Doğum sonrası depresyonu nedir? Belirtileri nelerdir?
Doğum sonrası depresoyunu, kadınlarda çok sık rastlanan bir rahatsızlıktır. Özellikle yenidoğan bebeklerinin sağlıklı bir şekilde büyütme kaygısı yoğun bir şekilde yaşanılıyor. Doğum sonrası depresyonu belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir?
Ebeveynlerin çocuklarını kucaklarına aldıkları ilk andan itibaren bir süreliğine yaşadıkları sancılı dönemlerin başında, doğun sonrası depresyon gelmektedir?
DOĞUM SONRASI DEPRESYON NEDİR?
Hamilelikten sonra depresyon; endişe, stres, kayıtsızlık ve üzüntü duygularını yaşatarak kişinin enerjisini bitiren tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Hem anne hem de çocuk için riskli olabilen depresyon birçok annede görülebilmektedir. Tahminen her 7 kadından 1’inde görülen doğum sonrası depresyon, önemsenmelidir.
DOĞUM SONRASI DEPRESYON NEDEN MEYDANA GELİR?
1. FİZİKSEL VE DUYGUSAL FAKTÖRLER
Doğum sonrası depresyonu, bebeğin nasıl dünyaya geldiğinden ya da kaçıncı annelik deneyimi olduğundan bağımsız olarak lohusalık dönemindeki kadınlarda gözlemlenebilen bir rahatsızlıktır. Benzer durum, kişilerin sosyoekonomik özellikleri açısından da geçerlidir. Yani yaş, meslek, eğitim seviyesi ve etnik köken gibi kriterler hastalığın gelişiminde tahmin edildiği kadar fazla etkiye sahip değildir. Depresyonun bu türünün, kesin olmamakla birlikte, fiziksel ve duygusal faktörlere bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir.
2. HORMON SEVİYELERİ
Hormon seviyesindeki değişimler, lohusalık depresyonunun ortaya çıkmasına neden olan fiziksel faktörlerin başında gelir. Özellikle hamilelik sürecinde yükselen östrojen, progesteron ve tiroid hormonlarının seviyelerinin doğum sonrasında hızlıca düşmesi, depresyonun gelişimine zemin hazırlayabilir. Hormon seviyelerindeki değişime ilaveten uyuşturucu ve alkol kullanımı, uyku eksikliği gibi etkenler lohusalık döneminde duygudurum bozukluğuna sebep olabilir.
3. DEPRESYON GEÇMİŞİ
Bipolar bozukluk ya da depresyon geçmişinin olması lohusalık depresyonu riskini artıran faktörler arasında yer alır. Ekonomik kaygılar, emzirmede sorun yaşamak, bebeğin sağlığında bir sıkıntı olması gibi etkenler doğum sonrası depresyonunu tetikleyebilir. Bir psikolog ve psikiyatristten destek almak büyük önem teşkil eder.
DOĞUM SONRASI DEPRESYON BELİRTİLERİ NELERDİR?
Doğumdan sonra aşağıdaki belirtilerin gözükmesi durumunda doğum sonrası depresyon yaşıyor olabilirsiniz. Erken tanı ve tedavinin sağlanması adına bu belirtilere dikkat etmeniz önemlidir.
- Çoğunlukla üzgün hissetmek ve depresif olmak
- Eskiden keyif alınan aktivitelerden artık keyif almama, heyecanlanmama
- İştah değişimleri, aşırı yeme veya iştahsızlık
- Fazla uyku
- Enerji kaybı
- Uzun süre hareketsiz kalma
- Değersiz ve suçlu gibi hissetmek
- Sebepsizce aniden ağlamak
- Bebeğe karşı ilgi eksikliği olması
- Bebeğinize bağlı hissetmemek ve endişelenmek
- Ölüm ve intihar düşünceleri
- Konuşmada yavaşlama, yavaş hareket etme
- Konsantre olma zorluğu
- Bebeğe ve kendine zarar verme
- Kötü anne olmaktan korkma
Doğum sonrası depresyon belirtileri, bunlarla sınırlı olmayıp herkeste farklı belirtiler gösterebilir. Bunların tümünü veya daha azını yaşayabilirsiniz ancak belirtilerin uzun süre devam etmesi sağlığınızı ciddi tehdit edebilir. Kendini suçlu hissetmek, kötü bir anne olacağını hissetmek ve bebeğe karşı bağ kuramamak yeni annelerin en sık karşılaştığı durumlar arasındadır.
ERKEKLERDE DOĞUM SONRASI DEPRESYON
- Yeni baba olmuş kişilerde de doğum sonrası depresyonu görülebilir, nedenleri şu şekilde listelenebilir:
- Önceki yıllara ait depresyon hikâyesi
- Ailede duygudurum bozukluğu yaşamış bireylerin olması
- Duygusal ve sosyal destek eksikliği
- İlişki ve yaşam tarzındaki değişimler
- Babalığa uyum sağlayamamak
- Finansal stres ve sorunlar
- Başka çocuklara sahip olmak
Erkeklerde lohusalık depresyonuna sebep olan faktörler gibi rahatsızlığın belirtileri de kadınlarda gözlemlenenlere benzerdir. Yani kişi, umutsuzluk ve sinirlilik gibi hislerini çok daha net biçimde dışarıya yansıtır. Bunun dışında daha önce zevk alınarak yapılan aktivitelere ilgisizlik, alkol kullanımının artması, iştahsızlık ya da aşırı yeme isteği, panik atak gibi belirtiler de duygudurum bozukluğu neticesinde sıkça gözlemlenebilmektedir.
DOĞUM SONRASI DEPRESYON TEDAVİSİ
1. PSİKOTERAPİ
Depresyonun diğer türlerinde olduğu gibi hamilelik sonrası depresyonda da psikoterapi yöntemi tercih edilebilir. Diğer destekleyici tedavilerle beraber uygulanan psikoterapi yöntemi genellikle depresyon ve anksiyetenin hafif olduğu kişilerde tercih edilmektedir. Orta veya şiddetli depresyona sahip kişilerde psikoterapi yöntemi yerine ilaçlı tedavi yöntemi tercih edilebilmektedir.
2. İLAÇLI TEDAVİ
Hamilelik döneminde depresyon tedavisi için ilaç seçenekleri kısıtlıdır. Anne karnındaki bebeğe zarar vermeyen ilaçlar tercih edilerek uygulanan depresyon tedavisi ilerlemiş seviyelerde tercih edilmektedir. İlaç tedavisinin yanı sıra uygulanan ek tedaviler, yaşam tarzında değişiklikler ve terapi grupları hamile anneler veya yeni anne adayları için yüksek oranda başarı sağlayabilir. Tedavisi olan bu durumda önemli olan farkındalığın oluşması ve tedavinin kabul edilmesidir.
