Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

        KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com

        Ayrıksı keşifler ve olağandışı yönetmenler çıkarmasıyla bilinen Uluslararası Rotterdam Film Festivali, 30 Ocak gecesi “Project of the Universe”, “Vanishing Point” ve “Videophilia (and Other Viral Syndromes)”nın galibiyetiyle 44. kez sona erdi. Esas kazananlar ise bir kez daha sinefiller oldu. Özellikle “Parabellum”, “Haruko’s Paranormal Laboratory”, “Stinking Heaven”, “Impressions of the Drowned Man” ve “Vanishing Point”, önü açık sıra dışı yönetmenleri tanımamızı sağladı. Bizim adımıza ise Cem Kaya’nın belgeseli “Motör”ün Hollanda prömiyeri yapıp Seyirci Ödülü oylamasında ilk 10’a girmesi sevindiriciydi.

        Hubert Bals Fonu ve Altın Kaplan yarışmasıyla bilinen Rotterdam Film Festivali, 44 senedir çeşitli değişimler geçirerek Hollandalı sinefilleri memnun etmeyi sürdürüyor. Liman kentinde 10 gün, diğer ülkelerden gelen sinemaseverlerin, basın mensuplarının, yönetmenlerin ve yapımcıların bir araya geldiği bir fikir alışverişine sahne oluyor. Festival, programında ‘alternatif’ ve ‘deneyci’ işlere ‘gala’ imkanı vermesi bir yana üçüncü dünya ülkesi sinemasından çıkan beklenmedik eserleri sunmasıyla da değerli.

        BİLİMKURGU, EGZANTRİK ÜLKELER VE FON DESTEĞİ

        Bu yıl Trinidad & Tobago, Etiyopya, Endonezya, Filipinler, Malezya ve Vietnam’dan çıkan yapıtlar, şaşırtıcı sinemasal anlarla yüzleşmemizi sağladı. Öte yandan bilimkurgu yapıtları da ilginç bir ağırlık oluşturdu. Aleksey Fedorchenko, Takashi Miike gibi tanıdığımız isimler ise iş bitirdi.

        İkinci Japon Yeni Dalgası’nın kitsch dünyasını yansıtması görülmeye değerken, Yunan Yeni Dalgası ve Romen Yeni Dalgası da araya isim sokabildi. ‘Egzantrik’ durmasına karşın ürünlerine daha aşina olduğumuz Tayland ise yedinci sanatta plastik ruhundan bir şey kaybetmediğini gösterdi. Ama genel anlamda ana yarışmada Hubert Bals Fonu desteği almış eserlerin seviye düşüklüğü ‘yan programdan başka filmler gelemez miydi?’ dedirtti. Açıkçası üç Altın Kaplan galibinin de bu örneklerden çıkması ‘son ürünü umursamadan kendi kendimizi ödüllendirelim’ gibi bir sonuca yol açtı.

        AMERİKAN TEMSİLCİSİ DEĞİŞEBİLİRDİ

        Örneğin bu özelliği taşıyan “Tired Moonlight”ın yerine dünya prömiyeri yapan “Stinking Heaven” daha hakkaniyetli bir tercih olabilirdi. Nathan Silver’ın 1990’larda kullanılan video kamera ile tam ekran çektiği ikincisi, bir ruh halini iyi tasvir ediyordu. Uyuşturucu ve alkol bağımlılığından kopmayan çalışan insanların arasına sızıyordu. Sevişme ve delirme aralarının hakimiyeti “Gerizekalılar”ı (“Idioterne”, 1998) akla getiren asap bozucu bir iş çıkarıyordu karşımıza.

        “Tired Moonlight” ise programdaki zayıf kadın yönetmenlere dikkat çekti. Britni West Super16 ile çektiği filmde, Montana’da yaşadığı beldeye 1.85:1 formatında yaklaşıyordu. Doğaçlama parçaları, sinemacının kendi yöresinden bir kişisel hikayeyi bireysel geri dönüşlerle grenli bir köy filmine malzeme etmesini sağlıyordu.

