İsrail Meclisi, idam cezası yasasını onayladı

Uluslararası kamuoyunun tepkisine yol açan yasa tasarısı Knesset Genel Kurulu'nda yapılan oylamada 48'e karşı 62 oyla kabul edildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da Filistinlilere idam cezası getirilmesini öngören yasa tasarısına lehte oy kullandığı görüldü.

Son oylama sırasında Demokratlar Partisi Milletvekili Gilad Kariv ile tasarıyı destekleyen aşırı sağcı milletvekilleri arasında sözlü atışma yaşandı.

İsrail Meclisi'nde yapılan oylamanın sonucu ise tasarıyı hazırlayan aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi milletvekili Limor Son Har-Melech tarafından duyuruldu.

Filistinlilere karşı daha fazla şiddet, baskı ve bölgede daha saldırgan politika takip eden ve yasanın öncülerinden aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, oylama öncesi yaptığı konuşmada "hüküm saati geldi" ifadeleriyle tehditler savurdu.

Ayrıca Ben-Gvir'in tasarının onaylanmasının ardından Meclis'te şampanya ile kutlama yapmaya kalkması güvenlik görevlilerince engellendi.

FİLİSTİN'DEN TEPKİ

Filistin Devlet Başkanlığı, İsrail'in Filistinli esirleri hedef alan "idam yasasını" reddettiklerini ve bunun Filistin halkına karşı savaş suçu olduğunu bildirdi.

Filistin Devlet Başkanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail Meclisi'nin Filistinli mahkumlara idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onaylamasına tepki gösterildi.

İsrail makamlarının Filistinli esirlerin idamına ilişkin yasayı onaylamasının reddedildiği ve şiddetle kınandığı açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Bu yasa, özellikle kişilerin korunmasını ve adil yargılanma güvencelerini içeren Dördüncü Cenevre Sözleşmesi başta olmak üzere uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğu gibi Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmeye de aykırıdır."

Tel Aviv yönetiminin Gazze Şeridi ve işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin halkına karşı izlediği tırmandırıcı politikalar bağlamında bu adımı attığına işaret edilen açıklamada, "İsrail'in Filistinli esirleri hedef alan idam kararını reddediyor ve bunu halkımıza karşı savaş suçu olarak kabul ediyoruz." denildi.

Bu tür yasa ve uygulamaların Filistin halkının iradesini kıramayacağı, direnişini zayıflatamayacağı ve halkı meşru mücadelesini sürdürmekten, özgürlük ve bağımsızlığını elde etmekten, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletini kurma hedefinden vazgeçiremeyeceği vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu tür ırkçı yasaların tehlikeli sonuçları konusunda uyarıyoruz: Bunlar, gerilimi ve tırmanışı artırmanın yanı sıra bölgede güvenlik ve istikrarın sağlanması fırsatlarını tehdit edecek."

YÜKSEK MAHKEMEYE BAŞVURULACAK

İsrail'deki Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi "Adalah", Filistinlileri hedef alan ve İsrail Meclisi'nde (Knesset) onaylanan idam yasasına karşı İsrail Yüksek Mahkemesi'ne başvuruda bulunacaklarını açıkladı.

Adalah'tan yapılan açıklamada, Filistinlileri hedef alan idam yasanın "en fazla şiddet ve ayrımcılık içeren yasalardan biri" olarak İsrail hukuk sistemine girdiği kaydedildi.

"Bu yasa tasarısı, devlet tarafından onaylanmış bir infaz rejimi aracılığıyla özellikle Filistinlileri hedef almak üzere tasarlanmıştır." ifadelerine yer verilen açıklamada, yasa tasarısındaki ayrımcılığa şu ifadelerle dikkat çekildi:

"Yasa, Filistinlilerin yargılandığı Batı Şeria askeri mahkemelerinde ölüm cezasını zorunlu kılıyor, yargı takdir yetkisini neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor; asılarak gizli infazların yapılmasına izin veriyor ve 'idam mahkumlarına' neredeyse tam bir tecrit uyguluyor. Benzer suçları işleyen İsrailli Yahudi suçluları fiilen idam cezasından muaf tutuyor."

Adalah Hukuk Direktörü Suhad Bishara, İsrail Meclisi'nin işgal altındaki bir nüfus için yasama yetkisi bulunmadığını belirterek İsrail iç hukukunun Batı Şeria’daki Filistinlilere uygulanmasının uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu kaydetti.

Bishara, "Adalah, bu yasaya karşı acil bir mesele olarak Yüksek Mahkeme'ye başvuruda bulunacaktır." ifadesini kullandı.

BM: ACİLEN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMALI

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi, İsrail Meclisi'nde kabul edilen ve Filistinli esirleri hedef alan idam cezası yasasının acilen yürürlükten kaldırılması gerektiğini bildirdi.

BM İnsan Hakları Ofisi'nin işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan misyonu, konuya ilişkin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulundu.

