Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Haberler Kültür-Sanat Sinema Kerem Akça'dan 27 Şubat 2015 vizyon filmleri

        KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com

        27 ŞUBAT 2015 FİLMLERİ

        İddialı ismiyle en baştan seyircisini çarpmayı hedefleyen "8 Saniye", bu topraklarda çok alışık olmadığımız spiritüalizm, paralel evren, neo-şamanizm gibi kavramlara giriyor. Bu profesyonel ama riskli duran eylemde ülke sinemasının 'olgunluk' durağı olamıyor. Hollywood Kuşağı'mızın biçimci kanadının öncü ismi Ömer Faruk Sorak, yeni Terrence Malick'in görselliğini Tarsem Singh'i akla getiren bir renklilikle, bir gösterişle sarmaya çalışınca tuhaf bir deneyime yol açıyor. "8 Saniye" de en iyi ihtimalle ülkemizden parapsikolojik manzaralar sunan büyük bütçeli bir turizm tanıtım videosuna dönüşüyor.

        Uzaydan bir insan hayatının sekiz saniyede gözüktüğünü tez çalışması olarak sunan "8 Saniye" (2015), bu kanaldan ilerlemeye çalışıyor. 'Kitsch' (bayağılık estetiği) gözüken dijital görüntülerle oradan dünyaya iniyor. Bu noktada da aslında olağandışı bir doğum gerçekleşiyor. Kendini oynayan Esra İnal zor bir işe kalkışmış. Psişik güçleri olan bir kadının haletiruhiyesini sinemanın sınırlarını zorlayarak karşımıza çıkarıyor.

        SÜPER YAVAŞ ÇEKİM VE TURİSTİK MANZARALAR

        Esra'nın peşine takılınca abandone oluyoruz. Bizi bekleyen manzara iki katmanlı ve hızlı ilerleyen bir evren... Bir taraftan rüyalar, bir taraftan gerçekler akıyor. Bunlar iç içe geçtiğinde ise gerilim, dram, korku ve aşk değeri kazanıyor. Sinemasal görüntüye bakınca Tarsem'in "Hücre"sindeki ("The Cell", 2000) bilinçaltı sahnelerinin benzerleri, Pang Kardeşler'in "Göz"ündeki ("Gin Gwai", 2002) parapsikolojik korku öğeleriyle çatışıp daha uysal ve iyimser bir film beliriyor. Bu tablo, içimizdeki gücü keşfetmeyi öneren bir kişisel gelişim rehberine dönüşüyor zamanla...

        Latin Amerikalı görüntü yönetmeni Gustavo Farias işine iyi çalışmış. Ama onun ötesinde Levent Çelebi-Erdinç Çözen ikilisinin kurgusu öne çıkıyor. "8 Saniye"nin görsel yapısı bilgisayar mamulü duruyor. Profesyonel olarak çekilmiş kitsch rüyaları önümüze atıyor. Süper yavaş çekimle turistik bölgelerin önünde geçen kadının gösterişli bir karakterle karşılaşması ne kadar tutuyor?

        TÜRKİYE TANITIM FİLMİ Mİ?

        Aslında bu konu tartışmalı. Zira iki dünyayı üst üste bindirirken dengeyi iyi kurmak şart. Mesela "Hayat Ağacı"nın ("The Tree of Life", 2011) evrim teorisi, paralel evren gibi kavramlara "Ne Biliyoruz ki?"nin ("What the #$*! Do We (K)now!?", 2004) quantum fiziğine odaklanan sorularının boyutluluğu yok burada. Ne ilkinin ustalıklı estetiği, ne de ikincisinin ilginç meselesi canlanıyor. Aksine yazlık beldelerde bir Türkiye tanıtım filmi rüyaları sarıyor.

        Tarsem'in yüzeyini kazıyınca açığa çıkan egzotik Parajanov resimleri etkisi, burada turizm şirketlerinin tanıtım görüntülerini arkasına alıyor sanki. "8 Saniye", biçimci hikaye anlatıcısı Oliver Stone'un "Hayat Ağacı"nı çekmesiyle oluşacak tuhaf uyumsuzluğa ya da yeniyetme ve feminist bir yönetmenin "2001: Uzay Yolu Macerası"nı ("2001: A Space Odyssey", 1968) üretmesiyle çıkabilecek boyutsuz tinsel dünyaya dikkat çekiyor. Başarısızlık konusunda Luc Besson'un evrim teorisiyle ilgili ilkokul birinci sınıf seviyesindeki önermelerinden beslenen "Lucy" (2014) ile aynı yolun yolcusu sanki.