        YARI BELGESEL YARI KURMACA OLMAK FAYDALI MI?

        Festival genelde kadın yönetmenler açısından (Lisa Takeba, Ana Lungu hariç) sönük geçti. “Above and Below”, “Dog Lady” (“La Hujer de los Perros”), “Stranded in Canton”, “Project of the Universe” (“La Obra Del Siglio”) gibi ‘kurmaca-belgesel kırması’ eserlerin bu ayrımı silikleştirmesi ise bir işe yaramamış gibiydi.

        Bu konuda doğaçlamadan ve ayrıksı ruh hali temsilinden güç alan “Stinking Heaven”, Cassavetes ve Dogma ile bağ kurarak hedefine ulaşıyordu halbuki. Diğer eserler onu örnek almalıydı.

        VİZYON SAHİBİ ÜÇÜNCÜ DÜNYA ÜLKESİ YÖNETMENLERİ

        Aslında üçüncü dünya ülkelerinden Trinidad ve Tobago’dan çıkan Damian Marcano, ülkesinin “Tanrıkent”ine (“Cidade de Deus”, 2002) imza atıyordu. Elektronik şarkılarla, hızlı kurguyla ve oynanmış renklerle bezeli “God Loves the Fighter” dinamizmiyle mest etti. Etiyopyalı Miguel Llanso kıyamet sonrası bilimkurgu vizyonunu eklektik bir yapıyla buluşturduğu “Crumbs”ta popüler kültür referanslarını kullanma acemiliğine karşın dikkat çekti. Louis Malle’in “Black Moon”unu (1975) akla getirdi.

        Vietnam’daki Tran Anh Hung etkisi “The Inserminator”la hissedilirken, Filipinler sinemasından festivallere ürün veren iki uçarı ve deneyci isim Khavn ve Lav Diaz sahne almayı ihtimal etmedi. Birincisinin müzisyen arka planıyla betimlediği epizodik “Desaparadiso”su, Marcos rejimine bir gönderme niteliğinde, sessiz sinemadan, retro renk filtrelerinden, müzikal performanslardan beslenen bir anti-süper kahraman filmi gibiydi. Seçkinin en iyilerindendi. Endonezya’dan çıkan Hubert Bals Fonu destekli pespayelik abidesi bilimkurgu “Another Trip to the Moon” ise kaybolup gidecektir.

        ARJANTİN VE ŞİDDET

        Sıradanlaşmaktan kurtulamayan ülke sinemalarında tek birey odaklı futbol filmi “El Cinco” (“El 5 De Talleres”, 2014), Arjantin’i düzlüğe çıkarmazken “Parabellum” özgün vizyonuyla dikkat çekti. Bir başka bilimkurgu “Cosmodrama”, skeçlerle bir uzay boşluğu komedisine imza atarken, uzay gemisini fars malzemesine çeviriyordu. Süresine karşın izletiyordu.

        Şiddeti merkezine alan “Bridgend”, “Norfolk”, “A Most Violent Year”, “I Stay with You” (“Me Quedo Contigo”), aman aman bir noktaya ulaşamadı. Bildik formülleri uygulamakla yetindi. Sadece “Norfolk” ve “A Most Violent Year” bu toplamda başını öne atabildi.

        YUNAN VE ROMEN FİLMLERİ

        Yeni Yunan sinemasından “Forever” (“Gia Panta”) güçlü sinematografisine karşın biraz özenti bir yönetmeni, “Impressions of a Drowned Man” (“Oi Entyposeis Enos Pnigmeou”), yedinci sanatın görsel işleyişine hakim bir sinemacıyı tanıttı. “A Blast” (“I Ekrixi”) ise Syllas Tsoukermas eşliğinde bir kadının ayakları üzerinde durma hikayesini, yer yer adrenalinle besleyip sorunların yol açtığı tempoyla dikkate değer kıldı.

        “Melody” gibi bir Belçika filminde ise ‘hamilelik’ meselesi ‘lezbiyen mi, heteroseksüel mi?’ sorusuna kadar uzandı. Merkezdeki iki kadının ilişkisi, François Ozon’un yaklaşımıyla sarılmış gibiydi. Romen sinemasından 30 yaşlarındaki bir kadın ise “Self-Portrait of a Dutiful Daugther”da (“Autoportretul Unei Fete Cuminti”) Chantal Akerman olmaya çalışan deneyimsiz bir rejisöre, Ana Lungu’ya emanet edilebiliyordu.

        BİZİ DE İLGİLENDİREN BİR HABER

        Genelde ülke sinemalarında güçlü gelenekler varsa bunların üzerine gitmek moda gibi gözükürken, auteur olmak için didinme arzusu da görüldü. Bilimkurgunun, kurmaca-belgesel kırması işlerin, kadın yönetmenlerin ağırlığı kime yaradı bilinmez. Ama önemli olan bir festivali daha ülkelerdeki bildik tabloların dışına çıkabilen sıra dışı eserler izleyerek kapatmaktı. Uçarı auteur Jin Jang’a ayrılan bölüm ayrı bir değer arz ederken, buna rengarenk yan seçkiler de eklendi.

        Bizim adımıza ise Cem Kaya’nın sinemamızdaki ironik kopyalama kültürüne bakış atan belgeseli “Motör”ün “Remake, Remix, Rip-Off: About Copy Culture & Turkish Pop Cinema”) gösterilmesi değerliydi. Ağustos’ta Locarno Film Festivali’ndeki dünya ve Eylül’de Altın Koza Film Festivali’ndeki Türkiye prömiyerinde görücüye çıkan 110 dakikalık versiyon kısaltılmıştı. Sözü geçen yapıt, bu etkinliğin ardından Berlin Film Festivali’nde ve 14. !f Uluslararası Bağımsız Filmler Festivali’nde de 97 dakikalık kısaltılmış bir kurguyla gösterilecek. Rotterdam’da belgeselin Seyirci Ödülü oylamasındaki ilk 10’a girmesi ise halkın ilgisini ortaya koydu.

        Kerem Akça’nın 44. Rotterdam Film Festivali’nde izlediği en iyi 15 film

        1-Murder, Take One

        2-Parabellum

        3-Haruko’s Paranormal Laboratory

        4-Stinking Heaven

        5-Desaparadiso

        6-Impressions of a Drowned Man

        7-Vanishing Point

        8-Angels of Revolution

        9-Crumbs

        10-God Loves the Fighter

        11-Self-Portrait of a Dutiful Daughter

        12-A Blast

        13-The End of an Age

        14-Norfolk

        15-A Most Violent Year

        44. Uluslararası Rotterdam Film Festivali’nin ödülleri

        Altın Kaplan Ödülü: Project of the Universe (La Obra del Siglio), Videophilia (And Other Viral Syndromes) (Videofilia (Y Otros Síndromes Virales)), Vanishing Point

        NETPAC Ödülü: Poet on a Business Trip

        FIPRESCI Ödülü: Battles

        Big Screen Ödülü: Second Coming

        KNF Ödülü: Key House Mirror (Nøgle Hus Spejl)

        MovieZone Ödülü: Kayıp Şampiyon (The Dark Horse)

        ÖNERİLEN VİDEO

        Cani koca 2 bacağını almıştı! En korkunç yüzleşme

        Muğla'da, boşanma aşamasındaki eşi 43 yaşındaki Hatice Katrancı'yı av tüfeğiyle vurarak iki bacağının ampute edilmesine neden olan 46 yaşındaki Veli Katrancı'nın yargılandığı davanın üçüncü duruşmasında Hatice Katrancı, olaydan sonra ilk kez sanık ile mahkemede yüzleşti. Fenalık geçiren Katrancı, eş...
        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