Yabancı şairlerin gözünde Atatürk

Her 10 Kasım'da olduğu gibi bugün de cehalete, esarete ve umutsuzluğa karşı kazanılmış en büyük zihni devrimin değerini bir kez daha idrak ediyoruz.

Çocukluk yıllarımda, ilkokul öğretmenimiz İnci Denizalp'in ders sırasındaki o unutulmaz ânı hâlâ hafızalarımda yer alıyor. Öğretmenimiz, adını hatırlayamadığım yabancı bir şairin kaleme aldığı şiiri okuyarak Mustafa Kemal Atatürk'ün sömürge altındaki mazlum ülkelere nasıl ilham olduğunu anlatmıştı.

Temsili fotoğraf

Yalnızca Türk milletinin değil, dünyanın dört bir yanından yabancı şairlerin mısralarında yankı bulan bu büyük dönüşüm, Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde sadece coğrafi sınırları değil, zihinleri ve kaderleri de yeniden şekillendirdi.

Yüzyıllar boyunca Doğu dünyası; emperyalizmin ağır gölgesi altında, kaderine razı gelmiş bir uykunun, tükenmişliğin ve makûs bir talihin mahkûmu olarak görüldü. Batı'nın sömürgeci hırsları karşısında gerileyen, toprakları paylaşılan ve "Artık ayağa kalkamaz" denilen mazlum milletler için tarih, adeta tek taraflı bir hüküm gibi işliyordu.

Atatürk'ün naaşının Dolmabahçe Sarayı'ndan Sarayburnu'na götürülüp Yavuz Zırhlısı'na nakledilmesi sırasında yüz binlerce İstanbullu yollara döküldü. Pek çok kişi cenaze kortejini görebilmek ve ulu öndere veda edebilmek için Yeni Camii'nin kubbelerine ve çatılarına çıktı.

SÖMÜRÜ DÜZENİNİN DE KADERİNİ DEĞİŞTİRDİ

Tam da bu karanlık tablonun ortasında, Anadolu topraklarından yükselen bağımsızlık ateşi, yalnızca bir milletin varoluş mücadelesi olmakla kalmadı; tüm Doğu'nun ve mazlum coğrafyaların kaderini değiştiren devrimci bir şafağa dönüştü.

Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde gerçekleştirilen Kurtuluş Savaşı ve sonrasındaki devrimler, Doğu'nun kaderine razı olmayı reddeden iradesinin zaferi oldu. Mustafa Kemal Atatürk, mağlup bir imparatorluğun küllerinden bağımsız, modern ve onurlu bir Cumhuriyet kurarak sadece Türkiye'nin değil; sömürü düzeninin de kaderini değiştirdi.

Doğu ülkelerinden onlarca şair, Mustafa Kemal Atatürk'ün ülkelerine verdiği ilhamdan duydukları hayranlığı ve saygıyı mısralarına taşıdı. O şairlerin kaleme aldığı bazı şiirleri sizler için derledik."

• KAZİ NAZRUL İSLAM

Bangladeş'in millî şairi olarak kabul edilen Kazi Nazrul İslam, Mustafa Kemal Atatürk'e olan hayranlığını 'Kemal Paşa Destanı' ile dile getirdi.

KEMAL PAŞA DESTANI

Ey Kahırlı ananın yiğit oğlu

Kemal Kardeş

Kararlıydı, kararlı ve kızgın

Düşman siperlerinde bir telaş, bir bozgun

Canını kurtarmak beyhude oyun

Harikalar yarattın Sen Kemal, harikalar

Harikalar yarattın, Sen, Kemal Kardeş, harikalar

Kazi Nazrul İslam (1899 - 1976)

• MUHAMMED İKBAL

İslam dünyasının en büyük düşünür ve şairlerinden biri olan Pakistanlı Muhammed İkbal, Mustafa Kemal Atatürk'ün reformlarına ve anti-emperyalist mücadelesine büyük bir hayranlık duyarak; 'Cavidname' başta olmak üzere şiir ve gazellerinde şahsiyetine ve Doğu dünyası için taşıdığı ilhama övgüler düzdü.

MUSTAFA KEMAL PAŞA'YA

Atatürk ve Türklerin aklı ve hikmeti sayesinde biz

İlahi takdirin gizli sırlarına ermişiz

Sönmüş bir kıvılcım iken Müslüman

Mustafa Kemal'in bir bakışı ile

Bir güneş olduk ki düşmana yaman

Aşkı öğretti bize de kurtulduk köle olmaktan

Bahar rüzgarında acı olmuştuk

O estirdi ovanın sert yellerini

Dünya bilecek elbet değerini

Sen kurtardın nice tutsağı, özgürü

Atın nereye kadar giderse hey Mustafa Kemal oraya kadar yürü

Muhammed İkbal (1877-1938)

• MA’RUF ER-RUSÂFÎ

Arap edebiyatının en önemli neoklasik şairlerinden biri olan Iraklı şair Ma'ruf er-Rusâfî, "Büyük Doğu'nun Kahramanına" başlığıyla Mustafa Kemal Atatürk'e hitaben bir şiir yazarak onun Türk milletini yeniden ayağa kaldırışını ve bağımsızlık mücadelesini taçlandırmasını eserine taşıdı.

BÜYÜK DOĞU'NUN KAHRAMANINA

Mustafa ismiyle yükselmektesin

Tüm zirvelerden yüksek bir zirveye

Yücelik yönergesinde güneş gibi dön

Ve Kemal'in her kulesine kon

Yunanoğullarına öyle bir zafer kazandın ki

Batı'yı darmadağın ettin

Ve Doğu'nun semasında bir güneş belirdi

Tüm umut ışıkları ona yağdı

Vefalıları ve her özgürü mutlu etti

Hainleri ve her sinsiyi mutsuz etti

Ma'ruf er-Rusâfî (1875-1945)

• MİKAİL MÜŞFİK

Azerbaycan şiirinin simge isimlerinden Mikail Müşfik, Mustafa Kemal Atatürk'ü yalnızca Türkiye'nin değil, bütün bir Asya'nın kaderini değiştiren tarihi bir milat olarak gördü.