        OLMAMIŞLIK ÇOK BELİRGİN

        Kimi zaman "Aşkın Gücü" ("What Dreams May Come", 1998), "Stendhal Sendromu" ("La Sindrome di Stendhal", 1996) gibi filmlerden parçaları yansıtıyor izlenimi yaratıyor. Ömer Faruk Sorak'ın biçimci kimliği burada da var. Gençlik filmi "Sınav"daki (2006) estetik devrim, "Aşk Tesadüfleri Sever"deki (2011) tesadüflerden beslenen iyi çekilmiş aşk filmi deneyimi burada yok. Video klip ve reklam arka planı, fazla iddia ya da özgüvene yol açınca sonuç kaçınılmaz gibi.

        İki saat boyunca 65-70 yaşlarındaki deneyimli bir yönetmenin bir gizem duygusu yaratma arzusunu izliyoruz sanki. Tarsem Singh, Pang Kardeşler gibi en uç noktaya uzanan yakın zamanın biçimci yönetmenlerinin gösteriş oranındaki detaycılık, evrensel açıdan canlanamıyor. Arkadan bir Alman göçmen öyküsü akıyor. Sanki Aren Perdeci imzalı "Yanlış Zaman Yolcuları"yla (2007) akraba bir belirsizlik, olmamışlık hissiyatı var.

        İTALYAN KORKU SİNEMASINA MALZEME VERECEK

        "8 Saniye", Türk sinemasının Hollywood kanadının biçimci ismi olarak devrim yapan Ömer Faruk Sorak'ın kadın hikayelerinde beceriksiz olduğunu ispatlıyor. Birbirine bakarken bile sıkıntı yaşayan karakterler, boş korkutma numaraları derken, temelinde bir muğlaklıktan ziyade plastik ve metafiziksel bir İtalyan korku filmi malzemesi olsa çekici durabilecek süreçle yüzleşiyoruz. Üstelik İngilizce ve Türkçe şarkıların 'varoluş' katkısı yapmasıyla...

        Tüm o süper yavaş çekimler, geniş açı objektifler fayda etmiyor. Dijital sanat yönetiminin boyutsuzluğuyla yüzleşiyor. 'Dört Anlaşma' kitabıyla bilinen Toltek bilgesi ve neo-şaman Don Miguel Ruiz'in öğretilerinden tasavvufa uygun bir şeyler çıkarmak ise "Sevmek Zamanı" (1965) etkisi yapmıyor. Aksine filmi bir kişisel gelişim rehberine ya da bireysel bir projeye dönüştürüyor. Yönetmen ya çok "Hayat Ağacı" izlemiş, ya da felsefeyle, hayatla ilgili kitapları gereğinden fazla karıştırmış.

        Sonuç Türkiye'mizin doğa manzaralarını sunan bir turistik tanıtım filminin ya da görüntülü bir ders kitabının ötesinde değil. Bilinçaltına girmek Sorak'ın kendi "Dövüş Kulübü"nü ("Fight Club", 1999) yaratmasına alan açmıyor. Ama "8 Saniye", bu konuda sinemamızdaki amatör denemelerden de yukarıda duruyor elbette. Bu açıdan cesur bir çaba olarak kabul edilmeyi hak ediyor.

        FİLMİN NOTU: 4

        Künye:

        8 Saniye

        Yönetmen: Ömer Faruk Sorak

        Oyuncular: Esra İnal, Mehmet Kurtuluş, Salih Kalyon, Sema Poyraz, Gülay Baltacı, Yılmaz Erdoğan, Beyti Engin

        Süre: 114 dk.

        Yapım yılı: 2015

        SEZONUN AĞLATMA REKORTMENİ

        ALS hastalığına yakalanan ünlü teorisyen, evrenbilimci ve fizikçi Stephen Hawking'in acıklı yaşamını anlatan biyografik film "Her Şeyin Teorisi", melodramatik taraflarıyla duygu seline yol açtı. Zaten sezonun en çok ağlatan yapıtı olduğu konusunda hemfikiriz. Ödüllü belgeselleriyle bilinen İngiliz James Marsh ise Benoît Delhomme'dan yer yer destek alsa da, filmi hak ederek Oscar heykelciğine uzanan fiziksel dönüşüm erbabı Eddie Redmayne'e bırakıp kaçmış gibi.

