyor.
Bu tespit binanın olası yeni bir depremde hasar alıp almayacağı hakkında bilgi vermiyor. Beton karot alımı, donatı (demir) tespiti veya projeye uygunluk kontrolü yapılmıyor.
Hızlı bir gözlemsel inceleme yapılarak binanın taşıyıcı sisteminde depremden kaynaklı hasar olup olmadığına bakılıyor.
Bu tespit sonucu bina hasarsız, hafif hasarlı, orta hasarlı ya da ağır hasarlı olarak sınıflandırılıyor.
Bina ağır hasarlı veya orta hasarlı ise kullanıma uygun değil, boşaltılmalı anlamına geliyor.
Orta hasarda kullanıma devam etmek için güçlendirme yapılması gerekiyor.
Hasarsız ya da hafif hasarlı olması durumunda gerekli tadilatlar yapılarak kullanılmaya devam edilebiliyor.
Yaşanacak olası bir depremde binanın ağır hasar alıp almayacağı 6306 sayılı Kanun (Halk arasında bilinen adıyla Kentsel Dönüşüm Yasası) gereğince tespit ediliyor. Beton kalitesi, donatı durumu hızlıca kontrol ediliyor. Bu da ileri bir analiz değil.