Yeni trend: Yazar tarifleri

Şu sıralar kitapların yanına pek şahane birkaç blog da eklendi. Bunlardan biri Paper&Salt, yani kâğıt ve tuz. Romanlarda, şiirlerde sözü edilen yemekleri hatta bizzat yazarların şahsi tariflerini ustalıkla pişirip harika fotoğraflarla karşımıza getiriyorlar. Büyük iş. O kadar başarılılar ki blogda yaptıklarını kitaba da dönüştürdüler. Böylece Patricia Highsmith’in fıstık ezmeli granüllerini, J.R.R. Tolkien’in baharatlı yoğurtla marine edilmiş mantar salatasını, Victor Hugo’nun böğürtlen soslu geyik etini, Friedrich Nietzsche’nin kuşkonmaz ve naneli limon risottosunu pişirmeyi deneyebiliyorsunuz. Benim gibi beceremeyenlerin de gözleri bayram ediyor. (paperandsalt.org)

Tory Avey’nin blogunu da çok seviyorum. O daha da büyük işlere girişiyor ve bizzat yazarların el yazılı tariflerini araştırıp buluyor, dönemin usulleriyle pişirip sitesinde fotoğraflı olarak okurlara sunuyor. Avey’nin ilgi alanı yazarlar ve edebiyatla sınırlı değil, yemek ve sofra kültürünü de araştırıyor ve ünlü şahsiyetlerin sevdikleri veya zihinlerini rahatlatmak için meşgul oldukları ev işlerini bulup çıkarıyor. Hangi yazar bahçeye meraklıymış, hangisinin hobisi turşu ya da reçel yapmakmış, kimin bahçesinde kümes varmış ve kim daralınca kendini marangozluk aletleriyle yorarak rahatlıyormuş, öğreniyorsunuz. (toriavey.com)

Son olarak obsesif bir ilgiyle ve “adamlar yapıyor” duygusuyla okuduğum çok güzel birkaç yemek kitabından da söz etmek istiyorum. İlkinin adı, “Leo Tolstoy’s Family Recipe Book”. İçinde edebiyat devi Tolstoy’un “Anna Karenina”, “Savaş ve Barış” gibi romanlarını yazdığı ünlü Yasnaya Polyana çiftliğinde pişirilen yemeklerin tarifleri var. Yazarın en sevdiği yemekler de unutulmamış. İkincisi, “Dinner with Mr. Darcy.” Jane Austen’ın “Aşk ve Gurur”, “Emma” gibi romanlarında geçen yemeklerin hikâyeleri ve tarifleri yer alıyor. Mesela güvercin turtası... Üçüncüsüyse, “ The Alice in Wonderland Cookbook”. Lewis Carroll’un Alice kitaplarından saçma ama acayip şeker tarifler var. (Düşsel, yani yapılması imkânsız şeyler.)

Bari olayı biraz sulandırarak bitireyim... “The Unofficial Harry Potter Cookbook” da bu ara en sevdiğim kitaplardan. İçindeki lezizlikleri uzun uzun anlatmak yerine kitabın kapağındaki şu cümleyi nakledeyim, olay netleşsin: “Cadı kazanı keklerinden umacı dondurmasına, muggle’lardan ve büyücülerden 150 sihirli tarif.”

EMILY DICKINSON USULÜ HİNDİSTANCEVİZLİ KEK

Şair Emily Dickinson, tariflerini sohbetlerde ya da mektuplarda başkalarıyla paylaşmayı çok seven müthiş bir aşçıymış. “Emily Dickinson’un kekleri şiirlerinden daha ünlüydü, zaten şiirleri ölümünden sonra keşfedildi” diye yazıyor yemek blogger’ı Tori Avey.

