AAA yine düştü!

Avrupa'nın 6 ülkesinin kredi notunu düşürmesine Avrupa Birliği (AB) finansal reformlarıyla ilgili belirsizliği, bölgenin zayıf ekonomik görünümü ve kırılgan piyasalardaki baskıyı gerekçe gösteren Moody's, ''kredi notları değerlendirmesinin sınırlı kalmasının, Avrupalı siyasetçilerin reformları kabul etmede ve uygulamada kademeli ilerleme sağlamalarını yansıttığını, ayrıca önemli makroekonomik ve mali dengesizlikleri çözme arzusunu ve taahhüdünü gösterdiğini'' ifade etti.

Moody's, AB üyesi 9 ülkenin kredi notlarının görünümünün ''negatif'' olmasının, gelecek birkaç çeyrekte finansman koşullarında devam eden belirsizliği ve bunun kredibiliteye etkisini yansıttığı kaydetti. Kredi notlarının görünümünün ''negatif'' olması Moody's'in, en az yüzde 40 olasılıkla gelecek 18 ayda bir ülkenin kredi notunu indirebileceği anlamına geliyor.

Kredi notu indirimlerine rağmen, göreli olarak iyimser bir bakış da çizen Moody's, Avrupalı siyasetçilerin ekonomik reformları ilerletmesini beklediğini ve kurtarma paketleri nedeniyle herhangi bir hükümet değişikliği tahmin etmediğini kaydetti.

Almanya, Danimarka, Finlandiya, Hollanda ve Lüksemburg'un ''Aaa'' olan kredi notlarını değiştirmeyen kuruluş, Euro Bölgesi'nin bir bütün olarak önemli ekonomik ve finansal güce sahip olduğuna inanmaya devam edeceğini bildirdi.

Moody's, hala yeni kredi notu indirimi olabileceği uyarısında da bulundu.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P) geçen ay Fransa ve Avusturya'nın kredi notlarını ''AAA''dan ''AA ''ya indirmiş, ayrıca İtalya, İspanya, Portekiz, Kıbrıs Rum kesimi, Malta, Slovakya ve Slovenya'nın kredi notlarını da düşürmüştü.

S&P, EFSF'nin ''AAA'' oylan kredi notunu da bir kademe düşürerek ''AA ''ya çekmişti.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch de geçen ay İtalya, İspanya, Belçika, Kıbrıs Rum kesimi ve Slovenya'nın kredi notlarını indirmişti.

S&P'DEN 15 İSPANYOL BANKASINA NOT İNDİRİMİ

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poor's (S&P), aralarında Santander, BBVA, Bankia ve CaixaBank'ın da yer aldığı 15 İspanyol bankasının kredi notunu düşürdü.

Kuruluş yaptığı açıklamada, kararın, İspanya'nın geçen ay uzun vadeli kredi notunun indirilmesinin sonucu olduğuna dikkati çekerek, yüksek kredi provizyonları nedeniyle İspanyol bankalarının karlılığının orta vadede ortalamanın altında kalabileceği uyarısında bulundu.

S&P, 10 bankanın kredi notunu bir basamak, 5 bankanın notunu ise 2 basamak düşürürken, İspanya'nın en büyük bankası Santander'in kredi notunu ''AA-''den ''A ''ya, ikinci büyük bankası BBVA'nın notunu ise ''A ''dan ''A''ya çekti. Kuruluş, her iki bankanın not görünümünü de ''negatif'' olarak belirledi.

S&P, 13 Ocak'ta İspanya'nın uzun vadeli kredi notunu iki basamak düşürerek ''AA-''den ''A''ya indirmiş, kredi not görünümünü de ''negatif'' olarak belirlemişti.

FİTCH, 4 İSPANYOL BANKASININ NOTUNU KIRDI

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, 4 İspanya bankasının kredi notunu indirdi.