        Birçok konuda geliştirdiği teorilerle bilinen 1942 doğumlu İngiliz Stephen Hawking, genç yaşta ALS hastalığına yakalanmasıyla her zaman 'yok artık!', 'nasıl da oldu bu hale geldi?' gibi tepkilerle karşılanmıştır. Bu da aslında onun mucizevi hayatının perdeye uyarlanması gereğini ispatlıyor. James Marsh, "Teldeki Adam" ("Man on Wire", 2008), "Project Nim" (2011) gibi ödüllü belgeselleriyle tanınsa da "Kral" ("The King", 2005) ve "Gölgede Dans"da ("Shadow Dancer", 2012) görsel açıdan fena iş çıkarmamıştı. Hikayelerini anlatmayı becermişti.

        'SOL AYAĞIM' İLE 'AKIL OYUNLARI' ARASINDA

        Universal'ın bağımsız yan kolunun, Focus'un Oscar projesine imza atması şaşırtmadı. Elbette meselenin kökeni İngiliz olunca Working Title'ın maddi desteği kaçınılmaz gibiydi. Aslında "Her Şeyin Teorisi" ("The Theory of Everything", 2014), "Sol Ayağım" ("My Left Foot", 1991) ile "Akıl Oyunları"nı ("A Beautiful Mind", 2001) aynı potada eritiyor. Hareketleri kısıtlayan ölümcül hastalıkla dahiliği bir araya getiriyor. İlk 30 dakikada henüz kaza yaşanmadan, ALS belirtileri ortaya çıkmadan, Hawking yeteneklerini kaybetmeden önceki aşk hikayesi ve gençlik enerjisi seyirciyi avucuna alıyor.

        Marsh'ın bakış açısı kamerasını, izleme planlarını ve sabit planları bol yapay ışıkla oyduğu evren tutuyor. Başarılı görüntü yönetmeni Delhomme'dan destek alıyor. Ancak bir noktadan sonra 'sömürülecek anlar' öne çıkıp 'duygu seli' kuralı devreye giriyor. Bu görsel ambalaj da ister istemez fiziksel dönüşüm rekoruyla, tuhaf seslerle ve karakterin acınası durumuyla hissedilemez hale geliyor. Senaryonun dramatik kuralcılığı her şeyi darmadağın ediyor. "İçimdeki Deniz"in ("Mar Adentro", 2004) tek mekanda geçmeyen versiyonu sanki tek mekana girip orada kalarak seyirciyi sömürme arzusunu kapılıyor gibi...

        Hawking'in dehasını yansıtan son sekanstaki geriye sarma bölümü ise kalıcı olacaktır Her şeye el atan bir fizikçinin hayata da bir şeyler, çözümler bulma arzusunu ortaya koyuyor. Böylece aslında bilgisayar üzerinden konuşmaktan başlayan 'hastalığa bir çare bulma' yaratıcılığı bu 'sinemasal' kısımda göz alıyor. Evrenin bütün bileşenlerini, yıldızlardan gök taşlarına kadar parıltılı bir müsvedde olarak karşımıza çıkarıyor.

        REDMAYNE'İN ETKİSİ ALTINDA

        Marsh, bir noktadan sonra Redmayne'in abartılı rolüne, rol kesme arzusuna kapılmış gibi. Redmayne, gözlüğüyle ve sürekli değişen yüz ifadeleriyle karakterin yaratımına, dönüşümlerine ve görünümüne uyum sağlıyor. Ağlatma kuralında kapıyı onun hamleleri açıyor. Oyuncu 33 yaşında olmanın zararını görmüyor. Felicity Jones yüzüyle Jane Hawking'e uyum sağlasa da bir kez daha 'işlevsiz' durmaktan kurtulamıyor. Onun ötesinde ise sanat yönetiminde bir minimalizm var. Orta plan ağırlığıyla Stephen'ın etrafında dolaşmak "Sol Ayağım"ın prodüksiyon kalitesi yükseltilmiş halini deneyimlememizi sağlıyor.

        Redmayne'in ayaklardan ellere kadar vücut dilini çözmesi seyircide şaşkınlık yaratıyor. Onun yakaladığı performansa saygı duymamak imkansız hale geliyor. Ama bu şoku filmin tamamına yayarken ağdalı fizikçi/teorisyen biyografisinin gelenekselliğine takılmamak mümkün değil. Üstelik önümüzde iki saati aşkın bir zaman dilimi var ise... Jóhann Jóhannsson'un ağlatma damarına destek verdiği keman tınılarından beslenen müzikler zihnimizde yer ediyor. Ama eş Hawking'in anı kitabından uyarlanan eser, Marsh'ın kurmaca işlerinde ele almayı sevdiği 'olağandışı ikililer'e Stephen-Jane birlikteliğiyle bir yenisini ekleyemiyor.

