Tribünde heyecan, damarlarda stres: Futbolun bedensel bedeli
Büyük bir maç öncesi yaşanan heyecanın sadece duygusal olmadığı ortaya çıktı. Almanya'da yapılan bir araştırma, futbol taraftarlarının stres seviyelerinin maç günlerinde ciddi şekilde arttığını ve kalp atışlarının hızlandığını gözler önüne serdi. İşte detaylar...
Futbol coşkusu bazen kalbi yerinden çıkaracak kadar yoğun olabiliyor. Yeni bir bilimsel çalışma, büyük maçların taraftarların kalp atış hızını ve stres seviyesini normal günlerin çok üzerine taşıdığını gösterdi.
FUTBOL ATEŞİ SADECE BAĞIRMAKTAN İBARET DEĞİL
Futbol heyecanı çoğu zaman maç öncesi içilen birkaç içecek ve yükselen tezahüratlarla açıklanır. Ancak bilim insanlarına göre “futbol ateşi” çok daha derin ve vücudu doğrudan etkileyen bir süreç. Almanya’da yapılan yeni bir araştırma, büyük maçlar öncesinde taraftarların ciddi düzeyde stres yaşadığını ortaya koydu.
MAÇ GÜNLERİNDE STRES YÜZDE 41 ARTIYOR
Bielefeld Üniversitesi’nden araştırmacılar, taraftarların stres seviyelerinin maç günlerinde normal günlere kıyasla yüzde 41 oranında arttığını tespit etti. Sıradan bir günde dakikada ortalama 71 olan kalp atış hızı, kritik bir maç sırasında 79’a kadar yükseliyor.
Bu artış, stadyumda bulunan taraftarlarda çok daha belirgin. Tribünde maç izleyenlerin kalp atış hızı, televizyon başındaki taraftarlara göre yüzde 23 daha yüksek ölçüldü.
ALKOL HEYECANI DAHA DA KÖRÜKLÜYOR
Araştırmaya göre alkol tüketimi bu etkiyi daha da artırıyor. Maç öncesi veya sırasında alkol alan taraftarların kalp atış hızının yüzde 5 oranında daha hızlı olduğu belirlendi. Uzmanlar, yoğun futbol heyecanı ile alkolün birleşmesinin özellikle aritmi gibi kalp rahatsızlıkları riskini artırabileceği konusunda uyarıyor.
AKILLI SAATLER TARAFTAR PSİKOLOJİSİNİ ORTAYA KOYDU
Araştırma, Berlin’de oynanan 2025 Alman Futbol Federasyonu Kupası finali sırasında gerçekleştirildi. Daha önce hiç finale çıkmamış olan Arminia Bielefeld ile yedi kez final oynamış VfB Stuttgart’ın karşı karşıya geldiği maç, özellikle Bielefeld taraftarları için tarihi bir anlam taşıyordu.
Araştırmacılar, Arminia Bielefeld taraftarı olan 229 yetişkinin maçtan önceki 10 gün ve maçtan sonraki 10 hafta boyunca akıllı saat verilerini inceledi.
KALP ATIŞI MAÇ BAŞLARKEN ZİRVE YAPTI
Veriler, maçtan saatler önce stres ve kalp atış hızında belirgin bir artış olduğunu ve bu artışın ilk düdükle birlikte zirveye ulaştığını gösterdi. İlk 15 dakikada taraftarların ortalama kalp atış hızı dakikada 96’nın üzerine çıktı.
Bu yoğun stres hali maç boyunca devam etti ve maç bittikten sonra bile gece geç saatlere kadar sürdü. Araştırmacılara göre bu durum, yalnızca fiziksel hareketle açıklanamayacak kadar güçlü bir duygusal etkiye işaret ediyor.
GOLLER MORALİ VE KALP ATIŞINI DEĞİŞTİRDİ
VfB Stuttgart’ın art arda attığı üç golle birlikte Arminia Bielefeld taraftarlarının morali belirgin şekilde düştü. Her gol sonrası kalp atış hızında düşüş gözlemlendi ve devre arasında ortalama kalp atış hızı dakikada 90’ın altına indi.
Stuttgart’ın 70. dakikada attığı dördüncü golle heyecan en düşük seviyeye ulaştı ve kalp atış hızı dakikada 86’ya kadar geriledi.
SON DAKİKALARDA GURUR VE COŞKU GERİ DÖNDÜ
Ancak maçın son 15 dakikasında Arminia Bielefeld’in attığı iki gol, taraftarlarda yeniden coşku yarattı. Bu anlarda kalp atış hızında dakikada yaklaşık 10 atımlık ani bir artış kaydedildi.
Araştırmacılar, bu coşkunun maçın sonucundan çok, “üçüncü ligden bir kulübün kupa finalinde ilk kez gol atmasının yarattığı gururdan” kaynaklandığını belirtiyor.
FUTBOL BEYİNDE DE İZ BIRAKIYOR
Bu çalışma, futbolun sadece duygusal değil, fizyolojik ve psikolojik açıdan da ne kadar güçlü bir etkiye sahip olduğunu gösteren araştırmalara bir yenisini ekliyor. Geçtiğimiz yıl yayımlanan başka bir çalışmada, taraftarların beyinleri taranarak takımlarının gol atmasını veya kaybetmesini izlerken kan akışının nasıl değiştiği incelendi.
Takımın gol atması, beynin ödül merkezini harekete geçirerek dopamin gibi mutluluk verici kimyasalların salgılanmasına neden olurken; yenilgi anlarında beynin iç gözlem ve anlamlandırma ile ilgili bölgelerinin devreye girdiği görüldü.
BİLİM NE DİYOR?
Araştırmacılar, olağanüstü maçların ve güçlü takım bağlarının taraftarlarda yoğun fizyolojik tepkilere yol açabildiğini vurguluyor. Bilim insanlarına göre futbol, sadece bir oyun değil; beden ve zihin üzerinde gerçek ve ölçülebilir etkiler yaratan güçlü bir deneyim.
Görsel Kaynak: shutterstock
