Kanımız kırmızı olduğu halde neden damarlarımız mavi renktedir?
Kanın kırmızı rengine rağmen damarlarımız mavi gözükür. Bu aslında ışığın dağılma şekliyle ilgilidir. Bu yanılsama yüzünden önceki yüzyıllarda, soylu sınıfının kanının mavi olduğuna inanılıyordu.
İnsan kanı koyu kırmızı rengine sahiptir. Bu yüzden damarlarımızın da kırmızı olmasını beklemek oldukça makul olabilir. O halde neden damarlarımız mavi ve kırmızı değil?
Bu tamamen optik bir illüzyondan ibarettir. Eğer bir toplardamara veya atardamara bakma fırsatınız olursa, her iki kan damarının da beyaz olduğunu göreceksiniz.
Işık, cildimize vurduğunda her renk kendi dalga boyuna göre dağılır. Kırmızı renk çok uzun bir dalga boyuna sahiptir, bu nedenle ciltte nispeten kolayca dolaşabilir ve kandaki hemoglobin tarafından emilir.
Mavi ışık ise çok daha kısa bir dalga boyuna sahiptir ve cilt tarafından yansıtılır. Yani aslında gördüğümüz mavi damarlar, ışığın dağılma şeklidir.
MAVİ KAN MİTİ NEREDEN GELİYOR?
Günümüzde bile kimi zaman gerçek sanılan bir inanışa göre; insan kanı mavidir ve oksijenle temas ettiği zaman kırmızıya döner. Ancak bu kesinlikle yanlıştır. Bu inanışın 19. yüzyıl Avrupa'sından geldiği düşünülüyor.
O zamanlar soylu insanlar, pek fazla dışarıya çıkmadığı için ten renkleri zamanla daha solgun bir hale gelmiş ve damarları daha belirginleşmişti. Hatta bu yüzden halk onlara "mavi kanlılar" ismini takmıştı.
Aynı zamanda gümüşü sağlıkla ilişkilendiren soylular, kullandıkları gümüş bardak ve yemek kaplarıyla vücutlarına yüksek oranda gümüş alıyordu. Bunun sonucunda arjiri adı verilen cilt problemi yüzünden derileri grimsi maviye dönen soyluların kanının mavi olduğu zannı ortaya çıkmıştı.
Kaynak: Tubitak, Science ABC, Science Focus
