Ajandı majandı ama Hemingway iyi adamdı!
"Kısa cümleler yazın. Gerçekçilikten uzaklaşmayın. Pozitif olun. Basit düşünün. Abartılı sıfatlar kullanmayın. Sadece yalnızken yazın..."
Artanç Savaş
artanc@gmail.com
Ernest Hemingway, namıdiğer Papa Hemingway, vakti zamanında “Genç yazarlara hangi tavsiyelerde bulunursunuz?” şeklindeki klasik soruyla karşılaştığında, karşısındaki gazeteciye bu yanıtı veriyor.
ABD’li Adam ve Ben Long kardeşler ise 53 yıl önce ölen Hemingway’in bu tavsiyelerine ancak geçtiğimiz yılkarşılarına çıkan bir blog yazısında rastlıyor. Küçük kardeş Ben Long, başarısız bir komedyen ve cin fikirli bir senarist. Diğeriyse bilgisayar uzmanı, program yazma işinden epey iyi anlıyor.
YAZINIZA NOT BİLE VERİYOR
Ben, yazıyı okuyunca “Hemingway gibi bir editörüm olsaydı, senaryolarımı kimse reddedemezdi. Aşk-ı Memnu’ya, Muhteşem Yüzyıl’a nal toplatırdım,” benzeri bir şeyler söylüyor. Adam ise hazırcevap bir kardeşimiz. “Gel birader,” diyor: “Hemingway’in kitaplarını analiz edelim ve yazılarını onun gibi edit’leyecek bir program yaratalım. Ama bir soğuk biranı içerimbak ona göre!”
Sonuçta ortaya uzun cümleler kurduğunuzda sizi uyaran, abartılı sıfatlarınızı işaretleyen, çeşitli hatalarınızı düzelten ve yazınıza okunabilirlik açısından not veren Hemingway App çıkıyor. “App” deyince cep telefonu uygulaması sanmayın; burada bahsettiğimizhttp://www.hemingwayapp.com/ adresinde ikamet eden ve ücretsiz hizmet veren bir web sitesi.
GARİP HUYLARI VARDI RAHMETLİNİN
Siteyi anlatıp yazıyı burada noktalayacağımı zannediyorsanız, yanılıyorsunuz efendim. Zira konu Hemingway’den açıldığında, beni kolay kolay susturamazsınız. Peki ne anlatayım? Edebiyatseverler, avcılık tutkunu ABD’li yazarın av tüfeğiyle intihar ettiğini, bir dönem gazetecilik yaptığını, eski bir savaş muhabiriyle evlendiğini, yıllarca Havana’da muhteşem bir çiftlikte yaşadığını ve epeyce alkol tükettiğini zaten biliyordur. Ama aşağıdaki beş maddenin tamamını bildiklerinden o kadar da emin değilim...
1- BAŞARISIZ BİR KGB AJANIYDI
Hemingway, son yıllarında yakın çevresine FBI’ın kendisini takip ettiğini söylüyor, yakınlarıysa onu paranoyak olmakla suçluyordu. Ancak John Earl Haynes’in 2009’da yayımlanan “Spies: The Rise and Fall of the KGB in America” adlı kitabı, yazarın bu şüphelerinde pek de haksız olmadığını gösterdi. Eski bir KGB görevlisinden elde edilen belgelere göre Hemingway Stalin döneminde KGB ile görüşmüş ve onlar adına ajanlık yapmak istediğini söylemişti. Ancak teklifi kabul edilen Hemingway’e “Argo” kod adını veren KGB, bir süre sonra kayda değer hiçbir bilgi vermediği gerekçesiyle Nobel ödüllü yazarla çalışmaktan vazgeçti.
2- ÖLDÜRMEYEN ALLAH ÖLDÜRMEDİ!
Ernest Hemingway iki kez uçak kazası geçirdi ve ufak tefek yaralarla bu kazalardan kurtulmayı başardı. 62 yıllık ömründe şarbon, sıtma, zatürre, hepatit ve diyabet hastalıklarına yakalandı; böbreği, dalağı ve karaciğeri yıllarca yarım yamalak görev yaptı. Ayrıca omurgası ve kafatası da hasarlıydı. Ancak sonunda canını alan bu hastalıklardan biri değil, Abercrombie & Fitch mağazasından aldığı av tüfeği aracılığıyla kendisi oldu. Bu arada Hemingway ailesinin bir tür ‘intihar geni’ne sahip olduğunu da söyleyelim. Zira usta yazarın dedesi, babası, kardeşi ve torunu da intihara kalkışmıştı.
3- FITZGERALD’A PENİS MUAYENESİ
Günlerden bir gün, Muhteşem Gatsby’nin yazarı F. Scott Fitzgerald, Paris’teki bir kafede Hemingway ile iki tek atmaktadır. Derken musikinin de etkisiyle efkarlanan Scott, gözlerini uzaklara yatırır; sanki dünyası başına yıkılmıştır.
Tabii Ernest bu durur mu? Dostunun derdine derman olmak için hemen konuya müdahil olur.Birkaç dakika sonraysaikili beraberce tuvalete yönelir. Neden mi? Çünkü Scott’ın eşi Zelda Fitzgerald (ki kendisi hafif çatlaktır), önceki gün yazara “Bu kadar küçük bir penisle değil bir kadını, kendini bile tatmin edemezsin,” demiştir. Sonuçta bu hikaye, Ernest’ın Scott’a “Boşver Zelda’yı, sinirinden öyle söylemiş. Seninki gayet normal boyutlarda abicim,” demesiyle son bulur.
4- KARDEŞİ KARAYİPLER’DE ÜLKE KURDU
Ünlü yazarın kardeşi LeicesterHemingway, Yeni Atlantis Cumhuriyeti adlı bir ülkenin kurucusu. 1964’te Jamaica açıklarında bambudan yapılmış bir platform üzerinde kurulan ülke, 7 vatandaşa, deniz kabuklarından oluşan bir para birimine ve kendi anayasasına sahipti. Ancak 2.44’e 9.14 metre boyutlarındaki ‘ülke’, daha doğrusu mikro-ulus, kuruluşunun iki yıl ardından tropik bir fırtınada (veya bazı iddialara göre trolle avlanan balıkçılar yüzünden) denizin derinlikleri boyladı. Özetle ‘Atlantis’, bir kez daha makus talihinden kurtulamadı.
5- ALTI PARMAKLI SÜLALE
Florida’da altı parmaklı bir kediye rastlarsanız, bilin ki o kedinin Hemingway ile bir ilgisi vardır. Zira yazara bir gemi kaptanı tarafından hediye edilen kedi, gençlik günlerinde ortalarda fazlaca dolaşmış ve sayısız kediyi hamile bırakmış. Key West’te halen 60 civarında altı parmaklı kedinin yaşadığı ve bu kedilerin Hemingway’in kedisinin soyundan geldikleri söylenir...