Dickinson’a göre mutfak insanın ruhunu besleyen, ilham veren bir mekândı. Yemek yaparken aklına gelen şiirleri peçetelere not alıyordu. Ekmek, kek ve tatlı yapmayı özellikle seviyordu. Çocuklarla arası çok iyiydi, okula giderken evinin önünden geçtiklerinde onlara elleriyle pişirdiği zencefilli kurabiyelerden ya da diğer leziz şeylerden ikram ediyordu. Açıkçası, karanlık şiirlerin melankolik sesinin günlük hayatta çok tatlı ve neşeli biri olduğunu öğrenmek beni çok şaşırttı. Bir süre önce bugün artık müze olarak ziyaret edilen New York’taki evinin bir köşesinde, bir dolap çekmecesinde büyük şairin elleriyle yazdığı hindistancevizli kek tarifi bulundu. Tarifin arkasında “Geri gelmeyen şeyler vardır” diye başlayan ünlü şiirinin mutfakta alelacele karalanmış ilk taslağı vardı. Denemek isterseniz, tarif aşağıda...

MALZEMELER

*1 fincan hindistancevizi

*2 fincan un

*1 fincan şeker

*1/2 fincan tereyağı

*1/2 fincan süt

*2 yumurta

*1/2 çay kaşığı pişirme sodası

* 1 çay kaşığı krem tartar

HAZIRLANIŞI

Aslında ortada bir tarif yok. Tori Avey bildiğiniz vanilyalı keki nasıl pişiriyorsanız bunu da öyle yapabileceğinizi söylüyor. Kendisi tarifi tamamen o yılların yöntemiyle uygulamış. Yani tereya- ğını elde çatalla çırpmış, unu eski tarz bir elekten geçirmiş, hindistancevizlerini de bıçakla kıymış. “Siz isterseniz taze hindistancevizi kullanırsınız, ister kurutulmuş olanları. Ama ikincisini seçerseniz, rendelemeden önce ılık sudan geçirerek yumuşatmalısınız” diyor. Bu yoğun kıvamlı hatta biraz sert keki pişirmek için orta büyüklükte bir tava yeterli. Tam Dickinson usulü olsun diye minik kekinizi pişirdikten sonra güzelce paketleyip çok sevdiğiniz kitap kurdu bir arkadaşınıza gönderebilirsiniz. Tarifi hangi büyük şairden aldığınızı not etmeyi unutmadan... (Pişirme sodası ve krem tartar bulamazsanız, 1.5 çay kaşığı kabartma tozu kullanabilirsiniz.)

TOLSTOY'UN NANELİ KURABİYELERİ

Kızı Anna Tolstoy Lev Tolstoy biyografisinde, babasının çok sevdiği geleneksel naneli kurabiyelerin tarifini veriyor.

MALZEMELER

* 2 fincan şeker

* 1 fincan kaynatılmış ve sonra da soğumaya bırakılmış su

* 3 yemek kaşığı sıvı yağ (türü fark etmiyor)

* 1 çay kaşığı kabartma tozu

* 25-30 damla nane yağı

* 5,1/2 fincan beyaz un

HAZIRLANIŞI

Bütün malzemeyi iyice karıştırın. Ardından bu hamurdan parçalar alıp kayısı büyüklüğünde toplar haline getirin. Fırını 350 derece ısıttıktan sonra 12-15 dakika pişirin. Kurabiyelerin alt kısımlarının rengi sütlü kahveye dönsün. Piştikten sonra hepsini bir kavanoza koyup ağzını sıkıca kapatın ve dilediğiniz zaman kahvenin yanında bir iki tane yemek üzere buzdolabında saklayın. (Tolstoy döneminde bunlar mahzende saklanıyormuş. Bir de Tolstoy zamanında yokmuş ama damla çikolata bu kurabiyelere pek yakışıyormuş.)

STEPHEN KİNG'DEN KIZILCIKLI CHEESECAKE

Karısı Tabitha geçirdiği bir rahatsızlık sonucu tat ve koku alma duyularını tamamen kaybetmiş, bu yüzden King ailesinde yemek işleri artık Stephen King’den soruluyor. Her yemeği o yapmıyormuş tabii ama ekmek ve tatlılar söz konusu olduğunda mutfağa girmeye bayılıyormuş. “Esmer şekerle renklendirilmiş ızgara somon” en gözde tarifiymiş. “Yine de” diyor, “Aslında ben tam bir junk food tutkunuyum ve favori restoranım hâlâ köşedeki waffle’cı.” Ama Paper & Salt’çularla bir tarifini paylaşmaktan geri durmamış.

