Süper El Nino alarmı! El Nino nedir, ne zaman gelecek, Türkiye’yi nasıl etkileyecek?
Dünya genelinde "Süper El Nino" endişesi yaşanıyor. Uzmanlar, Pasifik Okyanusu'nda gelişen sıcaklık anomalilerinin küresel iklimi etkileyebileceğini belirtiyor. El Nino, okyanus yüzey sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan bir iklim olayı olarak biliniyor. Bu durum, dünya genelinde aşırı hava olaylarının artmasına neden olabiliyor. Özellikle kuraklık, sel, sıcak hava dalgaları ve fırtınalar El Nino dönemlerinde daha sık görülüyor. 2026 yılı için yapılan erken tahminlerde, güçlü bir El Nino ihtimali tartışılıyor. Peki, Süper El Nino 2026 geliyor mu? El Nino nedir, etkileri neler, Türkiye'yi nasıl etkileyecek? İşte El Nino etkileri...
El Nino, özellikle son yıllarda iklim krizinin etkisiyle daha sık gündeme gelen doğa olaylarından biri haline geldi. Pasifik Okyanusu’nda ortaya çıkan bu sıcaklık değişimi, sadece bölgesel değil küresel ölçekte hava sistemlerini etkiliyor. Bilim insanları, El Nino’nun etkilerinin her döngüde farklı şiddette yaşandığını belirtiyor. “Süper El Nino” olarak adlandırılan güçlü dönemlerde ise etkiler çok daha yıkıcı olabiliyor. 2026 yılına ilişkin yapılan değerlendirmeler, yeni bir güçlü dalganın oluşabileceğine işaret ediyor. Bu durum özellikle tarım, su kaynakları ve enerji üzerinde ciddi etkiler doğurabilir. Türkiye de bu küresel sistemin dolaylı etkilerinden nasibini alabilecek ülkeler arasında yer alıyor. Peki, El Nino nedir, ne zaman gelecek, Türkiye’yi nasıl etkileyecek? İşte detaylar...
EL NİNO NEDİR?
El Nino, doğu tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey sularının olağandışı ısınmasını ifade eder. İki ila yedi yıllık aralıklarla düzensiz olarak meydana gelen El Nino’nun okyanus sıcaklıkları, okyanus akıntılarının hızı ve gücü ve yerel hava durumu üzerinde etkisi bulunur. La Nina ise bölgenin yüzey sularının olağandışı soğumasını tanımlayan bir modeldir. İklim bilimciler normal deniz yüzeyi sıcaklıklarından sapmaları ölçmek için Okyanus Nino Endeksi'ni kullanırlar.
SICAKLIK UYARISI
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, 2026'nın bugüne kadarki döneminde 6 ve 7 Ocak'ın, o günün tarihteki en sıcak günleri olduğunu belirtti.
Yaz döneminde sıcaklıkların yüksek seyredeceğini dile getiren Kurnaz, şu değerlendirmeleri paylaştı:
"Yazın ilk yarısında yani yaklaşık temmuzun sonuna kadar sıcaklıkların en yüksek ilk 3 sene arasında seyretmesini bekliyoruz ama ortasını geçtiğimizde sıcaklık rekorları kırmaya başlayacağız. Temmuz sonu itibarıyla bunun olması bekleniyor yani tartışmasız en yüksek sene olması bekleniyor. Niye bunu görüyoruz? El Nino başlıyor. Şu anda epey bir zamandır konuşulan şey, El Nino'nun başlayıp başlamayacağı değil, başladığı zaman Süper El Nino olup olmayacağı. Gün geçtikçe, başlayacak olan El Nino'nun Süper El Nino olacağı düşüncesi ağır basmaya başlıyor bu da sıcaklıkların Türkiye açısından özellikle eylül-ekim gibi ortalamaların çok çok üstüne çıkacağını gösteriyor. Yazı belki çok ölmeden geçiririz ama eylül-ekim gibi iyiden iyiye yüksek sıcaklıklarla karşı karşıya kalacağız."
Çalışmada kullanılan geleceğe yönelik iklim senaryoları El Nino genliğinde yüzde 14 ile 23 arasında bir artışa ve tüm senaryolarda daha güçlü El Nino etkilerine işaret ediyor.
Sera gazı emisyonlarının orta düzeyde arttığı senaryoya göre, 2020-2099 döneminde, doğumda ortalama kümülatif yaşam beklentisi kaybının 2,8 yıl olacağı öngörülürken, bu kaybın en olumlu senaryoda 1 yıl, en olumsuz senaryoda 3,1 yıl olması bekleniyor.
AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Levent Kurnaz, Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklık değişimlerinin dünyanın ortalama sıcaklığını doğrudan etkilediğini ve bunun tarım ile sağlık başta olmak üzere birçok sektörde ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi.
"Rekor sıcaklıklar yaşanabilir"
Kurnaz, iklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoda El Nino'nun küresel ortalama sıcaklıkları ortalamanın 0,1 ila 0,2 derece üzerine taşıyabileceğini, ancak mevcut ısınma eğilimine El Nino'nun eklenmesiyle ağustos ve eylül aylarında rekor sıcaklıkların görülebileceğini kaydetti.
El Nino'nun insan sağlığını da ciddi oranda tehdit ettiğini belirten Kurnaz, "0,2 derece, aşırı sıcaklıklara en az 1 derece olarak yansır. Mesela aşırı sıcaklık geçtiğimiz sene Türkiye'de 50 derece ölçülmüştü. El Nino olan bir senede bunun 51 derece olması beklenir. Yani bu 5-10 derece değil ama sıcaklığın 1 derece bile yukarı çıkması insanlarda yaşamla ölüm arasında fark yaratabilir. Bu nedenle ölümlerin ciddi oranda artabileceği bir durum söz konusu. Sıcaklık artışı ve deniz suyu sıcaklıklarında artış nedeniyle birkaç sene önce Libya'da gördük ki 13 bin kişi öldü." diye konuştu.