Guyana telefon kodu, plaka kodu ve para birimi nedir? Guyana'da hangi alan adı uzantısı kullanılır?
Guyana'yı birçok insan zihninde hâlâ "Güney Amerika'nın gizli yağmur ormanı" olarak canlandırır; Amazon havzasının kuzey ucunda, turkuaz Şelalesi Kaieteur'un sisleriyle çevrili uçsuz bucaksız yeşil. Oysa bu ülkenin günlük düzenini sarmalayan ayrıntılar, dev ceiba ağaçlarından çok daha küçük: Doğru rakamla başlayan bir arama, doğru parayla tamamlanan pazar pazarlığı, plakanın rengiyle anlaşılabilen resmî statü ya da tarayıcıya eklenen iki harfli alan adı.
Bu küçük kodlar arka planda işleyerek uçuş biletinden konaklamaya, nakliye belgesinden dijital projeye kadar seyahatin her noktasına görünmez kolaylık getirir. İşte detaylar…
Amazon yağmuru altında ıslanıp Georgetown’un kolonyal caddelerinde kokteyl yudumlama hayali kuran biri, muhtemelen ülkenin resmî adının “Co-operative Republic of Guyana” olduğunu bile ancak pasaport kontrolünde fark eder. Ehliyet kiralama penceresinde sorulan plaka harfi kombinasyonu, havalimanı ATM’sinde beliren GYD kısaltması veya otel resepsiyonunun “alan kodu olmadan numara çalışmaz” uyarısı, deneyimi pürüzlü ya da pürüzsüz hâle getirir. Doğru kod dizilerini cebinizde tutarsanız, Essequibo Nehri’ni kat eden feribotun saat dilimleri bile karmaşa çıkarmadan yerli yerine oturur. Şimdi hakkında konuşacağımız dört küçük işaret, Orinoco kıyısındaki aşırı nemli çayırdan Kuzey Atlantik rüzgârı alan köylerin şeker kamışı tarlasına kadar, ülkenin her köşesinde aynı doğruluğu korur ve seyahati tutarlı kılar. İşte detaylar…
GUYANA TELEFON KODU
Guyana’nın uluslararası telefon kodu +592’dir ve Karayip numara planında değil, doğrudan ITU listesinde yer alır. Yurt dışından ararken +592 tuşladıktan sonra yedi haneli yerel numarayı çevirirsiniz. Mobil hatlar genellikle 6 veya 7 ile başlar; sabit hatlar 2 ile başlar. Ülke içinde konuşurken trunk kodu kullanılmaz, yani sıfır eklemeden sekiz haneli şekliyle arama yapılır. Şehir merkezlerinde LTE sinyali Movistar ve Digicel üzerinden istikrarlıdır; kırsalda 3G’ye düşebilir. Turist SIM paketleri pasaport ibrazıyla dakikalar içinde açılır; çoğu paket internete yüklenmiş fotoğraf paylaşımını sınırsızlıkla pazarlar ama ses çağrısında dakika sınırı belirler. Acil durumlar için tek numara 911’dir; İngilizce yanıt sağlayan operatörler özellikle Georgetown çevresinde hızlıdır, iç bölgelerde çağrı yönlendirmeleri uzayabilir. Rehberinizde numarayı +592 formatıyla kaydetmek, WhatsApp doğrulamasında veya bankacılık SMS’lerinde zaman kaybını önler.
GUYANA PARA BİRİMİ
Guyana Doları, ISO kodu GYD ve yerel işaretle G$ olarak kullanılır. Banknotlar 20, 50, 100, 500, 1 000 ve 5 000 G$ olarak dolaşımdadır. En yaygın birimler 100 ve 500’lü kupürlerdir; market kasiyerleri 5 000’lik banknotu bozmada zorlanmaz ancak sokak tezgâhlarında bu kadar büyük tutar alışverişe uymayabilir. Dolarizasyon kısmen yaygındır; bazı oteller ABD Doları kabul eder ama resmi kurdan düşük tutarla bozar. Karte üzerinde AFC (revolving fee) kesintisi olabileceğinden nakit taşımak bütçe dostudur. Havalimanındaki döviz bürolarında makas aralığı yüksektir; şehir merkezinde yetkili cambio tabelasına bakmak yerinde olur. Kırsal benzin istasyonunda kart çekmeyen POS cihazı görmek şaşırtıcı değildir; yanınızda G$ kupürü bulundurun. Fiyat etiketlerinde “G” ya da “GY” harfi göremediğinizde satıcıya hangisiyle ödeme yapacağını net sorup bozuklukları hazırlamak işlemi hızlandırır.
GUYANA PLAKA KODU
Guyana’nın taşıt plakaları siyah zemin üzerine beyaz karakterli altı haneli diziden oluşur: iki harf, dört rakam. Ön kısımda yer alan harfler, aracın kayıt yılına ve statüsüne dair ipucu verir. Özel otomobiller “P” harfiyle başlar, kiralık ve taksiler “H” ile, kamu hizmetindeki araçlar “G” ile ve diplomatik arabalar “CD” harfiyle tanımlanır. 2021 sonrası üretimlerde plakanın sol yanında küçük Guyana bayrağı, alt kısmında ise “South America” etiketine rastlanır. Ülke içi polis kontrollerinde plaka numarası, sigorta belgesi ve sürücü ehliyeti harf-rakam eşleşmesiyle doğrulanır; harf hatası ciddi ceza çıkmasına yol açabilir. Kiralık araçta harfin “H” olması gerektiğini aklınızda tutun; “P” plakalı özel otomobil turist sigortası kapsamında değildir. Yüksek nemli yollarda çamur, plakayı hızla kaplar; temizlik istasyonuna uğramak kontrol noktasında zaman kazandırır.
GUYANA HANGİ ALAN ADI UZANTISI KULLANILIR?
Ülke kodu üst düzey alan adı .gy’dir ve yönetimi Guyana Network Information Centre tarafından yapılır. Yerleşiklik koşulu aranmaz; bireyler ve şirketler .gy alanını birkaç belgeyle satın alabilir. Popüler alt uzantılar .com.gy (ticari), .net.gy (internet hizmeti), .org.gy (sivil toplum) biçimindedir. Alan adı kaydı için kimlik doğrulaması süreçleri azami iki iş günü sürer, ödeme çoğu zaman çevrim içi kartla yapılabilir.