Paylaşımda, "İsrail, Meclis'te bugün kabul edilen ayrımcı idam cezası yasasını derhal yürürlükten kaldırmalı. Çünkü bu yasa, İsrail'in uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine aykırı." denildi.

BM'nin, her koşulda ölüm cezasına karşı olduğu vurgulanan paylaşımda, bu yeni yasanın uygulanmasının, uluslararası hukukun acımasız, insanlık dışı veya aşağılayıcı cezaları yasaklayan hükmünü ihlal edeceği kaydedildi.

Paylaşımda, "Öte yandan bu yasa, işgal altındaki Batı Şeria ve İsrail'deki Filistinlilere özel olarak uygulanacağı ve bu kişiler genellikle adil olmayan yargılamalar sonucunda mahkum edildikleri için İsrail'in ırk ayrımcılığını ve apartheid yasağını daha da pekiştirecek." ifadeleri kullanıldı.

YÜKSEK MAHKEMEYE BAŞVURULDU

İsrail Yurttaş Hakları Derneği (ACRI), İsrail Meclisinde (Knesset) onaylanan Filistinlileri hedef alan ayrımcı idam yasasının iptali için Yüksek Mahkemeye başvuru yaptı.

ACRI'den yapılan açıklamada, İsrail Meclisi, Başbakan Binyamin Netanyahu, Savunma Bakanı Yisrael Katz, işgal altındaki Batı Şeria'dan sorumlu İsrail Ordu Komutanı, Başsavcı, Askeri Başsavcı ve Yüksek Mahkemeye bir dilekçe gönderildiği belirtildi.

Filistinlileri hedef alan ayrımcı idam yasasının iptali için İsrail Yüksek Mahkemesine ilk başvurunun yapıldığına işaret edilen açıklamada, "cezanın belirli gruplara ve seçici bir şekilde uygulanmasını amaçlayan hukuki bir mimariyle tasarlanmış olan yasanın intikamcı, ırkçı ve anayasaya aykırı olduğu" vurgulandı.

Açıklamada, yasanın Filistinlilere karşı uygulanacağı, İsrailliler içinse "İsrail'in varlığını inkar niyetiyle hareket etme" şeklinde yeni bir suç tanımlandığı ve bunun da cezasının idam veya müebbet hapis olarak çekileceği aktarılarak, "hükmün fiili olarak sadece Filistinlilere uygulanabileceğinin, Yahudilere uygulanamayacağının" altı çizildi.

Yüksek Mahkemeye sunulan dilekçenin İsrail Meclisinin egemenlik sınırları dışında kalan bölgelere yasa dayatma konusundaki yetkisini çürütmeye odaklandığı belirtilen açıklamada, Batı Şeria'nın uluslararası hukuka göre işgal altındaki bir bölge olduğu ve yasama yetkisinin İsrail Meclisi'nde olmadığı hatırlatıldı. Açıklamada, "Bunu aşmaya yönelik her türlü girişim, işgal altındaki bölgelerin yasa dışı bir fiili ilhakı olarak kabul edilir." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, İsrail Yüksek Mahkemesinden yasanın yürürlüğe girmesinin insan haklarına yönelik ciddi ihlallere yol açabileceğinin göz önünde bulundurulması ve başvuru incelenip karar verilene kadar yasa hakkında ihtiyati tedbir kararı alınması talep edildi.

Filistinli mahkumlara idam cezası öngören yasa

Onaylanan yasaya göre, cezanın infazı İsrail Cezaevi Servisi tarafından görevlendirilen gardiyanlar tarafından asılma yoluyla gerçekleştirilecek. İnfazı gerçekleştiren gardiyana kimlik gizliliği ve cezai dokunulmazlık tanınacak.

İdama mahkum edilen kişiler ayrı bir gözaltı merkezine yerleştirilecek ve yetkili kişiler dışında kimse ziyaret edemeyecek, avukat görüşmeleri ise sadece görüntülü olacak.

Savcılığın talepte bulunmasına gerek kalmaksızın idam cezasının verilmesinin mümkün olacağı belirtilen tasarıda, idam cezası için oy birliği şartının aranmayacağı ve kararın basit çoğunlukla verileceği belirtildi.

İsrail'in işgali altındaki Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilerin tabi tutulduğu askeri mahkemelerin de idam cezası verebileceği, bu cezada Savunma Bakanı'nın yargı heyetine görüş bildirme hakkının tasarıda yer aldığı aktarıldı. İsrail işgali altındaki Filistinli mahkumlara ölüm cezası verilmesi halinde, af ve temyiz yolunun kapanacağının tasarıya eklendiği kaydedildi.

İsrail'de yargılanan mahkumlar için idam cezası ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek.

Onaylanan yasada, "İsrail'in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailli veya burada yaşayan birini öldürmek" idam cezasına çarptırmak için gerekçe gösterildi.

*Fotoğraf: EPA-EFE/ABIR SULTAN, temsilidir