Fitch, geçen ay İspanya'nın uzun vadeli kredi notunu düşürmesine bağlı olarak Banco Bilbao Vizcaya Argentaria, Bankia, CaixaBank ve Caja de Ahorros y Pensiones de Barcelona bankalarının uzun vadeli kredi notlarını düşürdüğünü açıkladı.

Kuruluş, Banco Bilbao Vizcaya Argentaria'nın kredi notunu ''A ''dan ''A''ya, Bankia'nın kredi notunu ''A-''den ''BBB ''ya, CaixaBank'ın kredi notunu ''A''dan ''AA-''ye ve Caja de Ahorros y Pensiones de Barcelona'nın kredi notunu ''AA''dan ''A-''ye indirdi.

Banco Bilbao Vizcaya Argentaria ve CaixaBank'ın kredi notları görünümünün ''negatif'' ve Bankia'nın kredi notu görünümünün ''durağan'' olduğunu belirten Fitch, Caja de Ahorros y Pensiones de Barcelona'nın kredi notu görünümünün hala izlemede olduğuna işaret etti.

Fitch, geçen ay İspanya'nın uzun vadeli kredi notunu indirmesinin hükümetin büyük bankaları destekleme yeterliliğini zayıflatacağını, bunun bankaların borçlanmasını daha riskli hale getireceğini ve aynı zamanda gayrimenkul piyasası ve ekonominin, bankaların ellerindeki varlıkların değerlerini düşüreceğini bildirdi.

Kredi notu indiriminin İspanya hükümetinin elini zayıflatacağını, buna rağmen İspanya'nın sıkıntıya giren bankaları desteklemeye çalışacağını belirten Fitch, İspanya ekonomisinin umutsuz görünümünün muhtemelen bankaların karlılığını olumsuz etkileyeceğini kaydetti.

İspanya ekonomisinin bu yıl büyümeyeceğini ve gelecek yıl yüzde 1 büyüyeceğini tahmin eden kuruluş, işsizlik oranının yüzde 23 seviyesinde kalacağını ve gayrimenkul piyasasının ''uzun vadeli kaygı sebebi'' olmayı sürdüreceğini belirtti.

İSPANYOL HÜKÜMETİ TEPKİLİ!

İspanya Maliye Bakanı Cristobal Montoro, ülke kredi notunu A1'den A3'e düşüren uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in kararına tepki gösterdi.

Montoro, bir İspanyol radyosuna yaptığı açıklamada, İspanyol hükümetinin iş reformuyla ilgili kararlarına geçtiğimiz hafta Moody's'in olumlu görüş açıkladığını hatırlatarak, şimdi İspanya'nın kredi notunu düşürmesini ''kendisiyle çelişen ve kriterlerine zıt'' olarak yorumladı. Montoro, ''Kredi derecelendirme kuruluşları işlerini yapıyorlar ama kendileriyle biraz çelişkili olduklarını söylemek gerekir. Bir yandan reformların iyi olduğunu söyleyip, diğer yandan hedeflerin tutturulamayacağını belirtiyorlar. Hükümet olarak bizim ilk hedefimiz tekrardan ekonomik büyümeyi sağlamak ve istihdam yaratmak. Reformları bu yüzden yapıyoruz. Bu yüzden dengeli bütçe ve kamu açığına karşı mücadele çok önemli'' dedi.

Öte yandan, gerek Moody's'in İspanya'nın ülke kredi notunu düşürmesi gerekse S&P ve Fitch'in bazı İspanyol bankalarının notunu indirmesine rağmen İspanyol Hazinesi, bugünkü 12 ve 18 ay vadeli tahvil ihalelerinde düşük faizle 5 milyar 445 milyon 71 bin euro borçlandı.

''AAA''YI KAYBETMEK KOLAY, KAZANMAKSA ÇOK ZOR

Dünyadaki örnekler, ''AAA'' kredi notunu kaybetmenin kolay, kazanmanın ise zor olduğunu gösteriyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları tarafından ''AAA'' olan uzun vadeli kredi notları düşürülen ülkelerin bu notu tekrar elde etmeleri için en az 10 yıl çaba göstermeleri gerekiyor.

Standard and Poor's'un ABD'nin, ''politik risk ve bütçe açığı''nı gerekçe göstererek 1941'den bu yana ''AAA'' olan yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunu geçen yıl Ağustos'ta ''AA ''ya çekmesiyle başlayan tartışmalar, S&P'nin geçen ay aralarında Fransa ve Avusturya'nın da bulunduğu Avro Bölgesi'ne üye 9 ülkenin uzun vadeli kredi notlarını düşürmesiyle tekrar gündeme geldi.

Moody's'in dün Avro Bölgesi'ne üye 6 ülkenin uzun vadeli kredi notunu düşürüp, İngiltere, Avusturya ve Fransa'nın ''AAA'' olan uzun vadeli kredi not görünümlerini olası bir indirim için ''negatif'' izlemeye aldığını açıklamasıyla tartışmalar yeniden alevlendi.

Uzmanlar, söz konusu ülkelerin bir daha bu notu kazanmalarının ''olası'' ancak ''zor'' olduğunu ve en az 10 yıl süreceğini belirtiyor.

Kanada, Avustralya ve İskandinav ülkelerinde olduğu gibi dünyadaki örnekler bu değerlendirmeyi doğruluyor.

Avrupa'da 1990'lı yıllarda ''AAA'' kredi notunu kaybeden 3 İskandinav ülkesi, yaklaşık 10 yıl süren kamu maliyelerini sıkılaştırma çabaları sonucu bu nota yeniden kavuştu. Danimarka 2001, Finlandiya 2002, İsveç ise 2004 yılında tekrar ''AAA'' ile derecelendirilmeyi başardı.

Bir başka örnek ise Kanada... Standard and Poor's tarafından 1992 yılında yabancı para cinsinden ''AAA'' olan uzun vadeli kredi notu düşürülen Kanada, bu notu tekrar kazanmak için 2002 yılını bekledi.

Avustralya'nın yabancı para cinsinden ''AAA'' olan uzun vadeli kredi notu da S&P tarafından 1986 yılında düşürüldü, ülkenin bu nota tekrar dönebilmesi ise 17 yıl sürdü. Kuruluş, Avustralya'nın kredi notunu 2003 yılında ''AAA''ya yükseltirken, ülkenin bu süre içinde sıkı bir bütçe disiplini oluşturduğunu, dolar cinsi borç miktarını 1997 yılından itibaren durdurmayı başardığını ispatlaması gerekti.

Bu süreçte, ekonominin dönüşümü, finansal sistemin modernize edilmesi, rekabetçiliğini kaybeden pek çok sektörün liberalleştirilmesi, maden sanayinin güçlendirilmesiyle birlikte Avustralya ekonomisinde büyüme hızla arttı.

DÜNYADA YALNIZCA 13 ÜLKENİN NOTU ''AAA''

Son olarak S&P'nin geçen ay Fransa ve Avusturya'nın notunu düşürmesinin ardından üç uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P, Moody's ve Fitch'in ''AAA'' ile derecelendirdiği ülke sayısı 13'e geriledi.

Bu ülkeler, Danimarka, Hollanda, Almanya, İngiltere, İsveç, Norveç, Finlandiya, Lüksemburg, İsviçre, Avustralya, Hong Kong, Kanada ve Singapur olarak sıralanıyor.

S&P'nin not indirimine maruz kalan ABD, Fransa ve Avusturya en az iki kredi kuruluşu tarafından ''AAA'' ile derecelendirilmeye devam ediyor.

S&P, Fransa'yı 1975, ABD'yi ise 1941'den bu yana ''AAA'' ile derecelendiriyordu.

