Reytingte şike davası ağır cezalık başlıyor
Reyting ölçümleri Pazartesi soru işaretleriyle başlayacak... Ölçümleri yapan TİAK'ın Genel Müdürü Dursun Güleryüz'ün davada 'edimin ifasına fesat karıştırmak'tan 7 yıla kadar hapsi isteniyor
Bülent CEYHAN-AHT
Türk televizyonlarında Pazartesi günü start alacak olan reyting ölçümleri soru işaretleriyle başlayacak. Üsküdar Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülecek olan 'Reyting Şikesi Davası'nın iddianamesinde ölçümleri yapan TİAK'ın Genel Müdürü Dursun Güleryüz, 13 numaralı sanık olarak yer aldı. TİAK'ın sistem içinde olduğu bildirilen iddianamede Güleryüz'ün "sahte işlemler yaparak edimin ifasına fesat karıştırmak" suçlamasıyla 3 yıldan 7 yıla kadar hapsi isteniyor.
14 SANIKLI 48 SAYFALIK İDDİANAMEYİ AĞIR CEZA MAHKEMESİ KABUL ETTİ
Üsküdar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından reyting ölçümlerinde dolandırıcılık yapıldığı iddiaları üzerine başlatılan soruşturma tamamlandı. Savcı Akif Özgün tarafından hazırlanan iddianame Üsküdar 1.Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. İddianamede, yapımcılar Selçuk Çobanoğlu ve Ferit Çobanoğlu'nun da aralarında olduğu 14 sanık yer aldı. TRT'nin müşteki olarak yer aldığı iddianamede şüpheliler "Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, hukuka aykırı dinleme" ile suçlanıyor. 48 sayfalık iddianamede reytingin tanımı "Bir programın toplam televizyon seyircisinin izleme oranına 'Rating', Türkçe olarak 'reyting' denir. Programın reyting oranı ne kadar yüksek ise reklam pastasından alabileceği pay da o oranda yüksektir" şeklinde yapıldı.
TİAK GENEL MÜDÜRÜ SANIKLAR ARASINDA
TRT ve Nielsen Audience Measurement Piyasa Araştırma HizmetleriA.Ş.'nin müşteki olarak yer aldığı iddianamede Selçuk Çobanoğlu, Ferit Çobanoğlu, Bülent Can, Mehmet BülentErdinç, Songül Aydın, Hilmi Berköz, Abdurrahman Çelebi, Craig Johnson,Erhan Demir, Behiye Karakaya, Uğur Çağlı, Celal Orçun Köktuna, TİAK Genel Müdürü Dursun Güleryüz, Gülen Atakbek Guigaz sanık olarak sıralandı. Selçuk Çobanoğlu'nun 'nitelikli dolandırıcılık belgede sahtecilik ve kişisel belgeleri ele geçirmek' suçlarından 3,5 yıldan 13 yıla kadar hapsi istenirken Ferit Çobanoğlu'nun da 'nitelikli dolandırıcılık' suçundan 2 yıldan 7 yıla kadar hapsi talep edildi. Yargılama önümüzdeki günlerde Üsküdar Adliyesinde başlayacak.
TİAK GENEL MÜDÜRÜ SAHTE İŞLEMLER YAPTI
İddianamede TNS Genel Müdürü Gülen Guigaz, şirketin finansal işler sorumlusu Celal Orçun Köktuna ve TİAK Genel Müdürü Dursun Güleryüz'ün sahte işlemler yaparak 'edimin ifasına fesat karıştırmak' suçunu işlediklerin belirtildi. Ayrıca Uğur Çağlı'nın AGB Nielsen şirketini TİAK adına denetlemekle görevlendirilmiş kişi olduğu ancak Çağlı'nın TNS genel müdürü Gülen Atabek Guigaz ile beraber çalıştıklarının tespit edildiği kaydedildi. İddianamenin 13 numaralı sanığı Güleryüz'ün 3 yıldan 7 yıla kadar hapsi istendi. İddianamede Güleryüz hakkında "TİAK A.Ş. yerine yüklenici şirketin menfaatini gözeterek edimin yerine getirilmesine fesat karıştırdığı anlaşılmaktadır" ifaresi yer aldı. Dursun Güleryüz'ün TİAK A.Ş.'nin genel müdürü olarak 2011 yılı Şubat ayında göreve başladığı, denetçinin olumsuz raporunu gördüğü ve bildiği halde tamamen aksi yönde hareket ederek Gülen Atabek Guigaz ile işbirliği yaptığı anlatıldı. Denetçilere yardımcı olması gerektiği halde yardımcı olmadığı belirtilen iddianamede şirkette tutulması gereken asgari kayıtları tutmadığı, yönetim kurulunun yetkisi dahilinde olan denetim sözleşmesi değişikliği gibi ön önemli konularda kendince hareket ettiği öne sürüldü. "Şüpheli Dursun Güleryüz'ün reyting ölçme işine el atılması ve ölçüm yapacak şirket lehine çalışması esasen planın bir parçası olup, açıklanan eylemlerle edimin ifasına fesat karıştırdıkları anlaşılmıştır" denildi.
