Buz banyosu sağlığa iyi geliyor mu?

Mevsim normallerinin üstünde sıcaklıklarla karşı karşıya kalınca serinlemek için buz kovalarının içine oturan kişi sayısı artış gösteriyor. Peki özellikle sosyal medya hesaplarında gördüğümüz buzlu su kovasında belli bir süre kalmayı tercih eden kişiler doğru mu yapıyor? Buz banyosu gerçekten sağlığa iyi geliyor mu? Faydaları ya da riskleri neler sorularının cevaplarını Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Vefik Yazıcıoğlu anlattı

Giriş: 21.08.2023 - 12:41 Güncelleme: 21.08.2023 - 12:44

Son zamanlarda sosyal medyada buz küvetine girerek sağlıklı ve dinç kaldığını iddia edenler ve birbirlerini düelloya davet edenler artmaya devam ediyor. Peki buz banyosu; beyin kanaması, ritim bozukluğu ve kalp krizini tetikler mi?

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Vefik Yazıcıoğlu, vücudun normal sıcaklığının 36-37 derece arasında olduğunu belirterek, "Vücut sıcaklığı 35 derecenin altına düştüğünde ve 37,5 derecenin üstüne çıktığında metabolik değişimler olmaya başlar. Dış ortamın sıcaklığının değişimiyle beraber cilt ve cilt altı yağ dokusu ter bezleriyle beraber bu sıcaklık değişimine adaptasyon sağlamaya çalışır. Soğukta damarlar büzülür, sıcakta ise gevşeyerek tepki gösterir. Nabız ve tansiyon bu maruziyetle hızla saniyeler içinde değişir. Cilde temas eden dış ortamın sıcaklığı düşük olduğunda (duş alma, denize girme, şok banyosu gibi) sıcaklık derecesine göre tepkinin büyüklüğü ortaya çıkar. Bunları serin, soğuk, çok soğuk ve donma şeklinde sıralayabiliriz" dedi.

REKLAM

Serinlemek için girilen deniz veya havuz suyu sıcaklığının genelde 20 ile 30 derece arasında olduğunu söyleyen Doç. Dr. Yazıcıoğlu, "Örneğin Antalya'da yazın deniz sıcaklığı 28-30 dereceyken, kuzey Ege kıyılarında deniz sıcaklığı 20-22 derece civarında olabilmektedir. Bu sıcaklıkları vücut tolere eder ve herhangi bir risk oluşturmaz. 18 derecenin altında ise özellikle cilt altı yağ dokusu ince olan kalp-damar hastaları, tansiyon ve şeker hastaları olumsuz etkilenmeye başlarlar. Bu risk 12 derecenin altında ise karşı konulamaz hale gelir. Bu arada soğuğa maruziyetin süresi de çok önemlidir. Birkaç saniyelik bir soğuk etkisi ile dakikalara uzayan bir soğuk etkisinin yarattığı risk aynı derecede olmayacaktır" diye konuştu.

Doç. Dr. Yazıcıoğlu, genç ve sağlıklı bireylerin özellikle de sauna sonrası kısa süreli şok havuzuna girerek kendilerini daha dinç hissettiklerini söylediklerini ancak çok nadiren de olsa zeminde bir damar hastalığı, tansiyon veya ritim bozukluğu olan bir genç bireyde bile tehlikeli bir sonuçla karşılaşılabileceğinin unutulmaması gerektiğini söyledi ve ekledi: "Damar hastalığı olmadığı halde, zeminde sinsi ve ölümcül bir ritim bozukluğunun varlığı basit bir tetiklenme ile genç ve sağlıklı görünen bireylerde bile ani ölüme sebebiyet verebilir."

Doç. Dr. Yazıcıoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: "Soğuğun tıbbi olarak faydalı olabileceğini düşündüğümüz durumlar da vardır. Örneğin travma sonrası o bölgeye soğuk uygulama en basit ve en etkili tedavilerden birisidir. Yine venöz yetmezliği olanlarda bacaklara duş sonrası soğuk su uygulamanın faydası vardır. Kalbi durmuş olarak acile getirilen bir hastada beyin ödemini azaltmak için yoğun bakım şartlarında hipotermi tedavisi uygulanmaktadır. Ancak bu tedavilerin varlığı soğuk duş tedavisinin herkes için faydalı olabileceği anlamına gelmez. Bunun için kritik sıcaklık değerini kalp ve damar hastaları için “18 derece”, sağlıklı bireyler için de “12 derece” olarak söyleyebiliriz. Sağlıklı olup da daha düşük derecelere maruz kalmanın, sağlık tedbirleri açısından mutlaka daha kısa bir süre sınırı olmasına azami dikkat edilmelidir."

Doç. Dr. Yazıcıoğlu, "Kuzey ülkelerinde sıkça yapılan, buzlu havuza veya denize girme videoları size cesaret vermesin" dedi.

Banyo yaparken ise ideal su sıcaklığının 37-41 derece arası olduğunu kaydeden Doç. Dr. Yazıcıoğlu, şöyle devam etti: "Temizlenmek için hafif sıcak bir su ihtiyacı hissederiz. 41 derecenin üstündeki banyoların kullanım sıklığı genelde kaplıcalar olmaktadır. 41 derecenin üstündeki banyolarda da sağlık açısından birtakım önlemler almaya gerek vardır."