        FİLMİN NOTU: 3.9

        Künye:

        Her Şeyin Teorisi (The Theory of Everything)

        Yönetmen: James Marsh

        Oyuncular: Eddie Redmayne, Felicity Jones, David Thewlis, Emily Watson

        Süre: 123 dk.

        Yapım yılı: 2014

        BÜYÜK ELMA'DA OLABİLECEK BİR ŞEY Mİ?

        New York'ta dahi homofobik ve muhafazakar bir bakış olabileceğini anlatma derdinde bir eser... "Aşk Başkadır", 39 yıl beraber yaşayan 60 yaşlarındaki bir eşcinsel çiftin evlenince yüzleştiği şaşırtıcı sıkıntıları ele alıyor. Oyuncular başarılı. Ama maddi bunalım, dini sansür ve daha fazlası inandırıcı durabiliyor mu?

        Ira Sachs kendini Kenneth Anger'la mı, Ingmar Bergman'la mı ilişkilendiriyor bilinmez. 1997'de "The Delta" ile çıkış yapmak onu Yeni Eşcinsel Sineması'nın (New Queer Cinema) ikinci kuşağına sokabilir. Ama kesin bir şey varsa, o da senarist-yönetmenin evlilikteki yasak ilişkiyi başarıyla ele alan, Sundance'den büyük ödüllü "Forty Shades of Blue" (2005) ile anılacağı gerçeği... "Aşk Kurbanları" ("Married Life", 2005), "Işık Açık Alsın" ("Keep the Lights On", 2012) derken aslında farklı dönemlerden eşcinsel ve heteroseksüel ilişkilere, aşkın sanatsal katmanlarına baktı hep kendisi.

        OYUNCULARIN ROL ÇALMAYA BAŞLADIĞI BİR FİLM

        Sachs, bunu yaparken öyle ya da böyle kalemini de gösterdi. Ama sürekli ekip bireylerini değiştirmesiyle göze çarptı. Örneğin burada "Alpler"in ("Alpeis", 2011) Yunan görüntü yönetmenini tutmak nasıl açıklanabilir? "Aşk Başkadır" ("Love is Strange", 2014), inandırıcı olmayan bir şekilde birbirinden koparılan bir eşcinsel çiftin izini sürüyor. New York'ta 39 yıl sonra gelen evliliği öğrenen 'Katolik Okulu'nun geri kafalı tutumuna odaklanıyor. Ancak bu bürokrasi, din ya da sistem eleştirisi mantıksız duruyor. Zira aklımıza 'orası dünyanın en medeni eyaleti değil mi?' demek geliyor.

        Film, daha az gelişmiş bir eyalette, şehirde geçse belki anlarız. Ama New York'un Hakkari gibi bir durumu da yok. Bir süre sonra gayet iyi bir performans çizen Marisa Tomei başta olmak üzere bütün yan karakterlerin yazılmadan rol çaldığı görülebiliyor. "Aşk Başkadır", uzaktan savruk bir hikaye kurgusuna sahip gibi gözükse de Lithgow-Molina arasındaki iletişime 'temel' bulamadığı için sırıtıyor. Herkes kendi dünyasında takılıyor, bu kaosu, maddi bunalımı, sınıfsal düşüşü gerçekçi kılamıyor. Bu konuda adımlar atma eylemlerinde 'telaşlı' dahi gözükmezken, sonrasında yeni evlerdeki durumların mizahına odaklanıyor.

        GÖRSEL TERCİHLERİ AÇIKLAYAMAZ

        Yer yer homofobik duran film, 60 yaşında eşcinsel olmanın zorluğuna belki Moldova'da, Suudi Arabistan'da daha mantıklı bakabilirdi. Ama buradaki bürokratik, dini sorunlar inandırıcı gelmeyip, aşık bireylerin buna karşı gelmemesi çok tuhaf. Bu tavır karşısında 'başka bir iş aramak da mı akıldan geçmedi?' demek geliyor içimizden...

