Lavrov zirveye damga vurdu... Tarihi örnekleriyle, sembol diplomasisi

ABD Başkanı Trump ve Rus lider Putin'in tarihi Alaska zirvesine damga vuranlardan biri de Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov oldu.

Alışılmış diplomatik protokoller yerine çarpıcı bir kıyafet seçen Lavrov, görsel bir mesajla psikolojik etki alanı yarattı.

Bu tür semboller, karşı tarafın algısında rahatsız edici bir alan açar. İstihbarat terminolojisinde bu, “perception warfare” (algı savaşı) olarak anılır.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Alaska’ya üzerinde “CCCP” (SSCB) yazılı bir sweatshirt ile gitmesi, sıradan bir giyim tercihi değil, çok katmanlı bir istihbarat ve propaganda mesajı.

İstihbarat literatüründe bu tür jestler, düşük maliyetli ama yüksek etki yaratan stratejik semboller olarak tanımlanır.

Kremlin’in bu hamlesi, Batı’ya açık bir mesaj, iç kamuoyuna ise nostaljik bir aidiyet çağrısıdır.

Kremlin uzun süredir, kıyafet, renk, tarihî referans ve kültürel öğeleri diplomasi sahnesinde bilinçli olarak kullanıyor.

Bu, devlet politikası hâline gelmiş bir “sembol stratejisi”dir. Böylece resmî söylemin taşıyamayacağı sert mesajlar, görsel sembollerle aktarılır.

CCCP sembolü, yalnızca geçmişin romantikleştirilmesi değil, aynı zamanda müzakere masasında psikolojik üstünlük kurma aracıdır.

Karşı tarafın gündemini semboller üzerinden karıştırmak, müzakerelerin ruhunu şekillendirebilir.

Bu sweatshirt, Sovyetler Birliği’ne dönük açık bir nostaljik ve ideolojik çağrışım taşır. Kremlin’in, Sovyet sonrası idealleri yeniden inşa etme politikasını görsel bir dile dönüştürür.

Putin’in geçmişte Sovyetler Birliği’nin dağılmasını “yüzyılın en büyük jeopolitik felaketi” olarak tanımlaması, Lavrov’un kıyafetinde vücut bulmuş gibidir. Bu sembol, Moskova’nın güncel siyasi söylemiyle bire bir uyumlu bir görsel manifestodur.

CCCP yazılı kıyafet, bağımsızlığını ilan etmiş ve demokratikleşme yoluna girmiş Ukrayna’ya da dolaylı bir meydan okumadır.

Sovyetler Birliği’nin eski parçalarına –özellikle Ukrayna’ya– dönük Moskova’nın revizyonist politikaları bu jestle yeniden hatırlatılmıştır. Buradaki mesaj nettir: “Siz hâlâ bizim tarihsel alanımızdasınız.”

Alaska, 1867’de Rusya tarafından ABD’ye satılmış bir bölgedir. CCCP sembollerini Alaska topraklarında taşımak, “unutulmayan toprak” mesajı taşır.

Zaman zaman Rus şehirlerinde açılan “Alaska bizimdir!” pankartları bu hafızanın canlı tutulduğunu gösterir. ArcticToday gibi yayınlar, bu sembolizmin Alaska’nın Rusya’nın “kaybedilmiş” bir parçası olduğu iddiasını diplomatik bir şekilde hatırlattığını vurguluyor.

Lavrov’un uçağında Rus gazetecilere “Chicken Kyiv” ikram edilmesi, tesadüfi bir menü seçimi değildir.

Yemek, sembolik bir aşağılama unsuruna dönüştürülmüştür. İstihbarat psikolojisinde gıda, kültürel aidiyet ve kimlik üzerinden incelikli mesajlar verme aracı olarak kullanılır.

Burada da Ukrayna’nın başkentiyle özdeşleşmiş bir lezzet, alaycı bir şekilde sahneye konulmuştur.

Her hedef kitlenin bu sembolü kendi bağlamında okuması beklenir; böylece aynı jest, üç farklı cephede eşzamanlı etki yaratır.

Lavrov’un Alaska ziyareti, basit bir diplomatik temas değil; tarih, ideoloji, toprak hafızası ve algı savaşı unsurlarının harmanlandığı bir politik tiyatrodur.

CCCP yazılı sweatshirt, Kremlin’in geçmişe duyduğu özlemi, geleceğe dair iddialarını ve rakiplerine yönelik meydan okumasını aynı karede buluşturmuştur.