Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

Tüm dünyayı etkileyen ve ilk vakanın görülmesi ile birlikte farklı bir mücadele formatına bürünen Türkiye’de Covid-19 salgınının yayılımının önlenmesi ve salgından etkilenen vatandaşların ihtiyaç duydukları sağlık hizmetinden uygun şekilde yararlanabilmeleri büyük önem taşıyor.

(TATD) Başkanı Prof. Dr. Süleyman Türedi, son haftalarda çalışma koşulları çok ağırlaşan ve yüksek riskli yerlerin başında gelen acil servisler ile ilgili görüş, öneri ve eleştirilerini paylaşıyor. Türedi, “Ülkemizde ilk vakanın görülmesinin ardından daha önce Sağlık Bakanlığı tarafından ‘Pandemi Referans Hastanesi’ olarak ilan edilen ve bu konuda hazırlık yapan tüm hastaneler hızla normal sağlık işleyişlerini azaltarak veya durdurarak pandemi yönetiminde merkezi rol oynayacakları yeni ve bambaşka bir formata dönmek durumunda kaldılar. Bu, birçok yoğun bakım yatağı ve servisinin Covid-19 hastası bakabilecek bir formata dönüşmesi demek oluyor. Yani diğer hastaları Covid-19 şüphesi duyulan hastalardan koruyup şüpheli hastaları izole etmeyi, acil servislerin işleyişini değiştirmeyi, birçok koruyucu ek fiziksel değişikliği hızla yapmayı, kişisel koruyucu ekipmanın personele uygun şekilde dağıtılmasını, minimum personel ile maksimum iş üreterek riskin azaltılmasını, esnek çalışma düzenlemesi gibi kendi içinde birçok başlık barındıran, yönetilmesi zor, hızlı ve doğru kararlar almayı gerektiren bir süreç yaşıyoruz.

YAPILAN BAZI HATALAR VAR

Başta Sağlık Bakanlığı hastaneleri olmak üzere birçok hastane bu reaksiyonu vermiş ve vermeye devam etmektedir. Bu dönüşüm ve reaksiyon Sağlık Bakanımızın uzun süredir ilan ettiği ‘Evde kal’ cümlesiyle sloganlaştırılmış, insanların kendilerini izole ederek salgının yayılmasını yavaşlatan önlemleri aldıkları illerde hemen hiç bir sağlık çalışanı bu süreçte enfeksiyondan etkilenmemiştir. Ancak başta İstanbul, İzmir, Ankara, Sakarya ve Adana olmak üzere birçok büyük şehirde bu izolasyon önlemlerine uyulmasında sıkıntılar yaşanmış, hastaneler ve özellikle acil servisler pandemi yönetim sürecindeki dönüşümü yaşarlarken hasta yükü altında ezilmiş ve kişisel koruyucu ekipman temini veya kullanım prensipleri ile ilgili hatalara bağlı olarak bazı sağlık çalışanları Covid-19 enfeksiyonu kapmıştır.

BİLİM KURULU TEDBİRLERİNİ GÖZDEN GEÇİRMELİ

Başta acil servis çalışanları olmak üzere, enfeksiyon hastalıkları, anestezi, yoğun bakım ve göğüs hastalıkları uzmanları bu yükü en çok çeken ve en riskli alanlarda çalışan hekimlerdir. Hem bu hem de bundan sonraki süreçte kritik hastaların yönetimini üstelenecek olan bu hekimler ve bu servislerde çalışan hemşire veya diğer görevliler çok değerli personeller olup üzerlerine titrenmeli ve 3. seviye adı verilen en üst seviye güvenlik donanımları ile donatılmalıdır. Söz konusu sağlık çalışanları kesinlikle bu hastalığa yakalanmamalı ve uzun sürebilecek bu dönemde sağlıklı şekilde hizmet vermelidir. Bilim kurulu tarafından önerilen koruma tedbirleri bu açıdan tekrar gözden geçirilmeli ve ‘Bu riskli birimlerde çalışanlar için alınabilecek en yüksek güvenlik tedbirleri nelerdir’ ‘Daha fazla ne yapabiliriz’ sorularına yanıt aranmalıdır.