ATATÜRK'E

Gönlüm emr eyledi ben kulak verdim

Bu şiiri ey dahi, aşkınla yazdım

Aşkın olmasaydı cephe boyunca

Bu söz ordusunu sıralamazdım

Onun her bendine izin almadan

Sayısız milletlerin mührünü basdım

Sanat vadisinde öyle bilmeyin

Yolumu yitirdim, yolumu kaybettim

Bu şiiri yazmakla asırlar boyu

Dağlara, taşlara adımı kazdım

Ey ulu Atatürk, diktim seninle,

Şanlı abideni söz vatanında

Mikail Müşfik (1908-1938)

Bulgaristan ve İtalya'nın şairleri de Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde yükselen modern Türkiye'yi ve barış vizyonunu kendi sanatlarının süzgecinden geçirdi.

• ELISAVETE BAGRYANA

Bulgar edebiyatının en önemli kadın şairlerinden Elisavete Bagryana, Türkiye'yi ziyaret ettikten ve Mustafa Kemal Atatürk'ün modern Türkiye'yi inşa edişini gözlemledikten sonra düşüncelerini mısralara döktü.

ATATÜRK'E

Görülmemiş alışılmadık Anadolu gökyüzü

ve sen, Doğu'nun ebedi güneşi

Serap mi sarı topraklar üzerindeki yeşil gökte yüzen bu mavi bulutlar

Üzerimde tavus kuşu tüylerini germiş fantastik gün batımı serap mı

Hayır! İşte şehir-dirilmiş bir Atlantis yüzyıllarca susuzluk ve açlığa katlanarak çöl kumları ortasında yeniden doğmuş.

Bozkırların kızı ve kraliçesi Ankara, gece karanlığında senin gri tepelerin

çölde dinlenmeye uzanmış iki hörgüçlü devasa bir deve silueti çiziyor

Davetkârca göz kırpıyor eyerine inci gibi serpişen ışıklar

Ama eski masallar artık Harun el Reşit gözden düşmüş.

Söylence hayata dönüşüyor yaşasın balyoz ve çekiçle şekillenmiş hayata

Ve orada iki mavi göz uyumuyor güneşin yine de Doğu'dan doğduğunu

gösteren ateşli altı okla Yeni Doğu'nun ışınlarını odaklamış aydın yüzünü sonsuz geleceğin aynasına yansıtıyor

Elisavete Bagryana (1893-1991)

• ORD. PROF. DR. ANNA MASALA

Türk dili ve edebiyatı üzerine yaptığı çalışmalarıyla tanınan İtalyan akademisyen ve şair Ord. Prof. Dr. Anna Masala da Mustafa Kemal Atatürk'e duyduğu hayranlığı yazdığı şiirle ifade etti.

KEMAL PAŞA'YA

Yüzünü görmek istedim

Selanik'te birşey sormadan kuyumcularla kebapçılara

Deniz kıyısına gittim

Sesin duyuluyordu

Liman boyunca

Bütün deniz kabuklarında

Bir vapurda

Dalgalanıyordu

Adının hayali

Ne güzel şey "Türk dostuyum" demek

Samsun'a çıkacağız yarın sabah

Ord. Prof. Dr. Anna Masala (1934-2015)

• LEOPOLDINE KONIG

Viyanalı Leopoldine König adlı genç bir müzik öğretmeni 9 Aralık 1922'de Atatürk'e yazdığı mektupta yazıp bestelediği 'Zafer Marşı'nı da ekledi.

ZAFER MARŞI

Mustafa Kemal Paşa

Çarptı şiddetle, çarptı şiddetle

Dağıttı düşman sürülerini, sürülerini

O'nu Tanrı göndermişti savaşı kazanmak için

Güzel yurduna barış getirmek için

Zalimdi, hırslı haindi düşman

Güçlüydü Kemal Paşa

Yendi Yunanı, yendi Yunanı

Kemal Paşa çok güçlüydü hemen yendi düşmanı

Acılar döndü sonsuz sevince

Durmayın hemen bir defne çelengi sarın

O yüce insanın başına

O tüm yaşamını attı tehlikeye İslâm dünyası için

Gür seslerle bağırın gönüllerden sevinçlerle

Tanrı'nın O'na sonsuz mutluluklar vermesini dileyin siz

Leopoldine Konig (Doğum ve ölüm tarihi bilinmiyor)

Dünya şairlerinin mısralarında yankı bulan bu büyük panorama bize şunu gösteriyor: Büyük liderler yalnızca ülkelerini kurtarmakla kalmaz; eski düşmanlarının kaleminden bile hayranlık uyandırarak milletler arası kalıcı barış ve dostluk köprüleri kurar.

Bugün, Mustafa Kemal Atatürk'ü anarken, ilkokul kürsülerinden kalbimize düşen o ilk kıvılcımın ne kadar haklı ve derin bir gerçeğe dayandığını bir kez daha idrak ediyoruz. Atatürk'ün akıl ve bilimi rehber edinen vizyonu; dün Asya'nın üzerinden ölü toprağını kaldıran bir güneş olduğu gibi, yarınların aydınlık dünyasını kurmak isteyen tüm mazlum milletler ve barış sevdalıları için yol gösterici bir meşale olmaya devam edecek. Ebediyete intikalinin 88'inci yıl dönümünde, büyük önder Atatürk'ü ve bu şanlı destanı yazan tüm kahramanları rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.