Son dönemde S&P'nin G-20 üyesi ülkeler arasında ülke notları ağırlıklı olarak yatırım yapılabilir seviye ya da üstünde değerlendirilirken, bu gruba dahil Türkiye, Endonezya ve Arjantin'in ülke notu en az bir kredi kuruluşu tarafından ''yatırım yapılamaz'' seviyede bulunuyor.

Kredi derecelendirme kuruluşlarından herhangi biri tarafından ''BBB-'' ya da ''Baa3''ün altında derecelendirilen ülkeler, ''spekülatif'' olarak değerlendiriliyor ve yatırım yapılabilir seviyenin altında kabul ediliyor.

G20 ülkelerinin üç kuruluştaki kredi notları ve kredi notlarının görünümleri şöyle:

S&P Moody's Fitch

............ ............ ............

-ABD AA negatif AAA negatif AAA negatif

-Çin AA- durağan Aa3 pozitif A durağan

-Suudi Arabistan AA- durağan Aa3 durağan AA- durağan

-Japonya AA- negatif Aa3 durağan AA negatif

-İtalya BBB negatif A3 negatif A- negatif

-Güney Kore A durağan A1 durağan A durağan

-Güney Afrika BBB durağan A3 durağan BBB durağan

-Rusya BBB durağan Baa1 durağan BBB pozitif

-Meksika BBB durağan Baa1 durağan BBB durağan

-Brezilya BBB durağan Baa2 pozitif BBB durağan

-Hindistan BBB- durağan Baa3 durağan BBB- durağan

-Türkiye BB pozitif Ba2 pozitif BB durağan

-Fransa AA negatif AAA negatif AAA negatif

-Endonezya - Baa3 durağan BBB- -

KREDİ NOTU NASIL VERİLİYOR?

Kredi kuruluşları derecelendirmeyi, borçlunun anapara ve faiz yükümlülüklerini ödeme isteği ile kabiliyetinin zamanında ve tam olarak yerine getirilip getirilememesini ölçen bir araç olarak görüyor.

Derecelendirmenin en hassas konularını, ödeme isteği ve kabiliyeti olarak değerlendiren kuruluş, derecelendirmeyi tek bir işlem, kuruluş ya da ülke için yapabiliyor.

Kuruluş, ölçüm sırasında geçmişe yönelik 15-20 yıllık bir veri tabanını kullanıyor ve ''risk faktörü''nü ölçüyor.

Ülke risklerini ölçerken genelde ekonomik ve politik risk faktörlerine bakan kuruluş, temel göstergeleri ele alıyor. Kuruluşun ekonomik risk başlığı altında incelediği temel göstergeler ise ''döviz cinsinden nakit akış düzeni, borç rasyoları, ihracatın büyümesi, ödemeler dengesi, cari işlemler dengesi, kısa vadeli sermaye akışının rezervlere oranı, rezervlerin durumu ve gelişmesi, büyüme hızı, toplam tasarruflar, kamu sektörünün mali açıkları, yatırımlar ve enflasyon'' olarak sıralanıyor.

Politik risk faktörleri olarak da ''seçim sistemi ve zamanları, dış politika gelişmeleri, demokrasinin işleyişi, siyasal partiler, iktidar-muhalefet ilişkileri, liderlerin durumu, siyasal gündemdeki riskler, koalisyonların yapısı, merkez bankasının bağımsızlık derecesi'' göz önüne alınıyor.

NOTLAR NE ANLAMA GELİYOR

Kredibilitesi yüksek ülkeler ya da kuruluşlar arasına girmek, ''buraya güvenle yatırım yapılabilir'' vizesini almakla eş anlamlı.

Genellikle ''AAA'' veya ''Aaa'' gibi üç tane A en güvenilir olanı, ''Baa3'' ya da ''BBB-'' olanlar ise alt derece de olsa ''güvenle yatırım yapılabilir'' anlamına geliyor.

Düşük kredibilitede olan spekülatif ülke ve kuruluşlara ''BB'' ya da ''Ba1''den ''B3'' ve ''B-''ye kadar kademe kademe not veriliyor.

AA