Uçuş türbülansı nedir ve neden meydana gelir?

Getty Images

Londra-Singapur seferini yapan bir uçakta meydana gelen şiddetli türbülansta bir kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi de yaralandı.

Uçağın ani irtifa kaybetmesi insanların ve nesnelerin kabinin içinde yerlerinden fırlamasına neden oldu. Uçak Tayland'ın Bangkok kentine acil iniş yaptı.

Sık uçan yolcular, uçak türbülansa girdiğinde ani sarsıntı meydana geleceğini bilir. Türbülans uçağı savurabilir ve yükseklikte ani değişikliklere neden olabilir.

Uzmanlara göre türbülansların çoğu, yukarı ve aşağı yönlü rüzgarların olduğu bulutlarda meydana gelir.

Bunlar genellikle oldukça hafif gerçekleşir, ama kümülonimbus fırtına bulutu gibi daha büyük bulutlarda havanın kaotik hareketleri orta ve hatta şiddetli türbülansa neden olabilir.

"Açık hava" türbülansı olarak adlandırılan başka bir türbülans türü daha vardır ve bu bulutsuz meydana geldiğinden görülemez. Tespit edilmesi çok zor olduğu için çok daha sorunludur.

Bu tür türbülans 12.000-18.000 metrede bulunan ve hızlı akan bir "hava nehri" olarak tarif edilebilecek jet akımının etrafında meydana gelir. Jet akımları batıdan doğuya doğru dar bir şerit halinde esen güçlü rüzgarlardır.

Jet akımındaki hava ile çevredeki hava arasında kolaylıkla saatte 160 km'ye ulaşan hız farkı olabilir.

Jet akımının etrafındaki daha yavaş ve daha hızlı hava arasındaki sürtünme türbülansa neden olur. Bu her zaman var olduğu ve hareket ettiği için kaçınması zordur.

Cranfield Üniversitesi'nde havacılık ve çevre alanında doçent olan Guy Gratton, uçakların türbülansın yol açabileceği en kötü durumlara karşı dayanıklı olacak şekilde tasarlandığını söylüyor.

Türbülansın bir uçağı yok etmesinin "pek olası olmadığını" belirtiyor.