Casablanca nerede, hangi ülkede? Casablanca nerenin, hangi ülkenin şehri?
Adı, sinema tarihinin en ikonik aşk ve entrika filmlerinden biriyle ölümsüzleşen, romantizm ve gizemle sarmalanmış bir şehir... Ancak Hollywood'un yarattığı bu egzotik imajın ardında, Fas'ın atan kalbi, durmak bilmeyen bir enerjiye sahip, ülkenin en büyük ve en modern metropolü bulunur. Burası, geleneksel Fas şehirlerinin aksine, Fas'ın modern, ticari ve ileriye dönük yüzünü temsil eden Kazablanka'dır (Casablanca). Peki, bu ünlü şehir tam olarak Kazablanka nerede?
Bir yanda Art Deco mimarinin zarif örnekleri, diğer yanda dünyanın en büyük camilerinden birinin görkemi ve okyanusun serin esintisi... Kazablanka, ülkenin diğer turistik şehirlerinden farklı bir deneyim sunar. Kazablanka hangi ülkede sorusunun yanıtı bizi Fas'a götürürken, şehrin hikayesi, küçük bir balıkçı kasabasının 20. yüzyılda nasıl bir ekonomik deve dönüştüğünü ve bir ulusun modernleşme serüvenine nasıl öncülük ettiğini anlatır.
CASABLANCA NEREDE?
Atlas Okyanusu'nun kıyısında, Fas'ın orta-batı sahil şeridinde yer alan Kazablanka, ülkenin en büyük limanına ev sahipliği yapar. Şehir, nispeten düz bir kıyı ovası üzerine kurulmuştur ve bu konumu, onun bir liman kenti olarak büyümesini ve gelişmesini sağlamıştır. Fas'ın en önemli ithalat ve ihracat faaliyetleri bu liman üzerinden yürütülür. Bu da Kazablanka'yı sadece Fas için değil, aynı zamanda Kuzey ve Batı Afrika için de stratejik bir lojistik merkezi haline getirir.
Coğrafi olarak şehir, Atlas Okyanusu'ndan gelen serin Kanarya Akıntısı'nın etkisi altındadır. Bu durum, şehrin bulunduğu enleme göre daha ılıman bir Akdeniz iklimine sahip olmasını sağlar. Yazları çok bunaltıcı olmazken, kışları yumuşak ve yağışlı geçer. Şehrin kıyı şeridi boyunca uzanan ve "Korniş" (Corniche) olarak bilinen sahil yolu, plajları, kafeleri ve modern yaşam alanlarıyla şehrin okyanusla olan bağını en güzel şekilde sergileyen popüler bir bölgedir.
CASABLANCA HANGİ ÜLKEDE?
Kazablanka, Kuzey Afrika'da yer alan, zengin tarihi, renkli kültürü, kendine özgü mimarisi ve mutfağıyla bilinen Fas Krallığı'nın bir şehridir. Fas, Arap ve Berberi kültürlerinin Avrupa, özellikle de Fransız ve İspanyol etkileriyle harmanlandığı, eşsiz bir dokuya sahip anayasal bir monarşidir. Marakeş, Fes, Meknes ve Rabat gibi görkemli "imparatorluk şehirleri" ile tanınan Fas, tarih ve gelenekle dolu bir ülkedir.
Kazablanka, bu tarihi şehirlerin arasında farklı bir konuma sahiptir. Fes kültürel, Marakeş turistik, Rabat ise siyasi başkentken, Kazablanka ülkenin tartışmasız ekonomik başkentidir. Ülkenin en büyük şirketlerinin, bankalarının ve sanayi tesislerinin merkezleri bu şehirde bulunur. Fas'ın modern ve dinamik ekonomisinin kalbi Kazablanka'da atar. Bu nedenle şehir, ülkenin geleneksel dokusundan çok, onun küresel dünyaya entegre olmuş modern yüzünü temsil eder.
CASABLANCA HANGİ ÜLKENİN ŞEHRİ?
Bugün Fas'ın en modern ve en büyük metropolü olan Kazablanka'nın bu kimliği, büyük ölçüde 20. yüzyılın başlarında, Fransız himayesi (protektora) döneminde şekillenmiştir. Tarihi, Berberi yerleşimi olan "Anfa"ya kadar uzansa da, şehir yüzyıllar boyunca küçük ve önemsiz bir liman kasabası olarak kalmıştır. Portekizli ve İspanyol tüccarların "Beyaz Ev" anlamına gelen "Casa Branca" veya "Casablanca" adını verdikleri bu yerleşim, 20. yüzyılın başında Fransızların bölgeye gelmesiyle kaderinin değişeceğinden habersizdi.
Fransız yönetimi, Kazablanka'yı modern bir liman ve ticari merkez olarak geliştirmeye karar verdi. Ünlü Fransız mimar ve şehir planlamacısı Henri Prost'un liderliğinde, şehir adeta yeniden yaratıldı. Geniş bulvarlar, büyük meydanlar, parklar ve modern bir altyapı ile sıfırdan planlanan yeni şehir merkezi, o dönemin en ileri gelen şehir planlama anlayışını yansıtıyordu. Bu dönemde inşa edilen binalarda, Avrupa Art Deco tarzı ile geleneksel Fas motiflerinin birleştirildiği ve "Mauresque" olarak adlandırılan eşsiz bir mimari stil kullanıldı. Bu planlı gelişim, Kazablanka'yı bugünkü modern Fas'ın ekonomik merkezi haline getiren sürecin başlangıcı oldu.
CASABLANCA NERENİN ŞEHRİ?
Hollywood filminin romantik imajının aksine, modern Kazablanka her şeyden önce bir "iş, sanayi ve ekonomik güç" şehridir. Şehir, Fas'ın finansal kalbi ve en büyük istihdam merkezidir. Kazablanka Borsası, ülkenin ekonomik nabzını tutarken, devasa limanı da uluslararası ticaretin can damarıdır. Şehirdeki hareketlilik ve tempo, Marakeş veya Fes'in daha sakin ve geleneksel ritminden çok farklıdır. Burası, takım elbiseli iş insanlarının, yoğun trafiğin ve sürekli inşaat halindeki yeni projelerin şehridir.
Bu modern ve ticari kimliğinin en görkemli sembolü ise, şüphesiz II. Hasan Camii'dir. Dünyanın en büyük camilerinden biri olan bu yapı, eski Fas Kralı II. Hasan tarafından yaptırılmıştır. En dikkat çekici özelliği, bir kısmının doğrudan Atlas Okyanusu'nun üzerine inşa edilmiş olmasıdır. 210 metrelik minaresiyle dünyanın en uzun ikinci minaresine sahip olan bu cami, geleneksel Fas el sanatlarının ve modern mühendisliğin bir başyapıtıdır. Caminin dışında şehir, Fransız döneminden kalma beyaz Art Deco binaların bulunduğu merkez ile küçük ve geleneksel "Eski Medine" arasında bir kontrast sunar. Kısacası Kazablanka, Fas'ın geleneksel ruhunu bir kenara bırakmadan, ülkeyi 21. yüzyıla taşıyan modern ve dinamik gücün şehridir.
