Mehmet Uçum: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin bakanları parlamenter sistemin bürokratik vesayetten arındırılmış müsteşarlarıdır
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu'nun sözlerine yanıt verdi. Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin bakanlarının parlamenter sistemin müsteşarlık işlevini de üstlenmiş icracı yöneticileri olduğunu söyledi
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu’nun “Mehmet Uçum burada dedi ki, 'Bugün bakanlar müsteşar durumundadırlar' dedi. Sayın Soylu, sayın Bozdağ ne diyecek? Nureddin Nebati, Mevlüt Çavuşoğlu ne diyecek? Sonra da bize vesayet dersi vermekten bahsediyorlar” sözlerine yanıt verdi.
Uçum, parlamenter sistemde başbakanlık müsteşarının ikili, bakanlık müsteşarlarının üçlü kararname ile atandığını anımsattı. Bu şekilde atanan müsteşarların 65 yaşına kadar görevde kalabildiğini kaydeden Uçum, söz konusu kişilerin memur niteliğine (hükümet dışı idare içi pozisyona) sahip olduklarını belirterek “Hükümetin programından bağımsız hareket etme imkanları olduğunu” söyledi.
Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde ise bakanların Cumhurbaşkanı kararıyla atandığını, görevlerinin de Cumhurbaşkanı’nın görev süresiyle sınırlı olduğunu kaydetti.
Mevcut sistemde bakanların memur ya da diğer kamu görevlisi niteliklerinin olmadığını belirten Uçum, “Siyasi teknisyen olarak yürütmenin yardımcılarıdır. Cumhurbaşkanı’nın programına bağlıdırlar ve programın teknik uygulama sorumlularıdır” ifadelerini kullandı.
“BÜROKRATİK OLİGARŞİNİN TEMSİLCİLERİYDİ”
Uçum, parlamenter sistemdeki müsteşarlar ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemindeki bakanların siyasi rolleri açısından karşılaştırmasını yaparken de “Parlamenter sistemde müsteşarlar idari görevli olmalarına rağmen bürokratik oligarşik yapının siyasi temsilcileri gibi davranırdı. Demokratik iradeyi sınırlama rolüne soyunurdu. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlar seçilmiş iradenin yardımcısıdır. Demokratik iradeye bağlıdır. Cumhurbaşkanı’nın temsilcileridir” dedi.
Parlamenter sistemde idari teşkilatı müsteşarların yönettiğine, mevcut sistemde ise bu görevin bakanlarda olduğuna dikkat çeken Uçum, “Parlamenter sistemde bakanlıkların icrai faaliyetleri müsteşarlar eliyle yapılırdı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlıkların icrai faaliyetleri doğrudan bakan tarafından yapılıyor” ifadelerini kullandı.
“BAKANLIKLARI GERÇEKTEN BAKAN YÖNETİYOR”
Müsteşar yardımcılarının da teşkilatın yönetimi ve icrai işlerde görev yaptığını, mevcut sistemde de bakan yardımcılarının bu görevleri üstlendiğini belirten Uçum, “Parlamenter sistemde aslında bakanlıkları müsteşarlar yönetirdi. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlıkları gerçekten bakan yönetiyor” dedi.
Uçum, tartışmada sonuç cümlesi olarak da şu ifadeleri kullandı: “Statü ve siyasi rolleri açısından değil ama işlev açısından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin bakanları parlamenter sistemin bürokratik vesayetten arındırılmış müsteşarlarıdır. Diğer bir anlatımla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin bakanları parlamenter sistemin müsteşarlık işlevini de üstlenmiş icracı yöneticilerdir.”
NE OLMUŞTU?
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, 9 Ocak’ta Habertürk TV’de Mehmet Akif Ersoy’un sorularını yanıtlarken sistem tartışmalarına ilişkin “Cumhurbaşkanlığı sisteminde sorun yok. Kurumsal yapıya ilişkin, kararnamelerde eksiklikler varsa tespit edilebilir. Anayasal sistem açısından şu anda modelle ilgili bir tartışma yoktur” ifadelerini kullandıktan sonra, “Sistemin işleyişi açısından bakıldığında tırnak içinde bakıldığında bugünkü bakanlar, müsteşarların kendileridir. Bugün zaten fonksiyon olarak Bakanlıkların kendisi zaten müsteşarlıkların görevini başarıyla yerine getiriyorlar. Müsteşarlığın geri getirilmesi gündemde değil” demişti.
Uçum’dan iki gün sonra Habertürk’te Mehmet Akif Ersoy’un konuğu olan Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, bu sözlere cevaben “Mehmet Uçum burada dedi ki, 'Bugün bakanlar müsteşar durumundadırlar' dedi. Sayın Soylu, sayın Bozdağ ne diyecek? Nureddin Nebati, Mevlüt Çavuşoğlu ne diyecek? Sonra da bize vesayet dersi vermekten bahsediyorlar” ifadelerini kullanmıştı.
Davutoğlu ayrıca Twitter hesabından bu paylaşımı yapmıştı.
