Ünlülerin kürk savaşları

*** Kürke Hayır Platformu (KHP) sadece kürk kullanımına mı karşı çıkıyor? Yoksa hedefinizde, örneğin hayvanları eğlence merkezlerinde ve laboratuvar deneylerinde kullananlar da var mı?

Belli aralıklarla hortlayan kürk modası nedeniyle, yılda 50 milyona yakın hayvan katlediliyor. Üstelik bunların 2 milyonu kedi ve köpek gibi evcil hayvanlar. Dünyada her yıl milyonlarca hayvan hiçbir somut veriye ulaşmayan deneylerde istismar ediliyor. Eğlence sektörü ise binlerce hayvanı sirk ve hayvanat bahçelerinde tutsak ediyor. Mücadelemizi tüm istismar çeşitlerine karşı sürdürmeye çabalıyoruz.

*** Kürkleri için tilki ve tavşan gibi hayvanların avlanmasına karşı olduğunuz gibi inek ve koyun gibi hayvanların öldürülmesine de karşı mısınız?

KHP, hayvan özgürleşmesi adı verilen bir felsefe dahilinde çalışmalarını sürdürüyor. Biz insanlar aramızda adaletten bahsediyoruz; ancak iş kendi çıkarlarımız adına başka canlıları kullanmaya gelince, onları gözden uzak alanlarda acımasızca katledebiliyoruz. Bu, eti, sütü ve derisi için “ürünleştirilen” koyun ve dana için de aynı, moda için “ürünleştirilen” tilki ve vizon için de...

*** Kanada veya Rusya gibi soğuk ülkelerde kürk palto aksesuvarlar giyiliyor. Isınmak için kürk kullanmanın, beslenmek için inek veya koyun öldürmekten farkı ne?

Isınmak için kürk kullanımı, tekstil teknolojisinin gelişmediği dönemlerde elzem olabilir. Ancak bugün ısınmak için bir canlının bedeninden alınmış kürke muhtaç değiliz. Kaldı ki, dünya eskisi kadar soğuk değil, ama yine de ısınma ihtiyacı en önemli koz olarak hâlâ gündemde.

*** Kürkü için hangi hayvanlar öldürülüyor?

Tilki, kurt, vizon, vaşak, ayı, leopar, fok, çinçila, tavşan, rakun, kedi ve köpek gibi hayvanlar.

*** Bunların hangilerini öldürmek yasal?

Kürk karşıtları için yasal veya yasadışı diye bir ayırım yok. Ama literatüre bakarsanız, kürkün yasalarla yasaklandığı bir ülke yok. Yalnızca, soyu tükenmekte olan hayvanlar için işe yaramayan bazı düzenlemeler var. Mesela Kanada hükümeti, tam bir katliam olan fok ticaretini, yasal olarak destekliyor. Çin’in en büyük ihraç malzemesi ise kürklü ürünler, kedi köpek kürkü de buna dahil. İsveç, Norveç ve Danimarka’da da vizon kürkü çiftlikleri var.

*** Kürk üretiminin çevreye zararı var mı?

Kürk çiftliklerinin yarattığı kimyasal ve hayvansal atıkların, doğaya geri dönüşü olmayan zararlar verdiği bir gerçek.

*** Türkiye’de kürk kullanımına karşı yapılan çalışmaları yeterli buluyor musunuz?

Hayır. Daha yolun çok başındayız.

BERNA ÖZTÜRK- DJ

Kürk, hayvanlar için hayati önem taşıyan bir şey. İnsanların, sırf paraları olduğunu göstermek için hayvanların yaşamsal organları olan kürklerini almaya hakkı olmadığını düşünüyorum. Kimsenin kürk giymeye ihtiyacı yok! Bunun tek amacı hava atmak. Kürk giymek bir cinayettir. Eğer ısınmak için giyilecekse, yapay kürk tercih edilsin. Hayvanlara zarar vermeden de ısınabilirsiniz. Ekosistem içinde bilinçli olmakla yükümlü tek organizma insan. İnsan olmayı kötüye kullanmak, hele ki bunu bir parçası olduğumuz doğayı katlederek yapmak; çok büyük bir cehalet ve kendini beğenmişlik.

Kedi ve köpek kürküne dikkat!

