Atlanta nerede, hangi ülkede? Atlanta nerenin, hangi ülkenin şehri?
Amerikan İç Savaşı'nın küllerinden doğarak bir anka kuşu gibi yeniden yükselen, insan hakları mücadelesinin kalbi olmuş ve günümüzde dünyanın en önemli ulaşım ve ticaret merkezlerinden birine dönüşmüş bir şehir... Atlanta, Amerika'nın "Yeni Güney" olarak adlandırılan modern ve dinamik yüzünü temsil eden, tarih ve ilerlemenin iç içe geçtiği bir metropoldür. Adı Coca-Cola gibi küresel markalarla ve Martin Luther King Jr. gibi tarihi figürlerle anılan bu şehir, sadece bir yerleşim yeri olmanın ötesinde bir direniş ve yeniden doğuş hikayesidir. Peki, bu hareketli şehir tam olarak Atlanta nerede?
Bir nehir ya da sahil kenarında değil, demir yollarının kesişim noktasında kurulmuş olmasıyla bile kaderinin ticarete ve bağlantıya dayalı olduğunu belli eden Atlanta, bugün de bu birleştirici rolünü sürdürmektedir. Onun hangi ülkenin parçası olduğunu bilmek, aynı zamanda o ülkenin en çalkantılı dönemlerinden birinin ve en önemli sosyal devrimlerinden birinin yaşandığı topraklara bakmak demektir. Atlanta'nın hikayesi, bir şehrin nasıl küresel bir güce dönüştüğünün ilham veren öyküsüdür.
ATLANTA NEREDE?
Atlanta, coğrafi olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğu bölgesinde, Georgia eyaletinin kuzeyinde yer alır. Apalaş Dağları'nın eteklerinde, engebeli bir plato üzerinde kurulmuştur. Pek çok büyük metropolün aksine, Atlanta'nın kurulduğu yerde önemli bir nehir veya su yolu bulunmaz. Şehrin varlık sebebi tamamen stratejik bir kara yolu ve demir yolu kesişim noktası olmasıdır. Deniz seviyesinden yaklaşık 320 metre yükseklikte yer alması, onu ABD'nin güneyindeki diğer büyük şehirlere kıyasla daha yüksek rakımlı bir merkez yapar. Bu yükseklik, şehrin bunaltıcı güney sıcaklarından bir nebze kurtulmasını ve daha ılıman bir iklime sahip olmasını sağlar.
Atlanta'nın en belirgin coğrafi özelliklerinden biri, şehirleşmeye rağmen koruduğu yoğun ağaç dokusudur. "Ormanın içindeki şehir" (a city in a forest) olarak anılan Atlanta, ABD'nin en yeşil metropol alanlarından biridir. Şehir merkezi ve çevresindeki banliyöler, geniş parklar ve meşe, manolya gibi ağaçların gölgelediği mahallelerle kaplıdır. Bu durum, şehrin kimliğinin önemli bir parçasını oluşturur ve sakinlerine büyük bir metropolün ortasında doğayla iç içe bir yaşam sunar.
ATLANTA HANGİ ÜLKEDE?
Atlanta hangi ülkede sorusunun yanıtı, Amerika Birleşik Devletleri'dir (ABD). Atlanta, ülkeyi oluşturan 50 eyaletten biri olan Georgia'nın hem en büyük şehri hem de başkentidir. ABD'nin kurucu on üç kolonisinden biri olan Georgia, Amerikan Güneyi'nin (American South) en önemli ve en kalabalık eyaletlerinden biridir. Tarihsel olarak tarıma dayalı bir ekonomiye sahip olan eyalet, günümüzde Atlanta'nın liderliğinde bir ticaret, sanayi ve lojistik merkezine dönüşmüştür.
