ABD'den Türkiye'ye yaptırım iddiası!
Son dakika... Reuters haber ajansı ve Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberlerinde, ABD'nin S-400'lerin satın alınmasına ilişkin Türkiye'ye yaptırım uygulamaya hazırlandığı belirtildi. Bloomberg'in haberinde Başkan Trump'ın yaptırım paketini imzaladığı belirtilirken, Reuters'ın haberinde ise yaptırımların 'her an' açıklanabileceği ifade edildi.
Amerika Birleşik Devletleri'nin, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava ve füze savunma sistemleri satın alması nedeniyle Türkiye'ye yönelik bir dizi yaptırım uygulamayı planladığı bildirildi.
Bloomberg'in konuya yakın iki kaynağa dayandırdığı habere göre, ABD Başkanı Donald Trump, Dışişişleri Bakanı Pompeo tarafından önerilen yaptırım paketini imzaladı. Bloomberg'e konuşan kaynaklar yaptırımların içeriğine dair bir bilgi vermedi.
Yaptırımların, 'ABD'nin hasımlarıyla yaptırımlar yoluya mücadele yasası' (CAATSA) kapsamında uygulanacağı belirtildi.
Bloomberg'in ulaşmaya çalıştığı Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD Hazine Bakanlığı ve ABD Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili yorum yapmadı.
Reuters haber ajansı ise Perşembe gecesi abonelerine servis ettiği haberde, ABD'nin Türkiye'ye S-400'ler için yaptırım uygulamaya hazır olduğunu öne sürdü. İkisi resmi yetkili, dört ayrı kaynağa dayandırılan haberde yaptırımların 'her an' açıklanabileceği bilgisi paylaşıldı.
Reuters'ın haberinde, ABD yaptırımlarının Türk savunma endüstrisini hedef alacağı ifade edildi.
FT: YAPTIRIMLAR HAFİF OLACAK
ABD basınında ve Financial Times'ta yer alan haberlerde, yaptırımların hafif olmasının beklendiği belirtildi.
BBC Türkçe'nin Financial Times'tan aktardığı habere göre konuya yakın bir kaynağın, Trump yönetiminin Kongre'nin olası tepkisini hafifletmek amacıyla yaptırımları "mümkün olan en hafif halinde tutmak" istediğini bildirdi.
Gazeteye konuşan bir kaynak, Trump'ın Senato'nun kısa bir süre içerisinde oylaması beklenen savunma yasa tasarısında tanımlanan sert yaptırımlara karşı "ön almak istediğini" ifade etti.
ABD Temsilciler Meclisi, Türkiye'ye yaptırım uygulanmasını da içeren 740 milyar dolarlık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasa Tasarısı'nı (NDAA) bu hafta içinde ezici bir çoğunlukla kabul etti. Tasarının Senato'da da üçte ikinin üzerinde bir çoğunlukla kabul edilmesi halinde Trump'ın da veto yetkisi ortadan kalkmış olacak.
YAPTIRIMLAR UZUN SÜREDİR GÜNDEMDEYDİ
ABD'nin Türkiye'ye yönelik yaptırım gündemi uzun süredir konuşulan seçeneklerden biriydi.
Türkiye'nin Temmuz 2019'da Rusya'dan S-400 hava ve füze savunma sistemlerini almasının ardından, Türkiye F-35 programının dışında bırakılmış ancak ilave yaptırımlara Trump yönetiminin engel olduğu iddia edilmişti.
ABD'den peşi sıra, S-400'ler aktive edilmemesi talepleri gelmiş ancak Ankara bu talepleri reddetmişti.
Sinop'ta yapılan denemeleri doğrulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ekim 2020'de yaptığı açıklamada, "Bu testler doğrudur yapıldı, yapılıyor ve Amerika'nın bu yaklaşımı kesinlikle bizi bağlamaz. Çünkü biz elimizdeki bu tür imkanların testini yapmayacağız da neyi yapacağız? Herhalde bunu kalkıp Amerika'ya soracak değiliz" ifadelerini kullanmıştı.
CAATSA YAPTIRIMLARI NEDİR?
Uzun haliyle ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası anlamına gelen CAATSA, 2017'de ABD Kongresi tarafından onaylanmış ve bu yasa çerçevesinde Rusya, İran, Çin ve Kuzey Kore'ye yaptırımlar uygulanmıştı.
Başkan Trump'ın imzasıyla yürürlüğe giren yasa "Rusya Federasyonu’nun savunma ya da istihbarat sektörleriyle ya da bunlar adına çalışan kurum ve kişilerle önemli düzeyde alışverişte bulunan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını" öngörüyor.
Yasadaki bu madde Türkiye'ye S-400'ler nedeniyle yaptırım uygulanmasının yasal dayanağını oluşturuyor.
CAATSA YAPTIRIMLARI NASIL İŞLİYOR?
CAATSA'ya göre ABD Başkanı, yasada belirtilen 12 yaptırım maddesinden beşini uygulanması için seçiyor.
Yaptırımlar sadece yaptırıma neden olan konunun ortadan kalkmasının ardından ABD Başkanı tarafından iptal edilebiliyor.
Yasaya göre ABD Başkanı'nın içinden seçim yapacağı 12 maddelik yaptırımlar listesi şu şekilde:
* Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi,
* Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi,
* ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi,
* Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi,
* Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi,
* Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması,
* Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması,
* Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması,
* Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması,
* ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması,
* Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı,
* Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması.