Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

        KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com

        2000’lerin en iyi korku filmleri arasında anılabilecek “Yüksek Tansiyon”un yaratıcısı Alexandre Aja, Hollywood’da adını daha ziyade ‘yeniden çevrim yorumcusu’ olarak kabul ettirdi. “Tepenin Gözleri” ve “Pirana”dan sonra 2012 tarihli “Manyak” da bu konuda bir ideoloji ortaya koyuyor. Ancak Aja’nın yapımcı-senarist koltuğuna oturmasına karşın Khalfoun’un rejisine de etki etmesi, burada ‘öznel kamera hakimiyeti’ ve ‘dinamik müzik kullanımı’ ile 70’lerin İtalyan korku sinemasını akla getiren bir üslubu devreye sokuyor. Böylece 1980 tarihli grenli, nostaljik ve kan oranı yüksek splatter (istismar) filmi klasiği “Maniac” doğru bir ambalaj giyip bambaşka bir boyuta transfer oluyor. Haftanın en iyisi “Manyak” yarın vizyona giriyor.

        Yeniden çevrim bir sanattır. Sinemanın gelişimine baktığımızda ise korku filmlerinde özellikle bu konudaki artışın devamında üzerine kafa patlatılması gereken bir koldan söz edebiliriz. Fransız yönetmen Alexandre Aja tam da bu damar üzerine ihtisas yapmayı kafaya takan bir isim. “Tepenin Gözleri” (“The Hills Have Eyes”, 2006), “Aynalar” (“Mirrors”, 2008) ve “Pirana” (“Piranha”, 2010) gibi yönetmenliğini üstlendiği filmlerde ‘Hollywood’u yenileme çabasına girmişti. Burada ise Grégory Levasseur ile birlikte yazdığı senaryodan Franck Khalfoun’un katkısıyla bir görsel beceri çıkarıyor. Kapalı alanda, otoparkta geçen gerilim “P2”den (2007) sonra bu üçlünün ikinci birlikteliği tutuyor.

        Grenli ve nostaljik splatter filmi üslubu yetkin bir slasher filmine transfer oluyor

        Frank Zito’nun kurbanlarının kafa derilerini yüzüp süs mankenlerinin içine toplayarak biriktiren psikopat slasher katili portresi, 1980 tarihli “Maniac”ın zeki yeniden çevrimi ile karşımıza dikiliyor. 16mm çekilen, şiddeti öne çıkaran ve video nasty döneminde külte dönüşen eser burada yüksek bir profesyonellikle sarılıyor. 550.000 dolarlık bütçesini 6.000.000 dolara taşımanın faydasını görüyor.

        Aja’nın 230.000 dolardan 15.000.000 dolara çıkardığı “Tepenin Gözleri”ndeki ‘sadece yüksek prodüksiyon’ katkısı burada mucizevi bir aşıya dönüşüyor. Maxime Alexandre’ın sinematografisi ve Robin Coudert’in müziklerinin katkısıyla senarist-yapımcısının imzası ortaya çıkıyor. Neredeyse ses ve görüntü açısından ‘minimalist’ eser bambaşka bir şekil alıyor. Orijinal filmin John Cassavetes’vari indie hali, sanki Ridley Scott tadıyor.

        Splatter filmine (60’larda sansüre karşı doğan istismar filmlerinin genel adı) kayan filmin omurgası, şiddet sahnelerini daha grafik hale getiriyor belki. Ancak esasen “Black Christmas” (1974), “Who Saw Her Die?” (“Chi L'ha Vista Morire?”, 1972) gibi ‘slasher/giallo filmleri’nde gördüğümüz, “Halloween”e (1978) de sirayet eden, ‘katilin bakış açısından akan röntgenci anlatı’yı devreye sokuyor. 1.85:1 formatını 2.35:1’e taşırken açılış sekansını plajdan yollara, arabaya taşıması bir dinamizm getiriyor. Böylece üslupsal dönüşüm ana tabana fazlaca şey katıyor. Öznel kamera ya da pov (bakış açısına yerleştirilen kamera) daha da ileri gidip “Göldeki Kadın”ın (“Lady in the Lake”, 1947) devrimci modeline de göz kırparak ‘filmin bütünü’ne adapte olmaya çalışıyor.

        İtalyan korku sinemasının altın çağıyla akrabalık kuruyor

        Belki bu “Manyak”ın (“Maniac”, 2012) finali fazla tiksindirmiyor. İlk filmin özündeki bağımsız ruhun ‘kan oranı’, ‘yalınlık’ ve ‘atmosfer’ ile idare etme çabasının nostaljisi ise umursanmıyor. Ancak Aja’nın yaptığı tercihle hem Argento’vari bir müzik kullanımından, hem de giallo filmlerinde daha fazla gördüğümüz ‘bakış açısı’nın estetik katkısından yararlanıldığı görülebiliyor.

        Böylece 2012 model “Manyak”ın tamamında yeni nesle ayak uydurma gayesi, orijinal eserin sadece metro sekansındaki ‘kademeli kurgu’ ve ‘müzik’le yükselen anlatısını farklılaştırıyor. Film, sanki “Halloween”in izleme planlarına bağlılığını Argento bedenine ‘pov’ üzerinden taşıyor. Sinemaskop oranında stili anlamlandıran bir atmosferin izini sürüyor. William Lustig ile Franck Khalfoun’un farkı mı yoksa ‘minimalizm’ ile ‘biçimcilik’in arasındaki uçurum mu bilinmez. Ama sanki Üçüncü Fransız Yeni Dalgası’nın uzantısı olarak doğan Fransız Şok Sineması’nın 70’lerde İtalyan korku sinemasının üstlendiği alternatif ya da öncü olma özelliğini günümüze taşıma düşüncesi buraya da siniyor.

        “Sapık” ile “A Bucket of Blood”ı birleştiren bir katil prototipi

        İşi 70’lerin atmosfer yüklü, dingin, şiddet odaklı eserlerinden alıp bir üsluba kavuşturuyor. Böylece André de Toth’un “Canavarlar Sarayı” (“House of Wax”

        1953) ve Roger Corman’ın “A Bucket of Blood”ının (1959) etkisini “Sapık”ın (“Pyscho”, 1960) Oedipus kompleksine meyleden psikolojisiyle birleştirme arzusu değişkenlik gösteriyor. Daha çok da Corman’ın filminin koleksiyoncu ve sanatçı katil modelinin örneklemesi, Walter Paisley’nin hınzır tedirgin ediciliği daha aktif hale geliyor. 2005’te “Her Şey Aydınlandı” (“Everyting is Illuminated”) ile bir yol komedisinde garip bir koleksiyona girişen Elijah Wood’un burada da oynaması ise ilginç.

        Onun kendi kendine konuşması bir tarafa aynalar haricinde yüz ifadesi görülmezken, cinsel arzuların ve ailenin geçmişe dair sırların bastırılmışlığına odaklanabiliyoruz. Bu sayede de anlam arz eden dönüşüm gerçekleşiyor. Norman Bates ile Walter Baisley’nin birlikteliği bir şehir/metropol suçları mizansenine çıkıyor. New York’un derinliklerinde 70’lerde canlanan taban, buraya da tesir ediyor. Elbette Post-Vietnam’ın geri dönüşü yeni “Manyak”ta yok.

        Aja’nın 70’ler ruhu arzusu belirgin

        Hayranlık duyduğu kız karakterin peşine düşme arzusu daha bir baskın çıkarken ise aslında Aja’nın hedefi duygusal ve geçmişinden sorunlu bir katil yaratmak olarak devreye giriyor. “Manyak”, belki de en zeki korku yeniden çevrimleri arasında anılmayı hak ediyor. Son dönemde artan istismar filmi yenilemeleri arasında da (Bkz. “Soldaki Son Ev”, “Anneler Günü”, “Mezarına Tüküreceğim”) saygın bir yere oturuyor. Manyaklığı koleksiyonculuğa taşırken yaptıklarıyla değil orijinal eserin üzerine giydirdiği ceketle elbette. Geniş ölçekli objektiflerin takibe katkıda bulunup tabandaki filmin mezar koşuşturmacasını ve metro dinamizmini genel bir üsluba dönüştürmesi de sözü geçen eserin değerine değer katıyor.

        Bu da Aja’nın 70’lerin ruhunu seven bir sinemacı olarak, korku sinemasına Amerika’da unutulan değerleri geri getirirken “Teksas Katliamı”nı (“The Texas Chain Saw Massacre”, 1974) dönüştürdüğü “Yüksek Tansiyon” (“Haute Tension”, 2003) sonrası girdiği ‘retrospektif’ yolun ne kadar bilinçli olduğunu kanıtlıyor. Yeni Fransız Aşırılığı ya da Fransız Şok Sineması’nın ‘korku’ kolundaki radikal yönetmenin çıkarımları böylece keyif veriyor. Yeniden çevrim çabası “Pirana”dan (2010) sonra bir kez daha canlanıyor ve tutuyor. Hatta orijinalinden ne eksik ne fazla bir yapıtla karşılaşıyoruz. Elbette Aja’nın özgün filmler çekmesinden yanayız. Ama çok sevdiği 70’ler Amerikan korkusu ile günümüzün yaklaşımlarını, profesyonelliğini iç içe geçirme konusunda da genelde başarılı kendisi.

        FİLMİN NOTU: 6

        Künye:

        Manyak (Maniac)

        Yönetmen: Franck Khalfoun

        Oyuncular: Elijah Wood, Nora Arnezeder, Aaron Colom, Genevieve Alexandra

        Süre: 89 dk.

        Yapım yılı: 2012

        ÖNERİLEN VİDEO

        Cani koca 2 bacağını almıştı! En korkunç yüzleşme

        Muğla'da, boşanma aşamasındaki eşi 43 yaşındaki Hatice Katrancı'yı av tüfeğiyle vurarak iki bacağının ampute edilmesine neden olan 46 yaşındaki Veli Katrancı'nın yargılandığı davanın üçüncü duruşmasında Hatice Katrancı, olaydan sonra ilk kez sanık ile mahkemede yüzleşti. Fenalık geçiren Katrancı, eş...
        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