MALZEMELER

* 2,5 fincan zencefilli bisküvi

* 1/4 fincan tereyağı (eritilmiş)

* 1,5 fincan kızılcık

* 2/3 fincan şeker

* 1/4 fincan taze sıkılmış portakal suyu

* 1/2 çay kaşığı toz tarçın

* 3 paket krem peynir (oda ısısında)

* 1 fincan şeker n 4 yumurta

* 1 fincan süzme yoğurt

* 2 yemek kaşığı portakal kabuğu rendesi

HAZIRLANIŞI

1. Fırını önceden 200 derece ısıtın. 10 santim çapında bir kek tavasına biraz tereyağı sürün. (İş bittikten sonra yanları açılabilen kaplara kek tavası deniyor.) Daha sonra tereyağını, bisküvileri mikserde hamur kıvamına gelene kadar iyice ezip karıştırın. Daha sonra bunu tavanın dibine ve yanlarına yayın. Isıttığınız fırında beş dakika pişirin. Bir kenarda soğumaya bırakın. Diğer malzemeleri hazırlarken fırını yeniden aynı şekilde ısıtın.

2. Kızılcıkları, şekeri, portakal suyunu ve tarçını orta büyüklükte bir kaba koyun ve hafiften kalınlaşana kadar ara ara karıştırarak 5 dakika pişirin. Onu da soğuması için kenarda bırakın. Sonra blender’a koyun ve pürüzsüz bir hale gelene kadar çırpın. Sonra ayrı bir kaba alıp ağzını sıkıca kapatın ve iyice soğuması için buzdolabına alın.

3. Elektrikli mikserle krem peyniri krema kıvamına gelene dek çırpın. Şekeri, yumurtaları katıp bir kez daha çırpın. Son olarak yoğurtu ve portakal kabuğu rendelerini ekleyin.

4. Bu malzemenin üçte birini kek tavasındaki bisküvilerin üzerine yayın. Üzerine kızılcık pürenizin üçte birini ekleyin. Aynı işlemi iki kez daha tekrar ederek bu iki malzemeyi bitirin. Kek tavasının yanlarındaki ve altındaki parçaları çıkararak bu yarı pişmiş keki normal bir fırın kabına koyarak kabarana kadar 1 saat pişirin.

5. Fırının ısısını kapatın ve kapağını açın. Kek 1 saat dursun. Soğuması için servis tabağına alın. Buzdolabındaki malzemeyle üzerini kaplayın ve 1 gece buzdolabında soğutun. (Dilerseniz ve iyice soğuk seviyorsanız, 2 gece de olabilir.)

Malum Kitap Fuarı geldi

ve biz kitapseverlerin

bütün hafta fuar alanında

bulabileceği şahane bir

kitap eki hazırladık. Ben de

onca yorgunluktan sonra bu

hafta bir değişiklik yaparak

hafif ve eğlenceli bir konuyu

ele almak istedim.

Düşsel tarifler ve ünlü

edebiyatçıların favori yiyecekleri...

Sırf edebiyat değil, bugünlerde sanatın her dalı aşçılara ilham veriyor. Mesela San Francisco

Modern Sanatlar Müzesi kafesinin aşçısı Caitlin Freeman modern sanatın en ünlü

başyapıtlarını tatlıya dönüştürdü. Müzeye gidenler en beğendikleri eserin tatlısını yiyebiliyor.

Bu hafta ne okusak?

Ev işleriyle arası iyi sayılamayacak

kuşaktanım. Ütü,

çamaşır, bulaşık; hepsi elimden

gelir gelmesine ama

beceremem. Zorlanır, bir an önce

bitsin diye gereğinden aceleci davranırım.

Ve her defasında Herman

Melville’in şu ünlü romanının tekinsiz

karakteri Bartleby gibi, “Yapmamayı

tercih ederim” cümlesi geçer içimden.

Yemek yapmak hariç! Sıra yemeğe

gelince, Bartleby’nin o cümlesinin

şekli şemali, ruhu tabiatı değişir,

içten ve umutsuz bir “Keşke yapabilseydim”e

dönüşür.

Yine de çocukluktan beri

meraklıyım mutfak işlerine.