Avrupa Birliği ülkeleri Fransa, İtalya, Almanya, İspanya, Avusturya, Hollanda, Belçika ve Danimarka’da kedi ve köpek kürküne 2009’dan itibaren yasak getirildi. ABD’de ise kedi köpek kürkü kullanımı 2002’den beri, fok kürkü ise 2009’dan beri yasak. Uluslararası kuruluşlar, Kanada ve İsrail gibi ülkelerde de yasaklanması için baskı yapıyor. Türkiye’de ise, henüz resmi bir karar yok; ancak özellikle Çin ve Uzakdoğu menşeli ürünlerin etiketlerinin iyi okuması ve etiket sahteciliğine karşı uyanık olunması gerekiyor.

FERYAL GÜLMAN - İş kadını

Üşüdüğüm için giyiyorum

*** Kürk giyimeyi savunuyor musunuz?

Kendimi kürk giyen ve kullanan biri olarak tanımlamak isterim. Seneler içinde edindiğim kürklere yenilerini eklemek gibi bir çabam yok. Çünkü, kürkler zaman içinde modelleri değiştirilerek farklı şekillerde de kullanılabiliyor. Dünyada hayvan haklarını en etkili şekilde savunan PETA’nın çalışmaları yalnızca kürk karşıtlığıyla sınırlı değil. Hayvanların eğlence merkezlerinde kullanılmasına karşı çıkmak gibi pek çok konuda çalışmaları var. Bunların da gündeme getirilmesi gerekiyor.

*** Hangi hayvanların kürkünü tercih ediyorsunuz?

Kürkleri için çiftliklerde özel olarak yetiştirilen hayvanlarınkini giymeyi tercih ederim. Hunharca katledilmiş hayvanların etini yemek insana nasıl kötü geliyorsa kürkünü giymek de kötü geliyor.

*** Çin’de kedi ve köpek gibi evcil hayvanlar da kürkleri için öldürülüyor. Siz kürk giyen biri olarak, bu durumu desteklemiş olduğunuzu düşünüyor musunuz?

Asla düşünmüyorum. Bu çok acımasızca. Daha önce de söylediğim gibi, PETA’nın çalışmalarına karşı değilim ama bazı orta noktaların bulunması gerektiğini düşünüyorum.

*** Neden kürk giyiyorsunuz?

Gerçekten çok üşüyen biriyim. Kürkün beni daha fazla ısıttığı bir gerçek. Ama bu kürk giymek için yeterli bir neden değil bence. Elbette görselliği de etkiliyor beni, bunu açıkça söylemeliyim.

*** Neden gerçek kürk gibi görünen kaliteli imitasyon kürkler giymeyi tercih etmiyorsunuz?

İmitasyon kürkün görüntüsünden ve duruşundan hoşlanmıyorum. Ayrıca aynı derecede özendirici de olabilir. Yapay kürk yerine, kalın bir paltoyla ısınmayı tercih ederim. Kürkten çok palto kullanıyorum zaten. İstanbul’da kış çok güzel geçiyor. Şimdilik palto yeterli.

*** Bir röportajınızda, öldürülmesi yasadışı olan hayvanların kürkünü asla giymeyeceğinizi söylemiştiniz. Ancak sizin gibi göz önünde olan insanların kürk giymesi, dünyada kürke olan talebi artırmıyor mu?

Ben kimsenin rol modeli değilim. Her zaman olaylar ve kişilerle ilgili yorumlarımı kimsenin etkisinde kalmadan yaparım. Herkese de bu konuda kararını özgür iradesiyle vermesini tavsiye ederim. Kanunen de yasaklanmış bir durum da söz konusu olmadığına göre...

*** Kürkü için çiftliklerde tutulan hayvanların atıkları çevreye ciddi zarar veriyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Neticede ayakkabımızdan çantamıza deriye kadar hepsi hayvanlardan elde edilen ürünler. Bütün çiftliklerde doğaya zararlı atıklar var. Sokaklarda ısıtıcıların altında sigara içenler, o ısıtıcıların atmosfer için ne kadar zararlı olduğunu farkında mı acaba, ben de bunu merak ediyorum.

RUKEN MIZRAKLI (İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçı Birlikleri ve Deri Tanıtım Grubu Yönetim Kurulu Üyesi)

Rakamlarla Türkiye’de kürk ve deri ticareti

Türkiye’nin kürk-süet, deri konfeksiyon, saraciye ve ayakkabı gibi 4 ana kırılıma sahip deri ihracatı toplamı 3.3 milyar dolar. Deri sektöründe yaklaşık 50 bin kişi çalışıyor. Burada üzerinde çok durduğumuz bir husus, kürkü için kesilen “av hayvanları” ile eti için kesilen “çiftlik hayvanlarının” kürkünün kullanımının birbirine karıştırılmaması. Türkiye’de sadece eti için kesilen kuzu, koyun, oğlak ve dana gibi hayvanların derilerinin tabaklaması yapılıyor. Eti için kesilen bu hayvanların derileri bir yan sanayi ürünü olarak istihdama ve ekonomiye büyük katkı sağlıyor. PETA’nın internet sayfasını incelediğinizde et, balık ürünlerinin yenmesinden hayvanların laboratuvar deneylerinde kullanılmasına, petshop’larda evcil hayvanların satılmasından insanların deri ayakkabı giymelerine kadar birçok konuya karşı oldukları görülüyor. Bu tür protestoları yapanların et, çiftliklerde yetişen balık ve tavukları da yememesi gerekir. Çünkü tabiatta bunların muadili birçok besin mevcut.

DENİZ MARŞAN - BAŞAK FRANSEZ (Aşk-ı Memnu ve Fatmagül’ün Suçu Ne dizilerinin stil danışmanları)

Kürk giymek görgüsüzlük

*** Kürk giyimine neden karşısınız?

Deniz Marşan: Güzel görünmek için bir canlının katledilmesini aklım almıyor. Zaten güzel de gözükmüyor. İnsanlar, hayvanların sadece bu uğurda öldürüldüğünün bilincinde değil. Aslında bu hayvanları yemeye bile karşıyım. Başak Fransez: Artık soru “Kürke neden karşısınız?” değil, “Kürke neden karşı değilsiniz?” olmalı. Bu tamamen bilinçsizlikten kaynaklanıyor, insanlar kürkü kumaş zannediyor.

*** Kürke Hayır Platformu’yla işbirliğiniz nasıl başladı?

B.F.: Kürk karşıtlığımızı her fırsatta dile getiriyoruz. Onlar da bize ulaştı. Yakında bir kitapçık da çıkaracağız.

*** Daha önce kürk giyer miydiniz?

D.M.: Sanırım ortaokulda, bilincinde olmadan bir kere giymiştim.

B.F.: Hiç kürküm olmadı.

*** Hayvanları bu kadar düşünüyorsanız, “Vejetaryen olun” diyen çıkmıyor mu?

D.M.: Sadece tavuk ve balık yiyoruz zaten.

B.F.: Burada bir fark var. Bazı hayvanlar kürkleri için çoğaltılıyor ve kafeslerde bekletiliyor. Kürklerinden başka herhangi bir şeylerinden faydalanılmıyor. Aslında bunun en iyi yolu herkesin vejetaryen olması. Ben 4 bacaklı hayvanların etini tüketmiyorum.

D.M.: Bir araştırma yapmıştım. İnsanlar aslında etobur değil, otobur. Kaldı ki koyunların fazla hareket etmemeleri ve bol yağlı olmaları için küçücük alanlara hapsedildiği çiftlikler var. Bunları bilse birçok kişi et yemekten vazgeçer.

*** İnek ve koyun gibi etinden ve sütünden faydalanılan hayvanların kürklerinin giyilmesine de karşı mısınız?

D.M.: Biz sadece kürkü için öldürülen hayvanların katledilmesine karşıyız. Bahsettiğiniz hayvanlar eti için kesiliyor, derisinden de çeşitli ürünler elde ediliyor. Ama ayakkabı dışında genel olarak suni deri kullanıyoruz.

B.F.: Kürk şu an o kadar moda ve ucuz ki... İşimiz moda olduğu için “Ne giyerseniz giyin, ama kesinlikle kürk giymeyin” diyoruz.

*** Türkiye’de kürk kullanımına karşı yürütülen kampanyaları yeterli buluyor musunuz?

B.F.: Bu konuda Türkiye’de “körler sağırlar birbirini ağırlar” durumu söz konusu. Kesinlikle yeterli değil.

*** Anladığım kadarıyla imitasyon kürk kullanımına da karşısınız...

D.M.: Ben değilim. Çok şık imitasyon kürkler var. Ama kürk giymek görgüsüzlük.

B.F.: Ben imitasyon kürke de karşıyım. Gerçek kürke özendirdiğini düşünüyorum.