Atlanta, sadece Georgia eyaletinin değil, tüm Güneydoğu Amerika'nın en önemli merkezidir. Federal hükümetin pek çok bölgesel ofisi, önemli bankalar ve şirketlerin merkezleri bu şehirde bulunur. Şehrin ekonomik ve kültürel etkisi, eyalet sınırlarını aşarak tüm bölgeye yayılır. Bu nedenle Atlanta, Amerika Birleşik Devletleri'nin federal yapısı içinde, bölgesel bir başkent rolü üstlenmiş, ülkenin en dinamik ve en hızlı büyüyen metropol alanlarından biri olarak kabul edilmektedir.
ATLANTA HANGİ ÜLKENİN ŞEHRİ?
Bu soru, Atlanta'nın ABD tarihindeki dramatik ve dönüştürücü rolünü anlamamızı sağlar. Atlanta, 1837 yılında, Western and Atlantic Demiryolu'nun son durağı olarak kurulmuş ve ilk olarak "Terminus" (Son Durak) adını almıştır. Kısa sürede bir demir yolu kavşağı haline gelerek hızla büyümüştür. Bu stratejik konumu, 1861-1865 yılları arasında yaşanan Amerikan İç Savaşı'nda onun hem en büyük gücü hem de en büyük zaafı olmuştur. Savaş sırasında Konfedere (Güney) Devletleri için hayati bir askeri ikmal ve lojistik merkezi olan Atlanta, Birlik (Kuzey) ordusunun en önemli hedeflerinden biri haline gelmiştir.
1864 yılında, Birlik ordusu komutanı General William T. Sherman'ın yönettiği kanlı bir kuşatmanın ardından şehir düşmüştür. Sherman, Konfederasyon'un savaşma azmini kırmak amacıyla şehrin askeri ve endüstriyel tesislerinin neredeyse tamamının yakılması emrini vermiştir. Bu yıkım, Atlanta'yı adeta küle çevirmiştir. Ancak savaşın bitiminden sonra Atlanta, inanılmaz bir hızla yeniden inşa edilmiştir. Şehrin bu yeniden doğuşu, logosu olarak anka kuşunu benimsemesiyle sembolleşmiştir. Bu yıkım ve yeniden kuruluş hikayesi, Atlanta'yı Amerikan İç Savaşı'nın ve ardından gelen "Yeniden Yapılanma" döneminin en sembolik şehirlerinden biri yapar.
ATLANTA NERENİN ŞEHRİ?
Bu soru, Atlanta'nın modern kimliğini oluşturan çok katmanlı yapıyı tanımlar. Atlanta, bugün birden fazla kimliğe sahip bir şehirdir. Her şeyden önce, bir "İnsan Hakları" şehridir. 20. yüzyılın ortalarında, siyahi Amerikalıların eşitlik mücadelesi olan İnsan Hakları Hareketi'nin (Civil Rights Movement) merkez üssü olmuştur. Hareketin en önemli lideri olan Dr. Martin Luther King Jr., Atlanta'da doğmuş ve çalışmalarını büyük ölçüde buradan yürütmüştür. Onun doğum evi, kilisesi ve mezarının bulunduğu Martin Luther King Jr. Ulusal Tarih Parkı, bugün şehrin en önemli ziyaret yerlerindendir.
İkinci olarak Atlanta, bir "küresel ticaret" şehridir. Dünyanın en tanınmış markalarından biri olan Coca-Cola'nın merkezi buradadır. Ayrıca, dünyanın en büyük kargo şirketi UPS ve en büyük havayolu şirketlerinden Delta Air Lines gibi devlerin ana üsleri de Atlanta'da bulunur. Üçüncü olarak, bir "küresel ulaşım" şehridir. Hartsfield-Jackson Atlanta Uluslararası Havalimanı, uzun yıllar boyunca yolcu sayısı bakımından dünyanın en yoğun havalimanı olma unvanını elinde tutmuştur. Bu durum, şehri ABD ve dünya için vazgeçilmez bir aktarma merkezi yapar. Son olarak Atlanta, bir "medya ve film" şehridir. Dünyanın ilk 24 saat haber kanalı olan CNN'in merkezi buradadır ve son yıllarda sağlanan vergi teşvikleriyle "Güney'in Hollywood'u" olarak anılan, hızla büyüyen bir film ve televizyon prodüksiyon merkezine dönüşmüştür.