Anneannemi yemek yaparken

seyretmekle ve sonra “Bak, ben de

yapabiliyorum” diye sürprizlerle

ev halkının karşısına çıkmak

şeklinde gelişen sayısız oyun icat

ettim mutfakta. Gerçi istisnasız

hep gümledim! Babamın “Nefis

olmuş” derken, yüzünde

beliren “bitsin bu

işkence” bakışını da iyi

hatırlıyorum, annemin

“İnsan yapa yapa öğrenir,

biraz daha uğraşırsan

olacak” tarzında

cesaretlendirmelerini

de... İyice küçükken, yaz

aylarında bahçede icat

ettiğim yemeklerin sözünü

bile etmiyorum. Asma

yapraklarından tabaklara kilden

köfteler mi yoğurup dizmedim,

çiçek yapraklarını şekilli şekilli yan

yana getirip leziz görünümlü ama

beş dakikada rengi solan tatlılar

mı yapmadım. Hayal kurmak ve

oyun oynamak güzeldi ama işte

hepsi bundan ibaretti. İsterdim ki

o aşçılık heveslisi küçük kız, bir

başarı hikâyesine imza atsın. Ama

olmadı. Bunun yerine, yapamadığım

yemeklerin hikâyelerini, kitaplarını

okumakla yetindim.

Şu sıralar kitapların

yanına pek şahane birkaç

blog da eklendi. Bunlardan

biri Paper&Salt, yani kâğıt

ve tuz. Romanlarda, şiirlerde

sözü edilen yemekleri hatta

bizzat yazarların şahsi

tariflerini ustalıkla pişirip

harika fotoğraflarla karşımıza

getiriyorlar. Büyük iş. O

kadar başarılılar ki blogda

yaptıklarını kitaba da dönüştürdüler.

Böylece Patricia Highsmith’in

fıstık ezmeli granüllerini, J.R.R.

Tolkien’in baharatlı yoğurtla marine

edilmiş mantar salatasını, Victor

Hugo’nun böğürtlen soslu geyik etini,

Friedrich Nietzsche’nin kuşkonmaz

ve naneli limon risottosunu pişirmeyi

deneyebiliyorsunuz. Benim gibi

beceremeyenlerin de gözleri bayram

ediyor. (paperandsalt.org)

Tory Avey’nin blogunu da çok

seviyorum. O daha da büyük işlere

girişiyor ve bizzat yazarların el yazılı

tariflerini araştırıp buluyor, dönemin

usulleriyle pişirip sitesinde fotoğraflı

olarak okurlara sunuyor. Avey’nin ilgi

alanı yazarlar ve edebiyatla sınırlı

değil, yemek ve sofra kültürünü de

araştırıyor ve ünlü şahsiyetlerin

sevdikleri veya zihinlerini

rahatlatmak için meşgul oldukları ev

işlerini bulup çıkarıyor. Hangi yazar

bahçeye meraklıymış, hangisinin

hobisi turşu ya da reçel yapmakmış,

kimin bahçesinde kümes varmış ve

kim daralınca kendini marangozluk

aletleriyle yorarak rahatlıyormuş,

öğreniyorsunuz. (toriavey.com)

Son olarak obsesif bir ilgiyle

ve “adamlar yapıyor” duygusuyla

okuduğum çok güzel birkaç yemek

kitabından da söz etmek istiyorum.

İlkinin adı, “Leo Tolstoy’s Family

Recipe Book”. İçinde edebiyat devi

Tolstoy’un “Anna Karenina”, “Savaş

ve Barış” gibi romanlarını yazdığı

ünlü Yasnaya Polyana çiftliğinde

pişirilen yemeklerin tarifleri var.

Yazarın en sevdiği yemekler de

unutulmamış. İkincisi, “Dinner with

Mr. Darcy.” Jane Austen’ın “Aşk ve

Gurur”, “Emma” gibi romanlarında

geçen yemeklerin hikâyeleri ve

tarifleri yer alıyor. Mesela güvercin

turtası... Üçüncüsüyse, “ The Alice

in Wonderland Cookbook”. Lewis

Carroll’un Alice kitaplarından saçma

ama acayip şeker tarifler var. (Düşsel,

yani yapılması imkânsız şeyler.)

