Kan kaybından ölümler nasıl önlenebilir?
Kanaması olan hastaya nasıl müdahele edilmeli?
Haberlerde izlediğimiz “X kişi kan kaybından öldü” türü haberler, içimizde gizli bir acı bırakır. Bu tür üzücü olaylarda en büyük nedenlerden biri, yaşam kurtarıcı en basit uygulamaları bile toplum olarak bilmeyişimiz. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Cerrahi Koordinatör Şefi Doç. Dr. Acar Aren, “Bu hastaları yaşama döndürmek mümkünken ölümlerine seyirci kalmak insanı çok üzüyor” dedi.
DOÇ. Dr. Acar Aren, kan kaybından ölümlerin önüne geçmenin çok basit olduğunu ve bunun için en basit ilk yardım bilgileriyle hareket etmenin bile
sonuç almaya yettiğini belirtiyor.
Kasığından bıçaklanan genç kızın, bacağından kurşunlanan gazetecinin hâlâ hatırlanan ölümlerinin, bu tür ölümlere örnek oluşturduğunu belirten Doç. Aren, şunları söylüyor: “Bu tür olgularda yara yerlerine steril veya temiz bir bezle sıkı bası yapılması, kanamaları kontrol altında tutulabilir ve ambulans gelinceye kadar hastaların genel durumlarının bozulmasının önüne geçebilir.
Eğer tampon yeterli olmuyorsa bir kemer veya sargı bezi ile turnike uygulaması yapılması gerekir.” İlk yardım eğitimi verilirken “Bilmiyorsanız
dokunmayın!” uyarısı sıkıntı yaratıyor. Gereksiz çok şey öğretileceğine, kanamanın nasıl durdurulacağının öğretilmesi pek çok ölümü önleyecektir.
KANAMALI HASTAYA 5 DAKİKA BASI UYGULAYIN
Kanama kontrolü için bir çok yöntem bulunuyor. Kanamanın acil kontrolü
için eldiven parmağı, tampon veya kompres ile bası, etkili yöntemler
olarak görülüyor. Kanaması olan hastaya en az 5 dakika bası uygulanması
gerekiyor. Kanayan yaranın kalp seviyesinin üzerine kaldırılması halinde bası daha etkili oluyor. Çok yarası ve acil sorunları olan hastalarda kanamanın kompresyon örtüleriyle kontrol edilmesi de mümkün oluyor.
Turnike ne zaman yapılır?
TURNİKE, kanamanın durdurulamadığı durumlarda, güç koşullar altında kanamayı durdurmaya yönelik olarak kullanılan bir yöntem. Başka bir yöntemle önü alınamayan, ciddi ve yaşamı tehlikeye sokan şartlarda kullanılmalıdır. Turnike şu anlarda yapılmalı:
İlgilenecek başka yaralı varsa
Gidilmesi gereken engebeli uzun bir yol bulunuyorsa
Uzak noktada basınç etkisizse
Hastanın organı kopmuşsa, turnike uygulaması gerçekleştirilir.
Kanamayı durdurmak mümkün
Kanama yerini tespit edin.
Yara üzerine elle veya temiz bir bezle bası yapın.
Bası yeterli olmuyorsa kesi yerini kalp seviyesi üzerine kaldırın.
Kanama her şeye karşındurmuyorsason çare olarak turnike yapın.
Turnikeler, bazen yaralı bölgeye zarar verebileceğinden her zaman önerilmiyor.
GAZETE HABERTÜRK/ CEYDA ERENOĞLU
