Sadaka ticarete dönüştü
AHT Muhabiri Ümran Avcı'nın özel haberi
olmasın düşüncesiyle konulan sadaka taşlarının yerini artık göstere göstere yapılan yardımlar aldı. Hatta bu durumu fırsat bilenler işi ticarete kadar vardırdı ve
sadaka kutusu imalatı yapanlar ortaya çıktı. Özellikle bazı tarikatların yayın
organı olan dergilere verilen ilanlarla tanıtımlarını yapan sadaka kutusu
imalatçıları oluştu. www.yardimkutulari.com adresli internet sitesinde sadaka
kutularının fotoğraflarını koyan imalatçı, dinimizde sadaka vermenin önemini ve
konuyla ilgili ayetlere yer vermeyi de ihmal etmedi. Kutuların üzerinde, "Sadaka
belayı defeder, sadaka ömrü uzatır, sadaka rızkı arttırır" yazılı hadisler yer
alıyor. Çoğunlukla cami motifleri ve şekillerinden oluşan bu kutular için
kırılmazlık ve bozulmaz kilit garantisi veriliyor. Eski İstanbul'da da yapılan
yardımların en göze batmayanı sadaka taşlarını kullanarak yapılan yardımlardı. İki
metre boyundaki mermer sütünda bir iki çukur açılır, sadaka verenler de parayı bu
oyuklara bırakırlardı. İhtiyacı olmasına rağmen dilenmekten çekinenler, gecenin geç saatlerinde taşın yanına para almaya gelir ama bırakılan meblağın tamamını değil, ihtiyaçları olduğu kadarını alırlardı.
Ümran AVCI / AHT
ÖZEL HABER
Geçmişte en makbul yardım, gizliden gizliye yapılan yardımlardı. Ne yardım yapan
övünsün ne de muhtaç olan küçük düşsün düşüncesiyle eskiler sadaka taşını icat
etmişlerdi. Eski İstanbul'da da yapılan yardımların en göze batmayanı sadaka
taşlarını kullanarak yapılan yardımlardı. İki metre boyundaki mermer sütünda bir iki
çukur açılır, sadaka verenler de parayı bu oyuklara bırakırlardı. İhtiyacı olmasına
rağmen dilenmekten çekinenler, gecenin geç saatlerinde para almaya gelir ama
bırakılan meblağın tamamını değil, ihtiyaçları olduğu kadarını alırlardı. Hatta 17.
yüzyıl İstanbul'unu anlatan bir Fransız gezgin, üzerinde para bulunan bir taşa tam
bir hafta boyunca kimsenin gelmediğini yazmıştı. İstanbul'da Üsküdar'da Gülfem Hatun Camii'nin avlusunda, yine Üsküdar Doğancılar, Karacaahmet ve kesin olmamakla birlikte Kocamustafapaşa'da bu amaçla yapılan sadaka taşları vardı. Bu sadaka taşları fakirlerin yanında cüzzammıların da imdadına yetişirdi.
Tarikat dergilerine ilan
Ne var ki, geçen zamanla birlikte yapılan yardımla övünülmemesi, muhtaç olanın da kendini ezik hissetmemesi için "sağ elin verdiğini sol el duymaz" sözü de tarihe karıştı. Ramazan ayında verilen iftar yemeklerini duyurmak için basının davet
edildiği yardımlar, ilanla duyurular bile makul karşılanır oldu. Yardım işini bir
adım öteye götürenler ise işin ticaretini kurdu. Üzerinde sadaka vermeye teşvik
edici ayet ve hadislerin yer aldığı sadaka kutuları üretenler oldu. Özellikle bazı
tarikatların yayın organı olan dergilere verilen ilanlarla reklamlarını yapan sadaka