Popülist, aşırı sağcı ve göç karşıtı Almanya için Alternatif Partisi (AfD), Almanya'daki kritik eyalet seçiminde ezici bir zafer kazandı. Ancak parti, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Almanya'nın ilk aşırı sağcı eyalet hükümetini kurma hedefi doğrultusunda parlamentoda tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise ülkenin doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde son derece kötü bir sonuç aldı.
AfD'nin eyalet başbakan adayı Ulrich Siegmund, 'tarih yazdıklarını' ve partinin hükümet kurmak için açık bir yetkiye sahip olduğunu söyledi. Kamu yayıncısı ARD'ye konuşan Siegmund, seçmenlerin "işlerin bu şekilde devam edemeyeceğine" dair bir mesaj verdiğini belirtti. Siegmund, "Bu seçim kampanyasında bizim için çok iyi bir kampanya yürütücüsü Friedrich Merz oldu" dedi. 35 yaşındaki Siegmund, azınlık hükümeti gibi "oyunlara" başvurmayacaklarını söyledi.
AfD MUTLAK ÇOĞUNLUĞU ELDE EDEMEDİ
ZDF'nin sandalye dağılımı projeksiyonuna göre 83 sandalyeli eyalet meclisinde AfD'nin 39 milletvekiliyle temsil edilmesi bekleniyor.
CDU'nun 15, SPD, Yeşiller ve Sol Parti'nin 8'er, BSW'nin ise 5 milletvekili çıkarması öngörülüyor.
Eyalet meclisinde mutlak çoğunluk için 42 milletvekili gerekiyor. Buna göre AfD, tek başına hükümet kurabilmek için gereken çoğunluğun 3 sandalye gerisinde kaldı.
BEŞ YIL ÖNCEKİ SEÇİME KIYASLA İKİ KAT ARTTI
AfD, Berlin’in batısında bulunan ve 2,1 milyon kişinin yaşadığı eyalette oyların yüzde 43,8’ini aldı. Bu oran, partinin beş yıl önceki seçimde aldığı oyların iki katından fazlasına denk geliyor.
Bu sonuç, Merz'in CDU'sunun oldukça önünde. CDU yüzde 17,2 oy alarak desteğinin yaklaşık yarısını kaybetti ve 15 sandalye kazandı. Merkez sol Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9, Sol Parti ise yüzde 8,6 oy aldı ve bu üç parti de sekizer sandalye kazandı.
Siegmund veya mevcut eyalet başbakanı Sven Schulze'nin hiçbirini başbakan olarak seçmeyeceğini açıklayan ancak AfD'ye yönelik “güvenlik duvarını” eleştiren BSW partisi ise yüzde 5,3 oy ve beş sandalye elde etti.
Seçime katılım oranı yüzde 76,5 ile rekor seviyeye ulaştı.
Sandık çıkış anketlerinin yayımlanmasının ardından coşkulu destekçilerine seslenen Siegmund, partisinin siyasi değişim için çaba gösteren tüm güçlere el uzatmaya hazır olduğunu söyledi.
Siegmund, “Daha iyi politikalar izlemek isteyen tüm demokratik güçlere elimizi uzatıyoruz” dedi ve göç ile iç güvenlik gibi konuların tartışmaya açık olmadığını ekledi.
"CDU İÇİN GENEL ANLAMDA BİR YENİLGİ"
CDU, elde ettiği sonucu 'acı' olarak nitelendirdi ancak AfD ile birlikte hükümet kurmayı reddetme tutumundan geri adım atmayacağını açıkladı. Aşırı sağcı parti de CDU ile koalisyon kurma ihtimalini reddediyor.
CDU Genel Sekreteri Franziska Hoppermann, sonucu Hristiyan Demokratlar açısından 'genel anlamda bir yenilgi' olarak nitelendirdi.
Hoppermann, CDU'nun yenilgisinin ardından giderek daha fazla gündeme gelmesi beklenen Merz'in geleceğinin tartışmaya açılmasını da reddetti. Yakın zamanda yapılan bir ankette Saksonya-Anhalt'taki seçmenlerin yalnızca yüzde 9'u Merz’in politikalarından memnun olduğunu söyledi.
AfD'nin eş lideri Alice Weidel, sonucun partisine "hükümet kurmak için açık bir yetki" verdiğini söyledi. Weidel, AfD'nin nasıl hükümet kurabileceğine ilişkin bir strateji belirlemek üzere "tüm partilerle görüşeceklerini" belirtti.
AfD BÜTÜN YAŞ GRUPLARINDA ÖNDE
ARD için Infratest dimap tarafından seçim günü yapılan araştırmaya göre AfD, 70 yaş ve üzerindekilerde CDU ile yüzde 31'de eşit kalırken diğer bütün yaş gruplarında tek başına ilk sırada yer aldı.
AfD, 18-24 yaş grubunda yüzde 42, 25-34 yaş grubunda yüzde 44 oy aldı.
Partinin oy oranı 35-44 ve 45-59 yaş gruplarında yüzde 53'e yükselirken, 60-69 yaş grubunda yüzde 47 olarak ölçüldü.
SEÇİM MERZ İÇİN SINAV OLARAK GÖRÜLÜYORDU
Doğu Almanya'nın orta kesiminde bulunan Saksonya-Anhalt eyaletinde yaklaşık 1,7 milyon kişinin oy kullanma hakkı bulunuyordu.
Son anketlerde AfD'nin desteğinin yüzde 40-41 civarında olduğu görülürken, parti 2021'de aldığı yüzde 23,7'lik oy oranını neredeyse ikiye katlamış görünüyor. Anketler, seçim öncesinde kararsız seçmenlerin sayısının önceki seçimlere kıyasla çok daha düşük olduğunu gösterdi.
Küçük eyalet, 2002'den bu yana Merz'in muhafazakar CDU'su tarafından iki küçük partiyle birlikte yönetiliyor. Saksonya-Anhalt seçimi, hem kendisi hem de SPD ile kurduğu koalisyon hükümeti için şimdiye kadarki en büyük sınav olarak görülüyordu.
Merz, Almanya'nın zor durumdaki ekonomisini yeniden canlandırma veya 2017'de parlamentoya girmesinden bu yana düzenli ve istikrarlı biçimde güç kazanan AfD'nin yükselişini durdurma yönündeki vaatlerini şu ana kadar yerine getiremedi.
AfD, artık Federal Meclis'teki en büyük muhalefet partisi konumunda. Düzensiz göç, Merz’in göreve gelmesinden bu yana azaldı ancak bu düşüş, ortalama seçmeni memnun edecek ölçüde olmadı. Ulusal anketlerde de CDU, 2029 veya 2033’te yapılması beklenen bir sonraki federal seçimlerde zaferi hedefleyen AfD’nin gerisine düşmüş durumda.
