'Kültürüne sahip çıkmayan ulusların geleceği karanlık'
İzleyenlere 'Ölümden önce hayat var mı?' sorusunu sorduran 'Buluşma Yeri'nin yönetmeni Nurullah Tuncer ile bu kara komediyi konuştuk
GAZETE HABERTÜRK / PINAR TARCAN
■ Duşan Kovaçeviç’ten önce “İntiharın Genel Provası”nı şimdi de ‘Buluşma Yeri’ni uyarladınız... Kovaçeviç seçiminin özel bir nedeni var mı?
Kovaçeviç’in senaryosunu yazdığı “Yeraltı”nın Türkiye’de de iyi bilinmesi oyunun izleyici çekmesine yaradı. “İntiharın Genel Provası” geçen yıl Afife Jale Ödülleri’ne 6 dalda aday oldu. Bu bir üçleme olacak zaten... Sırada “Dar Ayakkabıyla Yaşamak” var, Kovaçeviç’in 2010’da yazdığı son oyun. Aynı zamanda önümüzdeki yıl Kovaçeviç’in 40. sanat yılı. “Buluşma Yeri”ni 1981’de yazmış. Bu 3 oyun aslında hem Balkan tiyatrosu hem de Kovaçeviç konusunda bir açılım. Türkiye’de oyun yazarları için de incelenmesi gereken biri. Çünkü Kovaçeviç’in çok evrensel bir dili ve teması var. İzlediğiniz oyunun bundan 30 yıl önce yazıldığını düşünemezsiniz. Genel Sanat Yönetmenimiz Ayşenil Şamlıoğlu da bu üçlemeye sıcak bakıyor. Bu da bir ilk olacak bir anlamda. Türk tiyatrosunda bildiğim kadarıyla üçleme olarak yapılmış oyun yok.
■ “Buluşma Yeri”nde oyunu bekleyen seyircilere, içeri giren davullu zurnalı düğün orkestrasıyla bir sürpriz yaptınız... Nasıl ortaya çıktı bu sürpriz?
Oyunlarda genelde tiyatro seyircisi gelir, bir çay ya da kahve içer, oyunun başlamasını bekler. Biz biraz bunu kıralım istedik. Biraz daha eğlenceli bir giriş, aynı zamanda bir düğün. Bu da seyirciye fuayede güzel anlar yaşattı diye düşünüyordum. Zaman olsaydı eminim orada herkes dans da edecekti, o coşkuyu gördük.
■ Neden düğün orkestrası?
Oyun aslında ölüm ile hayatın bir kesişme noktası biliyorsunuz. Düğünü de yeni bir hayatın başlangıç noktası olarak düşünürsek, düğün ile ölüm aslında iç içedir. Ben de daha çok bunu öne çıkarmaya çalıştım. Bir tarafta yeni bir hayatın başlangıcı için bir hayat kurulurken, diğer tarafta ölüm var. İkisinin iç içe sunulması, başka bir boyut getiriyor...
■ Balkan müziği keyfi yaşadı izleyiciler hem oyunda hem de fuayede... Müziklerden bahsedersek...
Şarkıları Bilge Emin yazdı. Makedonya’dan gelen Oliver Josifovski de müzikleri yaptı. Enteresan şekilde oyundan çıkınca herkes mırıldanıyordu. Çok akılda kalıcı, aynı zamanda da hüzünlü bir şarkı oldu. Bizim Balkanlar ile ortak bir tarihimiz var. Osmanlı orada çok uzun bir zaman geçirmiş. Bugün Türkiye’de milyonlarca Balkan kökenli vatandaşımız var. Bu tür oyunların seçilmesi de önemli diye düşünüyorum. Kendilerini bu oyunun parçası olarak gördüklerini hissettim. İzleyenler arasında “Şehir Tiyatroları’nda Balkan müziğiyle başlayan bir oyunu izlemek çok keyifli” diyenler de var...
■ Bir yandan ömrünü tarihi eserlere adayan bir profesör var. Bir yandan onları bir günde dağıtan bir oğlu. Oyun bu noktada ne söylüyor bize?
Profesör Pavloviç’in yıllarca biriktirdiği tarihi eserleri var ve bir günde hepsi gidiyor. Mesela Irak’ta büyük bir savaş yaşandı. Bu savaş sonucunda Irak’taki tarihi eserlerin, müzelerin ne olduğu konusunda çok net bir bilgimiz yok değil mi? Geçenlerde Mısır’da meydana gelen isyanda da Mısır Müzesi’nin bir anlamda yağmalandığını, 5 bin yıllık mumyaların sokağa taşındığını gazetelerden okuduk. Dolayısıyla bir anlamda koşut şeyler söylüyor oyun da. Bir ülkenin ya da bir toplumun binlerce yıllık biriktirdiği tarihin belli dönemlerine ait olan kültür mirasının bir günde nasıl heba edildiğini gösteriyor. Bir diğer örnek de şunu söyleyebiliriz. Kendi kültürüne, mirasına sahip çıkmayan ulusların geleceği karanlık diye düşünüyorum. Oyun bir anlamda bunu anlatıyor.