Süreç olumlu: ABD ve İran müzakerelere devam edecek
ABD ve İran arasındaki gerginlikte uzlaşıya varılma amacıyla Umman'da görüşen iki ülke heyetleri, olumlu mesajlarla ülkelerine döndü. İran tarafından Dışişleri Bakanı Arakçi görüşmeleri, "Çok iyi bir başlangıç" olarak nitelerken, ABD Başkanı Trump da, "Çok iyi görüşmeler yaptık, anlaşma yapmayı çok istiyorlar. İran nükleere sahip olamaz" dedi. Savaş senaryolarının konuşulduğu bir gündemden müzakereye dönülürken, iki ülke heyetleri önümüzdeki hafta yeniden bir araya gelecek.
ABD ve İran arasında savaş tehdidinin gölgesinde Umman'da yapılan dolaylı görüşmelerde ilk tur iki taraf için de olumlu sonuçlandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Umman’ın başkenti Maskat'ta yürütülen dolaylı görüşmeleri "çok iyi" olarak nitelendirdi ve İran’ın yeni bir anlaşma yapma isteğini güçlü bir şekilde gösterdiğini belirtti.
Trump, Washington'dan Florida'ya giderken, başkanlık uçağında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Maskat'taki ilk görüşmelerden duyduğu memnuniyeti dile getiren Trump, "Bugün Rusya ve Ukrayna ile çok, çok iyi görüşmeler yaptık, aynı şekilde İran'la da çok iyi görüşmeler yaptık. İran anlaşma yapmak istiyor gibi görünüyor ve bunu çok istiyorlar." dedi.
Trump, İran'a karşı büyük bir donanmanın bölgeye gönderildiğini hatırlatarak, "Yakında orada olacak. Bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz." diye konuştu.
ABD'nin gerekli adımı atacağını ama acele etmelerini gerektirecek bir durum olmadığını vurgulayan Trump, "Venezuela'yı hatırlarsanız, bir süre beklemiştik ve acelemiz yok. Bolca zamanımız var. İran'la çok iyi görüşmeler gerçekleştiriyoruz." ifadelerini kullandı.
Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'den oluşan ABD müzakere ekibinin İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmeyi "yüksek temsilciler" arasında yürütülen görüşmeler olarak tanımlayarak, "Anlaşma olmazsa sonuçların çok sert olacağı açık. Buna göre herkes kartlarını biliyor." dedi.
İran ile kabul edilebilir koşullarda bir anlaşma sağlandığını görmeyi çok istediğini aktaran Trump, "Ama her şeyden önce, nükleer silah olmayacak." diye konuştu.
Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk aylarında, Tahran yönetiminin halihazırda müzakere edilen koşullara şimdiki gibi olumlu yaklaşsaydı "iki ülke arasında çoktan anlaşma olacağını" iddia ederek, "Şu anda, anlaşma için öncesinden çok daha istekliler." ifadelerini kullandı.
Görüşmelerin sonuçlarını görmek gerektiğini vurgulayan Trump, tarafların haftaya yeniden bir araya gelmeyi planladığını kaydetti.
Umman'ın arabuluculuğunda Maskat'taki görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğu, tarafların müzakereleri sürdürme kararı aldığı ve yeni görüşme turu için ortak niyet beyan ettikleri kamuoyuna yansımıştı.
Arakçi: Çok iyi başlangıç
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile Umman'da yapılan dolaylı görüşmelerin "iyi bir başlangıç" olduğunu söyledi.
Arakçi, ABD ile Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan müzakerelerin sona ermesinin ardından İran devlet televizyonuna açıklama yaptı.
Dışişleri Bakanı Arakçi, "Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz, çıkarlarımız ve İran halkının hakları iletildi. Çok iyi bir atmosferde gerçekleşti ve karşı tarafın görüşleri de dinlendi." dedi.
Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini aktaran Arakçi, "İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç oldu. İstişare edildikten sonra görüşmelerin nasıl devam ettirileceğine dair bir karar verilecek. Görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde bir fikir birliği olduğu görülüyor. Sürecin devam etmesi konusunda mutabık kalındı. Hemen yargıda bulunmak istemiyorum fakat görüşmeler bu şekilde devam ederse, üzerinde anlaşmaya varılmış bir çerçeveye ulaşılabilir." ifadelerini kullandı.
İranlı bakan, Haziran 2025'te müzakereler devam ederken İsrail ve daha sonra ABD tarafından saldırıya uğradıklarına işaret ederek, "Öncelikle bu güvensizliğin üstesinden gelmeli ve müzakereler için bir çerçeve belirlemeliyiz." diye konuştu.
Arakçi, "Bence iyi bir başlangıçtı ve iyi bir şekilde devam edebilir ancak bu karşı tarafa ve elbette Tahran'da alınacak kararlara bağlı." dedi.
İran'la ticaret yapanlara gümrük vergisi
Trump, İran'dan doğrudan ya da dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkelerin ürünlerine ek gümrük vergisi uygulanabilmesini öngören başkanlık kararnamesini imzaladı.
Beyaz Saray tarafından paylaşılan kararnamede, İran hükümetinin eylemlerinin ABD ulusal güvenliği, dış politikası ve ekonomisine yönelik "alışılmadık ve olağanüstü tehdit" oluşturmaya devam ettiği belirtildi.
Kararnameye göre, ABD'nin İran'dan doğrudan veya dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkelerden ithal ettiği ürünlere, örneğin yüzde 25 oranında, ek gümrük vergisi uygulanabilecek.
ABD Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ile istişare ederek İran'dan mal veya hizmet alan ülkeleri belirleyecek.
Bu tespitin ardından, söz konusu ülkelerin ürünlerine gümrük vergisi uygulanıp uygulanmayacağı ve uygulanacaksa bunun hangi oranda olacağı konusunda Başkana tavsiyede bulunulacak.
Başkan, İran veya diğer ülkelerin yanıtlarına ya da ek bilgilere bağlı olarak kararnamede değişiklik yapabilecek.
Dışişleri ve Ticaret bakanlıkları da İran ve ilgili ülkelerle ticari ilişkileri izleyecek ve gerektiğinde ek önlemler önerecek.
Kararname 7 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
İran'daki protestolar
İran'da ocak ayında Hamaney rejimine karşı patlak veren protesto gösterileriyle birlikte ABD ile İran arasındaki gerilim yükselmiş, Trump, protestoculara destek olmak için askeri güç kullanabileceği mesajını vermişti.
Onlarca İranlı protestocunun yönetim güçleri tarafından öldürülmesi dünya kamuoyunda ciddi rahatsızlık yaratmıştı.
Trump, Tahran yönetiminin protestoculara yönelik idam kararını durdurması üzerine, askeri seçeneği şimdilik askıya aldığını duyurunca, nükleer program ve bölgesel güvenlik kaygılarını içeren uzun süredir devam eden ihtilafı çözmek üzere diplomasi yeniden devreye girmişti.
İki ülke arasında Türkiye'nin önerisiyle önce İstanbul'da bir görüşme yapılacağı duyurulmuş ancak toplantı yeri daha sonra İran'ın talebiyle Maskat'a alınmıştı.
