Çok fazla televizyon izlemek beyin için neden kötü?

Yeni bir çalışma, her gün televizyon karşısında saatler geçirmenin beyin için pek de iyi olmadığını gözler önüne serdi.

CNN International'da yer alan habere göre, araştırmacılar, orta yaşlarında daha sık televizyon izlediğini bildiren kişilerin, onlarca yıl sonra dil ve düşünme gibi işlevlerde rol oynayan beyin bölgelerinde daha küçük beyin hacimlerine sahip olduğunu buldu. Buna karşılık, iş yerinde oturarak geçirilen zaman daha sağlıklı beyin ölçümleriyle ilişkilendirildi.

Peki insanlar bu bulguları nasıl değerlendirmeli? Televizyonu tamamen kapatmanın zamanı mı geldi? George Washington Üniversitesi'nden klinik doçent Dr. Leana Wen, televizyon izlemenin gerçekten yıllar sonra beyinde meydana gelen değişikliklerle ilişkisi var mı sorusuna şu yanıtı verdi: "Bu çalışmanın bulduğu şey bu; ancak araştırmacıların tam olarak neyi ölçtüğünü ve elde edilen sonuçlardan hangi çıkarımları yapabileceğimizi anlamak önemli" dedi.

Wen, sözlerini şöyle sürdürdü: "Araştırmacılar, Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından finanse edilen ve uzun yıllardır devam eden bir çalışmaya katılan 1.700'den fazla kişinin verilerini analiz etti. Orta yaşlı katılımcılardan önceki yıl boyunca ne sıklıkta televizyon izledikleri ve iş yerinde ne kadar süre oturdukları soruldu.

Televizyon izleme alışkanlıkları, standart bir anket aracılığıyla beş kategoriye ayrıldı: hiçbir zaman, nadiren, bazen, sık sık ve çok sık. Çalışmanın başlangıcında katılımcılar 45 ila 64 yaş arasındaydı ve ortalama yaş 53'tü. 20 yıldan fazla bir süre sonra beyin MR'ları çekildi.

Televizyon izlediğini “çok sık” belirten kişilerin, bilişsel kontrol ve dil ile ilgili bölgeler de dahil olmak üzere beynin çeşitli bölgelerinde daha küçük hacimlere sahip olduğu görüldü. Bu bölgeler arasında Alzheimer hastalığının erken dönemlerinde özellikle savunmasız olan alanlar da bulunuyordu.

Bu kişilerde ayrıca daha fazla beyaz cevher hiperintensitesi görüldü. Bunlar, MR'da beynin küçük damarlarındaki hasarı yansıtan değişiklikler ve bilişsel gerileme ile demansla ilişkilendirildi."

TELEVİZYON İZLEMEK, OFİFTE OTURMAKTAN NEDEN FARKLI?

Televizyon izlemek neden iş yerinde oturmaktan daha farklı sorusuna ise Dr. Leana Wen şu yanıtı verdi: "Bu ilginç bulgu, tüm hareketsiz aktivitelerin aynı olmadığını düşündürüyor. Televizyon izlemek bilişsel açıdan pasif bir aktivitedir; çünkü izleyiciler çoğunlukla bilgiyi alır ve aktif olarak işlemlemek zorunda kalmaz. İş yerinde oturmak ise genellikle çok farklı zihinsel gereksinimleri beraberinde getirir. Örneğin e-postalara yanıt veriyor, projeler üzerinde çalışıyor ve iş arkadaşlarınızla etkileşimde bulunuyor olabilirsiniz. Oturuyor olsanız bile bu aktiviteler beynin birden fazla ağını çalıştırır."

BİLİŞSEL OLARAK AKTİF KALMAK DEMANS RİSKİNİ AZALTMAYA YARDIMCI

Televizyon izlemek, bulmaca çözmek veya iş yerinde iş arkadaşlarıyla zihinsel olarak aktif şekilde etkileşimde bulunmak gibi aktivitelerin aksine genellikle pasif bir hareketsiz aktivite olarak kabul edilir.

Bu çalışma, zihinsel olarak uyarıcı aktivitelerin beyni koruduğunu kanıtlamıyor. Ancak bulgular, bilişsel olarak aktif olmanın demans riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteren giderek artan araştırmalarla örtüşüyor.

Daha önce yapılan çalışmalar da televizyon izlemek gibi pasif hareketsiz davranışlarla, bulmaca çözmek ve iş sırasında zihinsel olarak aktif olmak gibi daha fazla zihinsel çaba gerektiren aktiviteler arasında farklılıklar olduğunu ortaya koymuştu.

Dr. Wen, bu çalışmanın televizyon izlemenin beyinde olumsuz değişikliklere neden olduğunu kanıtlamadığını belirterek, "Bu bir gözlemsel çalışma, yani yalnızca değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koyabilir; neden-sonuç ilişkisini kanıtlayamaz. Televizyonu daha fazla izleyen kişilerin, araştırmacıların tümüyle hesaba katamadığı bazı özellikler nedeniyle diğerlerinden farklı olması mümkün. Araştırmacılar yaş, eğitim, fiziksel aktivite, sigara, alkol kullanımı, diyabet, yüksek tansiyon ve vücut kitle indeksi gibi birçok faktörü dikkate almış olsa da tüm olası etkenleri ortadan kaldırmak mümkün değil.

Ayrıca beynin sağlığındaki bazı ince değişikliklerin, MR taramalarından yıllar önce kişilerin alışkanlıklarını etkilemiş olması da mümkün. Yani beyin dokusunda değişiklikler bulunan kişilerin, bu değişikliklere sahip olmayan katılımcılara kıyasla günlerini televizyon izleyerek geçirme olasılığı daha yüksek olabilir.

Bununla birlikte bu, 20 yıldan uzun süre katılımcıları takip eden ve öznel testler yerine ayrıntılı beyin MR görüntülemeleri kullanan, iyi yürütülmüş bir çalışma.

Bulgular televizyonun beyne zarar verdiğinin kanıtı olarak yorumlanmamalı. Ancak uzun süreli pasif ve hareketsiz davranışların, uzun vadeli beyin sağlığı açısından ideal olmadığını gösteren giderek artan kanıtlara katkıda bulunuyor" dedi.