Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

Havacılık sektöründe yolcuların da, havayollarının da canını en fazla sıkan husus gecikmeler, rötarlardır. Yönetilmesi oldukça zor bir durum olan rötarların, birbirinden farklı sebepleri olabiliyor. Birçoğuna da çare bulmakta imkânlar dahilinde; ama özellikle hava trafiği ve meydan yoğunluğu sebebiyle oluşanlar için yapabilecek bir şey yoktu. Yolcuya zaman kazandıracak, şirketlerin maliyetini azaltacak, havalimanlarının verimliliğini yukarı çekecek rötarları önleme sistemi üzerinde sona gelinmiş durumda. Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin ( NASA),bünyesinde geliştirilerek, test edilmeye başlanan Kokpit Mesafe Yönetim Yazılımı’nın (Flight Deck Interval Management Software - FIM) uçak içerisinde bekleme süreleriyle, rötarları önemli oranda azaltması bekleniyor. Geliştirilen teknoloji ile uçakların birbiriyle kurduğu iletişimin güçlenmesi, kalkışlarda mesafenin azalması, iniş takip mesafesi ile sürelerinin kısaltılması ve hava trafik kontrolörlerinin iş yükünün azaltılması amaçlanıyor. Ayrıca küresel ölçekte uçaklardan kaynaklanan gürültü seviyesinin düşürülmesi ve motor emisyonları ile gezegenin kirletilmesinin de azaltılmasına katkı sunacak çalışma sebebiyle daha az yakıt tüketimi olacak. 

UÇAKLARA YAKIT TASARRUFU

NASA ve geliştirilen teknolojinin yüklenicisi Honeywell Aerospace, Washington hava sahası üzerinde 3 uçak ile sistemi test etmeye başladı. Geliştirilen yazılım, yer istasyonlarından gelen raporlar doğrultusunda uçaklar arasında güvenli bir mesafe temin ederken, otomatik olarak pilotlara daha yavaş veya daha hızlı olması konusunda direktifler verebilecek. Hava trafik kontrollerinin bu işlemi gözle ve manuel şekilde yapmaları sebebiyle kalkış ve inişlerde güvenlik payları da düşünülerek geniş tampon aralıklar veriliyordu. Yeni sistemle, mesafe duyarlılığı geliştirildiği için uçaklar arasındaki tampon mesafe azaltılabilecek ve aynı süre içinde yönetilen uçak sayısı artacak. Uçakların operasyon süreleri de buna bağlı olarak düşecek. Havayollarının yakıt maliyetlerinde de ciddi bir tasarruf söz konusu olacak.

2018’DE HAYATA GEÇEBİLİR

Testler sonrasında ise sisteme sertifika alınması için 2017 sonbaharında ABD Federal Havacılık Dairesi FAA’ye başvurulacak. Herhangi bir aksaklık olmaması durumunda sistem gelecek yıl hizmete girebilir.

Son yıllarda seyahatleri keyifli hale getirmek için havayolları kadar havalimanları da çaba sarf ediyor. Hatta önemli havalimanlarına ev sahipliği yapan ülke ve şehirlerin turizm ofisleri de bu hususta havayolu ve havalimanlarıyla işbirliği yapıyor. Hedefte ise transit yolcular var. Halihazırda dünyanın çeşitli havalimanlarında farklı uygulamalar söz konusu. Bazı havayolları, belli saati geçen transit bekleme süresi olan yolcular için şehir turları organize ediyor. Bazıları ise çıtayı daha yükseğe koyup bir gece ağırlamak için (İstanbul için de düşünülebilir) cazip programlar sunuyor. Ancak ben transit bekleme süresi olan yolcular için dünyanın hangi havalimanında şehir turu fırsatları olduğunu araştırdım. Bir kenara not etmenizde fayda var.

SİNGAPUR

Son 16 yılda 7 defa dünyanın en iyi havalimanı seçilen ve içinde kelebek bahçelerinden tutun da sinema salonuna, hatta ücretsiz masaj odalarına varıncaya kadar her şeyi barındıran Changi Havalimanı’nın konforunu bırakıp şehri gezmek isteyen 6 saat ve üzerinde bekleme süresi olan yolcular için iki ayrı şehir turu var. Tura katılanlar Singapur’un simgesi Merlion heykeli ve Gardens by the Bay gibi şehrin önemli yerlerini görebiliyor. Kültür turuna katılanları ise Little India, Çin Mahallesi, Kampong Glam gibi şehrin renkli alanları bekliyor. Terminal 2’deki Transfer Lounge F veya Terminal 3’teki Transfer A salonuna giderek turlara katılmanız mümkün. Günde dört defa kültür turu ve iki defa şehir turu düzenleniyor.