        Sachs de filmlerinin mantık sorunları için özen göstermiyor. Adeta eşcinsel duygusallığına, sarhoşluğuna kapılıyor. Bu sebeple de sonuç normal! Yönetmen "Aşk Başkadır"daki kimi sabit açıları, locked-down shot'ları nasıl açıklayabilir? Bilemeyiz, bu konuda şüphelerimiz var. Yönetmen "Işık Açık Kalsın"da hikaye kurgusuyla oynarken ve çiğ diyalogları yerleştirirken yaşanan boyutsuzluktan sonra bir kez daha sınıfta kalıyor.

        FİLMİN NOTU: 3

        Künye:

        Aşk Başkadır (Love is Strange)

        Yönetmen: Ira Sachs

        Oyuncular: Alfred Molina, John Lithgow, Marisa Tomei, Olya Zueva

        Süre: 94 dk.

        Yapım yılı: 2015

        OSCAR GALİBİ BIRDMAN'İ İKİ HAFTA ÖNCE YAZMIŞTIM

        Çöküşteki bir Hollywood yıldızının ayaklanma çabasını anlatan "Birdman", zorlu bir deneye kalkışıyor. Emmanuel Lubezki'nin becerisiyle ayakta kalmaya çalışırken 2000'lerde dijital teknolojinin katkısından faydalanan Sokurov başyapıtı "Rus Hazine Sandığı" sonrasındaki 'tek plandan/çekimden oluşan' kalıcı eserlerin yanında sırıtıyor. Ama risk taşıyan modeli 'illüzyon' kurallı hale getirmek isterken, star sistemi eleştirisi, performansları ve emeğiyle dikkat çekiyor.

        "Birdman" eleştirim için tıklayın:

        FİLMİN NOTU: 5.9

        Künye:

        Birdman

        Yönetmen: Alejandro González Iñárritu

        Oyuncular: Michael Keaton, Edward Norton, Emma Stone, Naomi Watts, Zach Galifianakis, Andrea Riseborough

        Süre: 129 dk.

        Yapım Yılı: 2014

        KEREM AKÇA'NIN VİZYON FİLMLERİ İÇİN YILDIZ TABLOSU

        Arayış (The Search): 3

        Aşk Sana Benzer: 3.2

        Bana Masal Anlatma: 2.3

        Bay Turner (Mr. Turner): 5.2

        Beni Sen Anlat: 1.8

        Benim Komşum Bir Melek (St. Vincent): 4.5

        Bir Gece: 3.5

        Boyun Eğmez (Unbroken): 3.5

        Çılgın Dersane 4: Ada: 1.3

        Deliha: 2.2

        Exodus: Tanrılar ve Krallar (Exodus: Gods and Kings): 4.4

        Fatih'in Fedaisi Kara Murat: 1.3

        Foxcatcher Takımı (Foxcatcher): 6.3

        Grinin Elli Tonu (Fifty Shades of Grey): 5.7

        Hacker (Blackhat): 4.4

        Hayatın Kendisi (Life Itself): 6.5

        İçimdeki Ses: 3.4

        Jüpiter Yükseliyor (Jupiter Ascending): 4

        Kayıp Çocuk (The Captive): 4.5

        Keskin Nişancı (American Sniper): 3.5

        Köstebekgiller: Perili Orman: 1.9

        Leviathan (Leviafan): 6.5

        Mazlum Kuzey: 1.8

        Mısır Adası (Simindis Kundzuli): 7.5

        Mommy: 7.5

        Mucize: 5.6

        Netekim Karakolu: 1

        Özgürlük Yürüyüşü (Selma): 4.2

        Seni Seviyorum Rio: 4

        Sihirli Orman (Into the Woods): 6.5

        SüngerBob Kare Pantolon: 3.2

        The Imitation Game: 5.3

        Timbuktu: 3.9

        Turist (Force Majeure): 7.3

        Tut Sözünü: 3.9

        Unutma Beni (Still Alice): 5.2

        Yedinci Oğul (Seventh Son): 3.5

        Whiplash: 4.9

        Yaban (Wild): 5.3

        Yapışık Kardeşler: 1.5

        Yav He He: 0.6

        Not: Yıldızlar, 10 üzerinden verilmektedir.

        ÖNERİLEN VİDEO

        Cani koca 2 bacağını almıştı! En korkunç yüzleşme

        Muğla'da, boşanma aşamasındaki eşi 43 yaşındaki Hatice Katrancı'yı av tüfeğiyle vurarak iki bacağının ampute edilmesine neden olan 46 yaşındaki Veli Katrancı'nın yargılandığı davanın üçüncü duruşmasında Hatice Katrancı, olaydan sonra ilk kez sanık ile mahkemede yüzleşti. Fenalık geçiren Katrancı, eş...
        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