Çocuklarda yaş grubuna göre para algısı

Banka, mağaza ya da ATM’lere yapılan ziyaretler, çocuğunuzla para kavramı ve paranın kullanım şekli üzerine yapılabilecek sohbetler açısından mükemmel fırsatlar. Çocuğunuzun yaşı küçükse para konseptini çocuğunuzun hayali oyunlarına entegre etmeyi deneyebilirsiniz mesela. Çocuğunuza finans dünyasını tanıtmanın basit ve keyifli yolları için okumaya devam edebilirsiniz.

2 ila 3 yaşlar

2 ila 3 yaşlarındaki çocuklardan, bozuk paralar içinden bir seçim yapmalarını istediğinizde, daima paranın boyutuna göre seçim yapacaklardır. Küçük yaşlardaki çocuklar paranın değerini anlamakta güçlük çekseler de en azından bozuk paraların isimlerini öğrenmeye başlayabilirler. Örneğin çocuğunuzla bir tür parayı tanıma oyunu oynayabilirsiniz. Farklı boyutlardaki paraları kâğıt üzerinde kenarlarından geçerek çizmeye çalışın ve çocuğunuzdan gerçek paralarla çizimleri eşleştirmeye çalışmasını isteyin, aynı anda da paraların değeri hakkında açıklamalar yapın.

Çocuklar rol yapma oyunlarına bayılırlar. Oturma odasında canlandıracağınız hayali bir mağaza hem çocuğunuzun hayal gücünü geliştirecek hem de birlikte keyifle zaman geçirmenizi sağlayacak. Oyun sırasında ürünler için oyun parası kullandığınızda, çocuğunuz ticaretin temellerini anlamaya başlayacak. Kutular, meyveler, süngerler, kâğıt havlular vs. ürün olarak kullanılabilirler. Çocuğunuzla birlikte oyun paraları hazırlayın ve kendinizden geçene dek alışveriş yapın.

4 ila 5 yaşlar

Çocuğunuzla süpermarkete gitmeden önce birlikte market broşürlerini inceleyin ve indirimli ürünleri saptayın. Markete vardığınızda ise çocuğunuzdan seçtiğiniz ürünleri gözden kaçırmamasını, etrafını dikkatlice incelemesini isteyin. Böylelikle hem size yardımcı olduğunu hissedecek hem de para tasarrufu konusunda kolay ve keyifli bir şekilde konuşma fırsatı yakalamış olacaksınız.

Okul öncesi yaşlardaki çocukların çoğu, dışarıda yemek yemektense evlerinde restoran oyunları oynamayı tercih eder. Bu tür oyunlar, sofra kurma, adap kurallarını öğrenme gibi birçok becerinin gelişimini destekler. 4 ila 5 yaşlardaki çocuklarınıza yemek oyunundan sonra hesabı ödemeleri gerektiğini hatırlatmalısınız. Konsepti tam olarak anladıklarında, hayali para ile ödeme yapma ya da para üstü verme gibi detaylarla oldukça heyecanlanacaklardır.

6 ila 8 yaşlar

Çocuğunuz harçlık alacak yaşa geldiğinde, parasını koyacak bir yere ihtiyacı olacak. Uygun bir zamanda bir banka etkinliği yapın. Çocuğunuza bir birikim hesabı açın ve düzenli olarak bu hesap için para biriktirmeye teşvik edin onu. Hesaptaki para arttıkça faiz konseptini ve bankanın işleyiş şeklini tanıtmaya başlayabilirsiniz. Birçok bankanın çocuk hesaplarından herhangi bir ücret talep etmediğini de bilmekte fayda var. Bu dönem, bozuk para koleksiyonu gibi bir hobiye başlamak için de uygun yaşlar. Farklı dönemlerin farklı paraları ile çocuğunuzun ilgisini uyandırabilir, gerekli araştırmalarla paranın kültürel evrimine dair bilgilenmesini sağlayabilirsiniz.

9 ila 12 yaşlar

Çocuklara karşılaştırmalı alışverişi öğretmenin yollarından en ideali, çocuğunuzla birlikte marketlerde ürün fiyatlarını okumak, ürünlerin boyutlarını ve fiyatlarını karşılaştırarak konuşmaktır. Göz ardı edilmemesi gereken önemli bir nokta ise kalite. Örneğin bir hafta ünlü bir markanın kağıt havlularından alın. Bir sonraki hafta ise daha jenerik bir markayı deneyin. Aralarındaki farklar üzerinde konuşun ve ünlü markanın ekstra masrafa değip değmediğine birlikte karar verin.

13 ila 15 yaşlar

Erken ergenlik dönemi, borsa konusunda fikir sahibi olmaya başlamak için çok da erken değil. Dünya borsalarını, yurtiçi piyasalarını ve çocuğunuzun aşina olduğu örneğin Disney gibi şirketlere yatırımda bulunmanın ne demek olduğunu anlatabilirsiniz. Sonrasında ise birlikte gazetelere bakmayı ya da finans haberlerini izlemeyi, bunların üzerine borsa hareketlerinin ne anlama geldiği üzerine konuşabilirsiniz.

Öğle yemeği, okul gereksinimleri vs; bu yaşlardaki çocuklar söz konusu olduğunda harçlıkların tükenmesi çok da uzun sürmüyor. İstekler ve ihtiyaçlar üzerine birlikte konuşarak çocuğunuzun makul bir bütçe oluşturmasına yardımcı olun. Önceliklerini belirlemesinde rehber olmaya çalışın. Aile bütçesini de birlikte inceleyerek ve ihtiyaçlar ile istekler arasındaki denge üzerinde kafa yorarak bu yöntemi destekleyebilirsiniz.

16 yaş ve üzeri

Ebeveynler için finansal sorumluluklar üzerine kullanılabilecek en etkili araçlardan biri ön ödemeli kart seçenekleri. Bu kart türü, nakit ya da kredi kartı kullanmaksızın ergenlikteki çocukların alışveriş yapabilmelerine imkân tanıyor. Ebeveynler, kredi kartı görünümündeki bu kartlara belirli miktarda para yüklüyor ve çocukların harçlıkları ile kendi bütçelerini oluşturabilmelerini sağlıyor.

Biraz teşvik ile hayır işlerini de çocuğunuzun mentalitesinin bir parçası haline getirebilirsiniz. Bağışta bulunma, finansal bir dersten çok daha fazlasıdır; toplumsal sorumluluklar hakkında birçok şey öğretir. Çocuğunuzun ilgisini çeken 5 hayır kurumu belirleyin. Bunlardan hangisinin emeğinize değer olduğunu belirlemek için ailece araştırmalarda bulunun; kurumların neler yaptıklarını, ne tür yöntemler kullandıklarını ve bağışların ne oranda hayır amaçları uğruna kullandıklarını öğrenin.