Tartışmalar yeniden başladı: Hamburgeri ABD'ye kaptıran Almanya döneri mi sahipleniyor?
Almanya'da da akla gelen ilk fast food olan 'döner', Almanya Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier'ın Türkiye ziyareti sonrası yeniden gündem olurken 'Türk Döneri, Alman Döneri' tartışmaları da yeniden alevlendi. Peki hamburgeri ABD'ye 'kaptıran' Almanya'nın 'döneri' özellikle Avrupa içinde sahiplenmesi mümkün mü?
ABONE OL
Döner, kuşkusuz Türkiye’de ‘fast-food’ denilince akla gelen ilk yemeklerden biri…
Ancak döner artık yalnızca bizde değil, Almanya’da da akla gelen ilk fast food. Öyle ki Almanların kendilerine ait bir lezzet olarak tanımladığı ‘currywurst’ü bile geçmiş durumda… Hatta dünyanın en zenginlerinden Elon Musk’ın kendi deyimiyle ‘favori Alman yiyeceği’.
Almanya Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier’ın Türkiye ziyareti sırasında Alman Büyükelçiliği’ne ait Tarabya rezidansında döner kesmesi gündem olurken ‘Türk Döneri, Alman Döneri’ tartışmaları da yeniden alevlendi.
Tüm bunlarla birlikte dün dönerin 'geleneksel ürün adı' olarak tescil edilmesi için Türkiye tarafından Avrupa Birliği'ne (AB) yapılan başvurunun ilanı, AB Resmi Gazetesi'nde yayımlandı. 3 aylık itiraz süresinin dolmasının ardından tescil edilmesi ve Türkiye'den AB'de tescillenen ilk geleneksel ürün adı olmasına ise kesin gözüyle bakılıyor.
Dönerin tarihi 1800'lü yılların başına kadar uzanıyor. Almanya’daki hikayesi ise 1972’de, Almanya’ya giden Türk işçi Kadir Nurman’ın Berlin’deki Bahnhoff Zoo semtinde pide içinde et satmaya başlamasıyla başlıyor.
Sonrasında zenginleştirilen dönere salata ve sos da eklenmeye başlanıyor ve bugün Almanya’daki halini alıyor.
Almanlara göre döner; Türkler ile ülkeye gelse de dönerin ayaküstü yemek olarak dünya kariyeri Almanya’da başladı. Türkiye’de ise bu konuda görüş tam tersi.
Bu konuda görüşler farklı olsa da kesin olan bugün Almanya’da döner ve on binlerce dönerci Almanya ekonomisi için büyük önem taşıyor. Almanya hükümetinin Deutschland.de sitesinin Avrupa Türk Dönercileri Derneği’nin (ATDID) verilerine dayandırdığı haberine göre Almanya’da günlük döner tüketimi günde tam 550 ton civarında.
Tüm Dönerciler Derneği’nin 2020 verilerine göre ise Türkiye’de bu oran 900 ton kadar. Kitapta yer alan verilere göre Almanya'da 40 bin civarında döner mağazası bulunurken bunların 4 bini başkent Berlin'de bulunuyor, yani İstanbul'dan daha fazla.