Kortizon kilo aldırır mı? Kortizon kullanmak kilo yapar mı?
Kortizon tedavisi denildiğinde akla gelen ilk sorulardan biri kilo artışı oluyor. Özellikle uzun süreli kullanım, iğne ya da hap formları, doz farkları ve tedavinin süresi gibi pek çok değişken bu endişeyi daha da artırıyor. Kortizonun vücutta nasıl bir etki yarattığı, iştah mekanizmasını etkileyip etkilemediği ya da ödemle gerçek kilo artışının nasıl ayırt edileceği ise çoğu zaman net bilinmiyor. işte, kortizon kullanımıyla ilgili bilinmesi ve dikkat edilmesi gereken tüm detaylar.
Pek çok kişi kortizon tedavisine başlamadan önce ya da tedavi sürecindeyken aynadaki değişimi sorgulamaya başlıyor. Kilo artışı gerçekten ilacın doğrudan etkisi mi, yoksa geçici bir yan etki mi sorusu bu noktada gündeme geliyor. Kortizon kullanmak kilo yapar mı endişesi, özellikle kronik hastalıklarda düzenli ilaç kullananlar için önemli bir karar faktörü haline gelebiliyor. Peki, kortizon kilo aldırır mı? kortizon zayıflatır mı?
KORTİZON NEDİR?
Kortizon, vücudun doğal olarak böbreküstü bezlerinden salgıladığı kortizol hormonunun ilaç formudur. Tıpta özellikle iltihap baskılayıcı ve bağışıklık sistemini düzenleyici etkileri nedeniyle kullanılır. Alerjik reaksiyonlardan romatizmal hastalıklara, astımdan bazı cilt rahatsızlıklarına kadar oldukça geniş bir kullanım alanı vardır. Kortizon, bağışıklık sisteminin aşırı çalıştığı durumlarda savunma mekanizmasını sakinleştirerek vücudu dengelemeyi amaçlar. Ancak bu güçlü etki, beraberinde dikkatli kullanım gereksinimini de getirir. Çünkü kortizon sadece sorunlu bölgeyi değil, tüm metabolik sistemi etkileyen bir hormondur. Bu nedenle doz, kullanım süresi ve bırakma şekli mutlaka hekim kontrolünde planlanmalıdır.
KORTİZON KİLO ALDIRIR MI?
Kortizonun kilo aldırıcı etkisi, ilacın doğrudan yağ oluşturmasından değil; vücuttaki su-tuz dengesi, iştah mekanizması ve insülin direnci üzerindeki etkilerinden kaynaklanır. Kortizon kullanan kişilerde iştah artışı oldukça sık görülür. Özellikle karbonhidrat ve tuzlu gıdalara yönelim belirginleşebilir. Bununla birlikte kortizon, vücutta sıvı tutulumuna neden olarak tartıda hızlı kilo artışına yol açabilir.
KORTİZON KAÇ KALORİ?
Kortizonun klasik anlamda bir kalori değeri yoktur; yani besinler gibi enerji sağlayan bir madde değildir. Ancak metabolizma üzerindeki etkileri nedeniyle dolaylı olarak kilo dengesini etkiler. Kortizon, kan şekerini yükseltici bir etkiye sahiptir ve bu durum vücudu daha fazla insülin salgılamaya zorlar. İnsülin artışı ise yağ depolanmasını kolaylaştırır. Dolayısıyla kortizonun kalorisi olmasa bile, vücudun aldığı kalorileri nasıl kullandığını değiştiren bir etkisi vardır. Bu nedenle kortizon kullanan kişiler, normalden aynı miktarda yemelerine rağmen kilo artışı yaşayabilir ya da kilo vermekte zorlanabilir.
KORTİZON KİLO YAPAR MI?
Kilo yapma meselesi, kortizonun kullanım süresi ve dozuyla doğrudan ilişkilidir. Kısa süreli ve düşük doz kortizon tedavilerinde kalıcı kilo artışı genellikle görülmez. Ancak uzun süreli kullanımda vücut kompozisyonu değişebilir. Kas dokusu azalırken yağ dokusu artabilir; bu da kilo artışından ziyade vücudun şeklinde değişim olarak fark edilir. Özellikle hareketin azaldığı, beslenmenin kontrol edilmediği durumlarda kortizonun kilo yapıcı etkisi daha belirgin hale gelir.
KORTİZON KULLANANLAR NELERE DİKKAT ETMELİ?
Kortizon kullananların en çok dikkat etmesi gereken konu beslenme ve yaşam düzenidir. Tuz tüketimi sınırlandırılmalı, çünkü kortizon vücutta sodyum tutulumunu artırır ve bu da ödemi tetikler. Basit karbonhidratlardan kaçınılmalı; kan şekerini dengeleyen, lifli ve protein ağırlıklı bir beslenme tercih edilmelidir. Su tüketimi ihmal edilmemeli, ancak tuzlu mineralli sulara yönelinmemelidir. Ayrıca kortizon ani şekilde kesilmemeli; doz azaltımı mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır. Uzun süreli kullanımlarda kemik sağlığı, tansiyon ve kan şekeri düzenli olarak takip edilmelidir.