"TİAK ÜZERİNDEN SİSTEME MÜDAHALE EDİLDİ"
İddianame "Reyting ölçümleri merkezi Üsküdar'da bulunan TİAK tarafından yaptırıldığı, Çağla Reklam Prodüksiyon Hizmetleri Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. adına hareket eden şüpheliler Selçuk Çobanoğlu, Ferit Çobanoğlu, Bülent Can, Mehmet Bülent Erdinç, Sultan Aydın'ın bu şirket aracılığıyla sisteme dışarıdan müdahale ve reyting hilesi ile TRT'yi dolandırma, diğer şüphelilerin ise sisteme içeriden müdahale ile edimin ifasına fesat karıştırdıkları belirlenmiştir"
SUÇLAMALAR 3 ANA BAŞLIKTA DEĞERLENDİRİLDİ
İddianamede suçlamalar 3 ana başlıkta incelendi. Birinci olarak AGB Nilsen Şirketi'nde Panel/Üretim Müdürlüğü yapan Hilmi Berköz, teknik elemanı Abdurrahman Çelebi, yapımcı Selçuk Çobanoğlu, kardeşi Ferit Çobanoğlu, şirket ortağı ve çalışanı Mehmet Bülent Erdinç ile yine çalışanı Bülent Can'ın Ayrılık dizinin reytinginde hile yaparak, TRT'yi dolandırmaları olayı anlatıldı. İkinci olarak şüpheli AGB Nielsen Şirketinin Genel Müdürü Craig Johnson, Üretim Müdürü Hilmi Berköz, Panel Müdürü Erhan Demir, İstatistik ve Kalite Kontrol Müdürü Behiye Karakaya ile bu şirketi TİAK adına denetleyen Uğur Çağlı'nın 'edimin ifasına fesat karıştırmaları' sıralandı. Son olarak da 2009 yılında AGB Nielsen Şirketi deneklerinin deşifre olması, olayın adli sürece taşınması, 2008 yılında şirketlerde bir takım değişikliklere paralel olarak İstanbul Ticaret Odası'nda 425065 ve 425066 sicil nolu şirketler arasında geçişler olduğu ifade edildi. Bu şirketlerin reyting işine TNS şirketi üzerinden el attığı, TNS şirketinin süreci hızlandırma adına TİAK A.Ş.'yi sıkıştırmaya yönelik AGB şirketinin denek listesini medyaya sızdırılması ve TİAK Genel Müdürü Dursun Güleryüz'ün denetleme raporundaki tespitlere rağmen sözleşmeye aykırı davranışları ile edimin ifasına fesat karıştırılması olayları anlatıldı.
İHBAR MEKTUBUNA YER VERİLDİ
İddianamede İstanbul Organize Suçlar Şubesi'ne gelen ihbar mektubu üzerine soruşturma başlatıldığı da anlatıldı. 24 Ağustos 2011 tarihinde gönderilen ihbar mektubundaki iddiaların geniş çaplı araştırıldığı belirtildi. İhbar mektubunda organize bir şekilde reyting ölçümlerinde yolsuzluk yapıldığının bildirildiğine dikkat çekildi. Reyting oranlarında manipülasyon işlemlerinin denek seçimiyle başladığı mektupta, "AGB şirketi derneklerini seçerken taraflı davranmış, kendi görüşüne uygun veya istediği zaman müdahale edebilecekleri dernekleri seçmişlerdir. Gezen tilki medya sitesinin patronu Selçuk Çobanoğlu'nun denek listesini elde ettiği ve listeleri pazarladığı bunun yanında magazin haberleri yapan Uçankuş Medyanın sahibi Can Tanrıyar'da denek listeleri olduğu, denek listeleri sızdıran isimlerin başında AGB Üretim Müdürü Hilmi Berkoz ile AGB şirketinden ayrılıp TNS'ye geçen Orçun Koktuna geldiği" şeklindeki ifadeler yer aldı. İddianamede ihbar mektubundaki TİAK Denetçisi Uğur Çağlı'nın ihale boyunca sürekli AGB'ye bilgi sızdırdığı bilgisine de dikkat çekilerek, TRT'den Genel Müdür Yardımcısı Zeynel Koç'un da aralarında olduğu bir kısım daire başkanlarının Selçuk Çobanoğlu'nun yaptığı bazı TRT programlarının reytinglerini şişirmek için AGB'ye nüfuz etmeye çalıştıkları vurgulandı. Uğur Akkuş'un sahibi olduğu Bilişim İnovasyon adlı şirketin ise TRT'nin reyting ihalesini aldığı, TRT'de görevli daire başkanlarının reytinglere nüfuz edebilmek için Akkuş'un bu ihaleyi almasını sağladıkları kaydedildi.
TRT DOLANDIRILDI
İddianamede reyting ölçümlerinin merkezi Üsküdar'da bulunan TİAK tarafından yaptırıldığı, Çağla Reklam Prodüksiyon Hizmetleri Tekstil San ve Tic. Ltd.Şti. adına hareket eden şüpheliler Selçuk Çobanoğlu, Ferit Çobanoğlu, Bülent Can, Mehmet Bülent Erdinç ve Sultan Aydın'ın bu şirket aracılığıyla sisteme dışarıdan müdahale ederek ve reyting hilesi ile TRT'yi dolandırdığı anlatıldı. Diğer şüphelilerin ise sisteme içeriden müdahale ederek 'edimin ifasına' fesat karıştırdıkları kaydedildi. İddianamede suç ve eylemlerle ilgili şüpheliler arasında yoğun irtibat bulunduğu, sağlıklı kovuşturma için tüm şüphelilerin hep birlikte yargılanmaları ve delillerin hep birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
REKABET KURULUNA İPTAL YAZISI
Savcı Özgün, iddianameyi tamamlamasının ardından Rekabet Kurulu'na gönderdiği yazısında yasalara göre düzenlenen tüm ihalelerin iptal edilmesini ve reklam pastası gelirlerine tedbir konulması gerektiğini belirtmişti. Yazıda, medya şirketi ile reyting ölçümünü yapacak şirketin aynı olduğuna dikkat çekilerek ortada bir 'tekelleşme' olduğuna vurgu yapılmıştı.