GEREKSİZ HASTANE BAŞVURULARI AZALTILMALI

Bir diğer önemli nokta, riskin paylaşılarak azaltılmasıdır. Covid-19 hastalarının hastanelere başvuruları en aza indirilmeli, gerekirse PCR örneklemesi için boğaz sürüntüleri evlerinde alınmalı ve gereksiz hastane başvuruları minimize edilmelidir. Test sonuçları pozitif çıkan hastaların tedavileri eğer mümkünse ev ortamında yapılmalı, bu hastalar ev ortamında izole edilmeli ve hastanelere gerekli ise alınmalıdır. ‘Evde Kal’ sloganının karşılığı olarak devlet evlere gidebilecek ve sağlık hizmetinin evde sürdürülebilecek kısmını uygulayabilecek bir yapılanmayı hızla hayata geçirmelidir. Şu an hastane servisleri hastanede yatması gerekmediği halde evde izolasyon yapacağına güvenilmediği için hastanede izole edilen hastalarla doludur. Burada halkımıza da büyük sorumluluklar düşmektedir, ‘evde izolasyon nedir’, ‘nasıl uygulanır’ gibi konularda bilgi sahibi olmalı ve hasta olsun veya olmasın kendisini diğer kişilerden nasıl izole edebileceğini öğrenmelidir.

DİĞER BRANŞLARDAN HEKİMLER DE SORUMLULUĞU PAYLAŞMALI

Aile hekimleri başta olmak üzere riskin paylaşılarak azaltılması konusunda tüm sağlık çalışanlarına büyük sorumluluklar düşmektedir. Acil servis, enfeksiyon, göğüs hastalıkları, anestezi ve yoğun bakım hekimleri klinik olarak kötü durumda olan veya ileride kötüleşecek hastaların yönetiminde en değerli hekim grubu oldukları ve olacakları için riskleri azaltılmalıdır. Bu riskler diğer branş hekimlerine kısmi olarak paylaştırılmalıdır. Örneğin basit bir muayene ve belli bir algoritmaya göre yönetilecek poliklinik hastalarının yönetim sorumluluğu bu branşlar tarafından paylaşılarak bu ek riskler kritik hasta bakmakla yükümlü branşların üzerinden alınmalıdır. Birçok hastanede bu uygulama yapılmış ve risk azaltıldığı için hekimlerin bireysel olarak daha az süre riskli alanda çalışmaları sağlanmış olsa da tüm hastaneler için bunun söylemek mümkün değildir.

EN BÜYÜK RİSK KALABALIK

Bu süreçte Sağlık Bakanlığı merkezi olarak gerek önleyici gerekse tedavi edici organizasyonda iyi bir sınav verse de bazı hastanelerin reaksiyonları sahip oldukları şartlar nedeniyle yeterli olmamıştır. Örneğin günde 45-50 şüpheli hastanın başvurduğu ve 3-5 yoğun bakım hastası takip eden bir hastanenin vereceği reaksiyon, günde 200-300 şüpheli hastanın başvurduğu ve onlarca yoğun bakım ve yüzlerce servis hastası takip eden bir hastane ile aynı olamaz. Kalabalık bu süreçte en büyük risktir ve gereksiz hastane başvuruları yanında kişilerin kendilerini izole etmeyerek salgının yayılım hızını artırmaları bunda en büyük etkendir. İdari sorunlar, inisiyatif alma problemleri, kişisel koruyucu ekipman temininde yaşanabilecek aksamalar göz önüne alınarak fazla ihtiyatlı malzeme ve stok yönetimi veya yeterli hazırlığın salgın öncesi planlanması veya uygulamaya konulmasındaki aksaklıklar ikinci en büyük etken olarak düşünülmeli ve her ikisi de acilen düzeltilmelidir.

HASTALANAN ACİL ÇALIŞANLARI VAR

Son olarak yaklaşık 1500 acil tıp uzmanı ve bir o kadar asistan ve pratisyen hekimle sürekli iletişim halindeyiz. Aralarında uzman hekim, asistan ve hemşirelerin olduğu bazı arkadaşlarımız Covid-19 hastalığına yakalandı. Çoğu bu hastalığı ilk bir hafta - 10 günlük geçiş döneminde kaptılar. Buna yeterli kişisel koruyucu ekipmanın sağlanamaması veya uygun kullanılmaması gibi birçok faktör neden olmuş olabilir. Herkesin böyle bir durumu ciddiye alarak kendisini en az bir ay süreyle izole etmesi çok önemlidir. Bu süre, hastanede yatan hastalar için tedavi, yoğun bakımda yatan hastalar için daha kaliteli yoğun bakım hizmeti ve sağlık çalışanları için daha az risk demektir. Bu sorundan kurtulmanın en önemli yolu evde kalmaktır.

KORONAVİRÜS SON DAKİKA HABERLERİ İÇİN TIKLAYINIZ!

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri