İran’ın Ortadoğu’daki paramiliter paradigması çöküyor: Irak’ta silahlar susuyor, ABD baskısı belirleyici
Ortadoğu'daki jeopolitik dengeleri uzun süredir şekillendiren İran destekli paramiliter yapılar, son dönemde art arda gelen stratejik darbelere karşı ciddi bir çözülme sürecine girmiş durumda. Suriye, Yemen ve Lübnan'da yıllardır sahada belirleyici güç olan bu yapılar, artık sahada eski hareket kabiliyetine sahip değil. İran'ın bölgesel yayılma stratejisinin temelini oluşturan "direniş ekseni" çökerken, bunun en kritik halkası olarak görülen Irak'taki gelişmeler, paradigmatik bir kırılmaya işaret ediyor.
ABONE OL
7 Ekim 2023'te Hamas ve İsrail arasında alevlenen çatışmalarda İsrail'in İran'ın bölgedeki inşa ettiği 'direniş ekseni' güçlerine ve doğrudan İran'a saldırıları, İran'ın bölgedeki vekil kuvvetlerinin güç kaybına uğramasına neden oldu.
İran’ın bölgedeki en kalabalık ve en organize milis gücü olan Irak’taki Haşdi Şabi’ye bağlı gruplar, ilk kez bu düzeyde silah bırakma eğilimi gösteriyor. Ketaib Hizbullah, Hareket en-Nuceba, Seyyidüş-Şüheda Tugayları ve Ensarullah el-Üfeyya gibi grupların, Donald Trump döneminde askeri baskılarla karşı karşıya kalmamak için silah bırakmaya ve sahadan çekilmeye hazırlandıkları belirtiliyor.
Trump yönetiminin yeniden şekillendirdiği güvenlik ajandası, Irak hükümetine yöneltilen sert uyarılarla netlik kazanmış durumda. ABD’nin, silahlı grupların dağıtılmaması halinde hava saldırılarına başlayabileceği yönündeki mesajları, sahada karşılık bulmuş görünüyor. Bu grupların bazıları büyük şehirlerdeki üslerini boşaltırken, lider kadrolar da güvenlik önlemlerini artırmış durumda. Bu durum, yalnızca Irak sahasında değil, tüm Ortadoğu’daki İran etkisinin stratejik olarak zayıfladığına işaret ediyor.