Hallerde meyve-sebze fiyatı düştü ama vatandaşa yansımadı
Koronavirüsle mücadelede alınan katı önlemler, haftasonu sokağa çıkma yasakları, kapalı market uygulamalarının tüketici davranışlarına radikal yansımaları oldu. Ürünlerin nakliyesi, bazı hizmetlere ulaşılamaması, tazeliğini koruması gereken ürünlerin istenilen sürede satılamaması maliyetleri artırdığı gibi, bu artışın ister istemez tüketici fiyatlarına da yansımasına yol açıyor
ABONE OL
Sebze meyvede yeni mahsul ve tarla ürünlerinin piyasaya çıkmasıyla birlikte üretici ve hal çıkış fiyatlarında yüksek oranda düşüş yaşanmasına rağmen, market ve pazarlarda tüketici, haklı olarak yüksek fiyatlardan şikayet ediyor. Sofraların değişmez bazı ürünlerini geçen yılın aynı dönemine ait fiyatlarla karşılaştırdığımızda yüzde 20, 30; hatta bazı ürünlerde yüzde 50'ye varan oranlarda fiyat düşüşleri yaşandığı görülüyor. Peki aradaki fark nereden kaynaklanıyor. İşte ürün fiyat değişimleri ve detaylar:
KAPYA'NIN YÜKSELİŞİ
Geçen yılın aynı dönemi ve bir önceki aya göre neredeyse bütün sebze ve meyvede fiyat düşüşleri var. Bunun en büyük istisnası ise Kapya olarak bilinen kırmızı biber. Marketlerde 15 liraya satılan Kapya'nın Antalya hal çıkış fiyatı 8-9 lira arasında. Domates de fiyatı artan ürünler arasında. İhracat sınırlaması getirilmesine rağmen, limonun fiyatında da artış göze çarpıyor. Antalya, Alanya ve Kumluca üretici hallerinden çıkan ürünlerin tüketici hallerine ulaşmasına kadar ürünlerin fiyatında kilo başına 80 kuruş ile 1 lira arası bir maliyet biniyor. Bunun nedenlerini Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan ile konuştum. Yüksel Tavşan şunları söyledi:
"Tablodaki fiyatlar, Antalya bölgesinin fiyatları. Tüccar Antalya, Kumluca, Alanya halinden malı alıyor. Üreticinin getirdiği şekliyle 25 kiloluk plastik kaplarda dökme şekilde alıyor. Bu hallerin yakın yerlerinde ardiye denilen mağazalar var. Orada çalışan işçiler, dökme malı paketlerler; içinden bir kısmını ayırabilirler, fireler olabilir. Bazısı ürünü üretici de geri alabilir. Az da olsa zayi olabiliyor. Paketleme, ardiye, mağaza masrafı var. Bu mal; Ankara, İstanbul, İzmir'e anlaşmalı hallere gelir; Nakliye gideri olur. Komisyoncuya gelene kadar 80 kuruş- 1 lira üzerine koyar."
ZİNCİR MARKETLER
Büyük market gruplarının çoğunun hallerden mal almadıklarını, doğrudan üreticiden aldıklarını, komisyon ve ardiye masraflarının olmadığını belirterek, normal şartlarda daha ucuza ürün satmaları gerektiğini söyledi.
Koronavirüsle mücadele takvimi, sokağa çıkma yasakları nedeniyle hallerdeki yoğunluğun ve ürün fiyatlarının da değişken olduğunu vurgulayan Tavşan, "Dün ve bugün haller çok kalabalık. Bazı ürünlerin fiyatlarında talep bazlı yükselmeler de görülüyor. Yarın bu kadar olmayacak gibi görünüyor. Tüketici malını yasağın başladığı günden önce alıyor. Talebe bağlı olarak bazı ürünler pahalı. Mesela silor salatalık ve çileğin fiyatı artmış durumda. Fiyat artışları; yüzde 20-30, 50'ye kadar çıkabiliyor" dedi.