Bari olayı biraz sulandırarak

bitireyim... “The Unofficial Harry

Potter Cookbook” da bu ara en

sevdiğim kitaplardan. İçindeki

lezizlikleri uzun uzun anlatmak

yerine kitabın kapağındaki şu

cümleyi nakledeyim, olay netleşsin:

“Cadı kazanı keklerinden umacı

dondurmasına, muggle’lardan ve

büyücülerden 150 sihirli tarif.”

Emily Dickinson

usulü hindistancevizli kek

Şair Emily

Dickinson,

tariflerini

sohbetlerde ya

da mektuplarda

başkalarıyla

paylaşmayı çok

seven müthiş bir

aşçıymış. “Emily

Dickinson’un

kekleri

şiirlerinden daha

ünlüydü, zaten

şiirleri ölümünden

sonra keşfedildi”

diye yazıyor yemek blogger’ı Tori

Avey.

Dickinson’a göre mutfak insanın

ruhunu besleyen, ilham veren

bir mekândı. Yemek yaparken

aklına gelen şiirleri peçetelere

not alıyordu. Ekmek, kek ve tatlı

yapmayı özellikle seviyordu.

Çocuklarla arası çok iyiydi,

okula giderken evinin önünden

geçtiklerinde onlara elleriyle

pişirdiği zencefilli

kurabiyelerden

ya da diğer

leziz şeylerden

ikram ediyordu.

Açıkçası,

karanlık şiirlerin

melankolik

sesinin günlük

hayatta çok

tatlı ve neşeli

biri olduğunu

öğrenmek beni

çok şaşırttı.

Bir süre önce

bugün artık müze olarak

ziyaret edilen New York’taki

evinin bir köşesinde, bir dolap

çekmecesinde büyük şairin

elleriyle yazdığı hindistancevizli

kek tarifi bulundu. Tarifin

arkasında “Geri gelmeyen şeyler

vardır” diye başlayan ünlü şiirinin

mutfakta alelacele karalanmış ilk

taslağı vardı. Denemek isterseniz,

tarif aşağıda...

MALZEMELER

n 1 fincan hindistancevizi

n 2 fincan un

n 1 fincan şeker

n 1/2 fincan tereyağı

n 1/2 fincan süt

n 2 yumurta

n 1/2 çay kaşığı pişirme

sodası

n 1 çay kaşığı krem tartar

HAZIRLANIŞI

Aslında ortada bir tarif yok. Tori

Avey bildiğiniz vanilyalı keki nasıl

pişiriyorsanız bunu da öyle yapabileceğinizi

söylüyor. Kendisi

tarifi tamamen o yılların yöntemiyle

uygulamış. Yani tereya-

ğını elde çatalla çırpmış, unu eski

tarz bir elekten geçirmiş, hindistancevizlerini

de bıçakla kıymış.

“Siz isterseniz taze hindistancevizi

kullanırsınız, ister kurutulmuş

olanları. Ama ikincisini seçerseniz,

rendelemeden önce ılık sudan

geçirerek yumuşatmalısınız” diyor.

Bu yoğun kıvamlı hatta biraz sert

keki pişirmek için orta büyüklükte

bir tava yeterli. Tam Dickinson

usulü olsun diye minik kekinizi

pişirdikten sonra güzelce paketleyip

çok sevdiğiniz kitap kurdu

bir arkadaşınıza gönderebilirsiniz.

Tarifi hangi büyük şairden

aldığınızı not etmeyi unutmadan...

(Pişirme sodası ve krem tartar

bulamazsanız, 1.5 çay kaşığı

kabartma tozu kullanabilirsiniz.)

Tolstoy’un naneli

kurabiyeleri

Kızı Anna Tolstoy

Lev Tolstoy

biyografisinde,

babasının çok

sevdiği geleneksel

naneli kurabiyelerin

tarifini veriyor.

MALZEMELER

n 2 fincan şeker

n 1 fincan

kaynatılmış ve

sonra da soğumaya

bırakılmış su

n 3 yemek kaşığı sıvı

yağ (türü fark etmiyor)

n 1 çay kaşığı kabartma tozu

n 25-30 damla nane yağı

n 5 1/2 fincan beyaz un

HAZIRLANIŞI

Bütün malzemeyi iyice karıştırın.