AMSTERDAM (HOLLANDA)

Eğer Hollanda’nın ulusal havayolu KLM ile uçuyorsanız, Schiphol’de 6 saat veya üzeri bekleme süreniz varsa, havayolunun “yerel bekleyiş” programına kaydolabilirsiniz. Turlar için ilgi alanlarınız ile ilgili bir anket formunu hızlıca dolduruyorsunuz. Şirket, havalimanından şehre gidiş-dönüş biletinizi de sağlıyor ve sizi Amsterdam’ın merkezinde İngilizce bilen lokal halktan bir rehberle buluşturuyor. Katılım için havayolundan gelen ilgili maili cevaplamanız yeterli.

TAİPEİ (TAYVAN)

Taipei’de en az 8 saatlik bir aktarma süreniz varsa havalimanı tarafından düzenlenen iki farklı ücretsiz şehir turundan birine katılabilirsiniz. Tur A’ya katılırsanız, feribot ile şehrin yaklaşık 25 kilometre uzağındaki görkemli Zushi Tapınağı’nı görüp ardından çanak çömlek alışveriş turlarına katılabilirsiniz. Tur B’nin katılımcıları ise aralarında Çan Kay Şek Anıt Mezarı, ülkenin en büyük binası Taipei 101’in de aralarında bulunduğu şehrin önemli yerlerini hızlı bir turla görme şansına sahip oluyor. Turlara katılmak için havalimanının ana varış salonundaki Turist Hizmet Merkezi’ne gidip kayıt yaptırmanız gerekiyor. Turlar sabah 8.15’ten gece 1.45’e kadar sürüyor.

TOKYO (JAPONYA)

Tokyo’daki Narita Havalimanı’nda mevcut olan şehir turu uygulaması gezi ve alışveriş olmak üzere 2 ayrı şeklinde yapıyor. Kültür turuna katılırsanız bir rehber eşliğinde, Tako veya Shibayama kasabalarını gezebilir, bir orman yürüyüşüne katılabilir veya Havacılık Bilimleri Müzesi’ni ziyaret edebilirsiniz. Ya da ikinci seçenekle, havalimanından trenle ulaşılabilen iki alışveriş merkezinden birine gidebilirsiniz. Sadece bu turları organize etmek için Narita Transit Programı adı verilen bir departman bulunuyor. Turlara katılmak için 1F Terminali’nde yer alan bu departmana uğramak gerekiyor.

SEUL (KORE)

Seul’de bulunan Incheon Havalimanı’nda 1-5 saat arasında bekleme süresi olan yolcular için onlarca farklı tur seçeneği bulunuyor. İngilizce konuşan rehberler eşliğinde tapınak odaklı veya şehir odaklı turlara katılmanız mümkün. Üstelik dünyanın en iyi havalimanlarından biri olan Incheon’u gezebileceğiniz havalimanı turları da var. 25 ve 29 numaralı kapıların arasında bulunan bilgilendirme masası veya 8 numaralı kapıda yer alan “Hana Tour” masasına uğrayarak bilgi alıp turlara katılım sağlayabilirsiniz.

İSTANBUL (TÜRKİYE)

Türk Hava Yolları da Asya ve Avrupa’nın birleştiği İstanbul’da “touristanbul” programı kapsamında, Atatürk Havalimanı’nda 6 saat ve üzeri transit bekleme süresi olan yolcular için Galata Kulesi, Eminönü, Sultanahmet, Dolmabahçe Sarayı gibi tarihi ve turistik simgelerin yer aldığı turlar düzenliyor. Gün içinde farklı rotalara ve içeriklere sahip toplam 5 tur düzenleniyor. Turlara katılabilmek için Dış Hatlar Gelen Yolcu Terminali’nde yer alan Otel Masası’na uğramak geriyor. 

DOHA (KATAR)

Qatar Airways ile Doha aktarmalı uçuyorsanız; 6 saat ve üzeri bekleme süreniz varsa, ücretsiz olarak alınabilecek geçici bir vize ile şehir turu yapabiliyorsunuz. Tur kapsamında İslam Eserleri Müzesi de var Katara Kültür Köyü de. Hatta alışveriş sevenler için Souk Watif de tur kapsamında. Katılmak için Concourse B’de bulunan Doha Şehir Turu masasını ziyaret etmeniz gerekiyor.