"İmamı Azam Atatürk'ün ruh ikizi"

Bedia Ceylan GÜZELCE / GAZETE HABERTURK / HT PAZAR

Yeni kitabı 'Arapçılığa Karşı Akılcılığın Öncüsü İmamı Azam-Ebu Hanife (Esas Fikirleri Gölgelenen Önder)' raflardaki yerini alan Yaşar Nuri Öztürk'le, İslam'ın anlaşılamamış bilgini Ebu Hanîfe (İmamı Azam) üzerine konuştuk. Çıktığı gün çok satanlar listesindeki yerini alan ve Yaşar Nuri Öztürk'ün her kitabı gibi tartışmalar koparan yeni çalışması, aklı özgürleştirmek isteyen, dinin sorgulanmaması gerektiğini öğütleyen, kadın haklarını savunan ve Arapçılığıa şiddetle karşı çıkan bir VIII. yüzyıl kahramanının, İmamı Azam'ın yani Büyüm İmam'ın hayatını anlatıyor.

İmamı Azam'ın yaşadığı dönemde Ortadoğu'da nasıl bir profil vardı?

Dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Ortadoğu'da da İslam, yayılma dönemini yaşıyordu. Fakat buradaki İslam, özgün bir İslam anlayışına sahip değildi. Emevi soyunun saltanat aracı yapılmış ve yozlaştırılmış bir İslam yaygınlaştırılmaya çalışılıyordu.

Ebu Hanife bu noktada tam olarak neye karşı çıktı?

Arap örflerinin dinleştirilmesine, Arapçılığın din aracılığı ile yayılmasına karşıydı. Emeviler'in keyfi düzenlemeler ve yorumlar ile dini yeniden yapılandırma istekleri, onda tepki uyandırıyordu. İslam'ın Araplaştırılmasına ve Peygamber ailesinin zulme uğratılmasına hem fikren hem de fiilen şiddetle karşı çıktı.

Emeviler neden böyle bir yol izledi?

Bunlar İslam'a başta kılıçları ile karşı çıkmışlardı ve Emeviler'in çok önemli adamları İslam kılıcı ile öldürüldü. Bunun hıncını asla içlerinden söküp atmadılar. Sonra Müslümanlığa teslim olunca, bu öfkelerini bugüne taşıyıp, İslam'ı içeriden kemirmeye başladılar. İslam'ı dönüştürmek istediler.

Peki başarılı olabildiler mi?

Maalesef İslam'ı bu anlamda değiştirmeyi başardılar. İşte Ebu Hanife hayatı boyunca bununla mücadele etti. Kendisi, Mevali dediğimiz, Arap olmayan unsurlardan gelmekte.

Bu değişim, İslam'ı tamamen ortadan kaldırmaktan daha tehlikeli değil mi?

Elbette. İslam, herkesindir, bütün dünyanındır. Siz bunu bir bölgenin dini haline getirmeye çalışırsanız ki, Emeviler bunu yapmak istedi, o zaman İslam'ın bütünselliğini ve anlayışınızı da zedelemiş olursunuz. Bu İslam'ı yok etmekten daha kötüdür. Çünkü yok edersen birileri esasını arar ama yozlaştırırsanız, gerçeğini de arayamaz olur insanlar.