Ardından bu hamurdan parçalar alıp

kayısı büyüklüğünde toplar haline

getirin. Fırını 350 derece ısıttıktan sonra

12-15 dakika pişirin. Kurabiyelerin alt

kısımlarının rengi sütlü kahveye dönsün.

Piştikten sonra hepsini bir kavanoza

koyup ağzını sıkıca kapatın ve dilediğiniz

zaman kahvenin yanında bir iki tane

yemek üzere buzdolabında saklayın.

(Tolstoy döneminde bunlar mahzende

saklanıyormuş. Bir de Tolstoy zamanında

yokmuş ama damla çikolata bu

kurabiyelere pek yakışıyormuş.)

Stephen King’den kızılcıklı cheesecake

Karısı Tabitha geçirdiği

bir rahatsızlık sonucu tat

ve koku alma duyularını

tamamen kaybetmiş, bu

yüzden King ailesinde yemek

işleri artık Stephen King’den

soruluyor. Her yemeği o

yapmıyormuş tabii ama

ekmek ve tatlılar söz konusu

olduğunda mutfağa girmeye

bayılıyormuş. “Esmer şekerle

renklendirilmiş ızgara somon”

en gözde tarifiymiş. “Yine

de” diyor, “Aslında ben tam

bir junk food tutkunuyum

ve favori restoranım hâlâ

köşedeki waffle’cı.” Ama

Paper & Salt’çularla bir

tarifini paylaşmaktan geri

durmamış.

MALZEMELER

n 2,5 fincan zencefilli bisküvi

n 1/4 fincan tereyağı

(eritilmiş)

n 1,5 fincan kızılcık

n 2/3 fincan şeker

n 1/4 fincan taze sıkılmış

portakal suyu

n 1/2 çay kaşığı toz tarçın

n 3 paket krem peynir (oda

ısısında)

n 1 fincan şeker

n 4 yumurta

n 1 fincan süzme

yoğurt

n 2 yemek kaşığı

portakal kabuğu

rendesi

HAZIRLANIŞI

1. Fırını önceden

200 derece ısıtın.

10 santim çapında

bir kek tavasına

biraz tereyağı sürün.

(İş bittikten sonra

yanları açılabilen kaplara

kek tavası deniyor.) Daha

sonra tereyağını, bisküvileri

mikserde hamur kıvamına

gelene kadar iyice ezip

karıştırın. Daha sonra bunu

tavanın dibine ve yanlarına

yayın. Isıttığınız fırında beş

dakika pişirin. Bir kenarda

soğumaya bırakın. Diğer

malzemeleri hazırlarken fırını

yeniden aynı şekilde ısıtın.

2. Kızılcıkları, şekeri, portakal

suyunu ve tarçını orta

büyüklükte bir kaba koyun

ve hafiften kalınlaşana kadar

ara ara karıştırarak 5 dakika

pişirin. Onu da soğuması

için kenarda bırakın. Sonra

blender’a koyun ve pürüzsüz

bir hale gelene kadar çırpın.

Sonra ayrı bir kaba alıp ağzını

sıkıca kapatın ve

iyice soğuması için

buzdolabına alın.

3. Elektrikli

mikserle krem

peyniri krema

kıvamına gelene

dek çırpın. Şekeri,

yumurtaları katıp

bir kez daha çırpın.

Son olarak yoğurtu

ve portakal

kabuğu rendelerini ekleyin.

4. Bu malzemenin üçte birini

kek tavasındaki bisküvilerin

üzerine yayın. Üzerine

kızılcık pürenizin üçte birini

ekleyin. Aynı işlemi iki kez

daha tekrar ederek bu

iki malzemeyi bitirin. Kek

tavasının yanlarındaki ve

altındaki parçaları çıkararak

bu yarı pişmiş keki normal bir

fırın kabına koyarak kabarana

kadar 1 saat pişirin.

5. Fırının ısısını kapatın ve

kapağını açın. Kek 1 saat

dursun. Soğuması için servis

tabağına alın. Buzdolabındaki

malzemeyle üzerini kaplayın

ve 1 gece buzdolabında

soğutun. (Dilerseniz ve iyice

soğuk seviyorsanız, 2 gece

de olabilir.)