Suriye’de kimyasal silahların geleceği: Kritik sorular ve olası senaryolar
2013 yılından bu yana Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW), Suriye'nin kimyasal silah stoklarını incelemekte ancak bu süreçte çeşitli engellerle karşılaşmaktadır. Muhaliflerin Esad rejimini devirmesinin ardından, kimyasal silahların akıbetine dair endişeler artmış durumdadır. Son günlerde İsrail Hava Kuvvetleri'nin Suriye'deki askeri ve istihbarat merkezlerini hedef alan saldırılar düzenlediği ve bu saldırıların kimyasal silah stoklarını yok etmeye yönelik olduğu ifade edilmektedir. Habertürk TV Güvenlik Politikaları Koordinatörü Çetiner Çetin'in haberi...
Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın 
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne göre Suriye, 2013 yılında kimyasal silahlarını beyan etmiş ve teslim etmiştir. Ancak örgütün son açıklamaları, ülkede hâlâ bildirilmeyen kimyasal silah unsurları olabileceği yönünde ciddi endişeler taşımaktadır. 2014 yılından bu yana gündeme gelen 26 ayrı soru işaretinden yalnızca yedisi çözülebilmiş, bu da Suriye’nin kimyasal silahlarla ilgili tam bir şeffaflık sağlamadığı iddialarını güçlendirmiştir.
Suriye’nin Kimyasal Silahlarla İmtihanı
2013 yılında Guta’daki kimyasal saldırının ardından Suriye, uluslararası baskılarla OPCW’ye katılmış ve stoklarını teslim etmeyi kabul etmiştir. O dönem açıklanan 1300 ton kimyasal silahın imha edildiği duyurulmuş olsa da uzmanlar, beyanların eksik ve çelişkili olduğunu savunmaktadır. Bu durum, kimyasal silahların bir kısmının gizlenmiş olabileceği ihtimalini gündemde tutmaktadır.
OPCW’nin Suriye’ye Yaptırımları
Suriye’nin OPCW üyeliği 2021 yılında kısıtlanmış ve oy kullanma hakkı elinden alınmıştır. Bu karar, rejimin kimyasal gaz kullanımına dair elde edilen somut bulgular sonrası alınmıştır. Özellikle 2017 ve 2018 yıllarında yapılan saldırılarda klor ve sarin gazı kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kimyasal Silah Kullanımına Dair Kanıtlar
OPCW’nin yayımladığı raporlar, Suriye’de kimyasal silah kullanımını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu raporlarda, 74 olası saldırı incelenmiş ve bunların 20’sinde kimyasal silahların kullanıldığı doğrulanmıştır. Kullanılan maddeler arasında klor, sarin ve hardal gazı yer almaktadır.
Sorumluluk Kime Ait?
OPCW, Suriye rejimini bu saldırıların ana sorumlusu olarak gösterirken, DEAŞ’ın da 2015 yılında kimyasal silah kullandığını belgelemektedir. Bu durum, kimyasal silahların sadece rejim değil, aynı zamanda diğer silahlı gruplar tarafından da kullanılabileceği riskini gündeme getirmektedir.
Gelecekte Ne Olabilir?
Kimyasal silahların yanlış ellere geçmemesi için uluslararası toplum yoğun çaba göstermektedir. ABD’nin, bu silahların yerleri hakkında kesin bilgilere sahip olduğu belirtilirken, İsrail’in ise bu stokları hedef alarak yok etmeye çalıştığı ifade edilmektedir. Öte yandan, kimyasal silahların güvenli bir şekilde imhası için uluslararası denetim mekanizmalarının devreye girmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Suriye’deki kimyasal silah sorunu, sadece bölgesel bir tehdit değil, aynı zamanda küresel bir güvenlik meselesidir. Bu nedenle, uluslararası aktörlerin etkin iş birliği, bu silahların kontrol altına alınması açısından kritik bir öneme sahiptir.