*** Bazı ülkelerde kış çok soğuk geçiyor. Onlar da mı giymesin?

B.F.: Özellikle eski zamanlarda soğuk iklime sahip ülkelerde kürk kullanımı çok yaygındı. Ama bugün kumaş teknolojisi çok ilerledi. Termal kumaşlar var. O yüzden kürk kullanımına gerek yok. Kayakçıların hiç kürk giydiğini gördünüz mü?

*** Selin İmer’in kendisini kürk giydiği için eleştiren Melis Alphan’a verdiği, “Şuna ‘Param yetmiyor’ desene, konuşturuyorlar zorla, hayvanı ben mi katlettim?” sözlerine ne diyorsunuz?

D.M.: Olacak iş değil. Bir sürü varlıklı kişi tanıyorum, hiçbiri kürk giymiyor. Kürk giymek bir cehalet göstergesi.

DİDEM ÖZGEN (Parti Organizatörü ve İşletmeci)

Köpeğinizin kürkünü giyer miydiniz?

İnsanlar eskiden tabiat şartları gereği kürke sarınıp ısınıyormuş. Ama günümüzde kürk bir lüks olarak kullanılıyor. Bence kürk giyenler mağara adamlarını andırıyor. Amaçları başkalarına hava atmak. Sırf bunun için hayvanları katletmek ciddi bir vahşet. Bunun benim sizin saçınızı beğenip sırf bu yüzden kafa derinizi yüzmemden bir farkı yok. Ama aynı durum dana ve koyun gibi besin olarak kullanılan hayvanlar için geçerli değil. Hayvanlardan eti için faydalanmak tabiatın bir kanunu.

ESRA ÇORUH (Habertürk Gazetesi Moda Editörü)

Eti yenilen hayvanların kürkleri giyilmeli

Kürk giyilmesini savunmuyorum. Giydiğim kürkler, kuzu, koyun gibi eti yenilen hayvanlardan. Ayağınıza giydiğiniz çizmenin derisiyle ya da kolunuza taktığınız çantayla aynı şey. Birinin tüyleri tıraşlanmış, diğeri ise tüylü bırakılmış. Sadece postu için öldürülen hayvanların derisinin kullanılmasına karşıyım. Bu tür kürkleri kesinlikle giymem.

Yılın kan kokan ünlüsü oylamasında birinci sırada İvana Sert var

Kürke Hayır Platformu internet sitesinde “Yılın Kan Kokan Ünlüsü”nü seçiyor. Şu ana kadar İvana Sert açık ara önde. Ezgi Aktaş “İvana Sert kürkü sadece kullanmadığı, fok kürkü ticareti yapan bir işadamıyla ortak olup kürk vahşetinden para kazanmaya çalıştığı için tepki çekiyor. İkinci sırada ise kürk kullanmayı fakir edebiyatıyla bağdaştıran Selin İmer var. Oylama sürüyor” diyor.

Kürke Hayır Platformu uyarıyor

Kürkleri için öldürülen yaban hayvanlarına karşı en acımasız yöntem tuzaklar. Bu tuzaklar hayvanların geçiş bölgesine konuyor. Hayvan burada saatlerce acı çekerek bekledikten sonra, postunda delik açılmayacak biçimde öldürülüyor. Kanada’daki yaygın fok avcılığında ise insanoğlunun görüp görebileceği en vahşi öldürme yöntemi kullanılıyor. Yavru foklar, postları zedelenmesin diye çivili sopalarla başlarına vurularak öldürülüyor. Kürk çiftliklerinde soğuk kafeslerde, yiyecek ve su olmadan tutulan hayvanlar, zamanı geldiğinde boyun kırma, vajinadan elektrik verme, asma, gazla boğma gibi yöntemlerle katlediliyor. Türkiye’de kürk hayvanı üretimi hayvancılığın bir dalı kabul ediliyor. Kürk çiftliklerindeki hayvanlar arasında çinçila ve tavşan var. Bunların çoğu aile işletmesi. Tilki ve vizon gibi hayvanların kürkleri genelde İskandinav ülkelerinden ithal ediyor. Ancak Türkiye son zamanlarda Çin ve Uzakdoğu için önemli bir pazar haline geldi ki, bu bölgelerdeki kürk çiftlikleri en korkunç koşullarda üretim yapanlardan.