Dünyada ve Türkiye’de doğal gaz konusunda önemli bir süreçten geçiliyor. Özellikle Avrupa’da, doğal gazda serbest piyasa dinamiklerinin belirlediği, LNG’nin, boru gazının tahtını salladığı bir “fiyat devrimi” yaşanıyor. 

Birçok ülke, portföylerinde bulunan uzun dönemli sözleşmelere dayalı, petrol ve türevlerine bağlı fiyat formülünün uygulandığı, piyasa dinamiklerine çoğu zaman kapalı boru gazı miktarını azaltırken, LNG’nin payını artırıyor. Gerekçe çok basit: “Daha esnek koşullara sahip sözleşmeler yoluyla kısa vadeli ve dönemsel arz-talep dengesini gözeten, daha uygun fiyattan gaz satın almak. Ülkenin rekabet gücünü korumak. Maliyeti azaltmak. Başta sanayi olmak üzere tüketiciye en uygun fiyattan gaz tedarik etmek.”

ABD VE RUSYA KAPIŞMASI

Rusya, boru gazı piyasasında önemli ve güçlü tedarikçi ülke olarak yerini koruyor. ABD, son dönemde LNG üretimi ve ihracatıyla Rusya’nın pazarlarında önemli bir aktör olarak yer almaya başladı. Rusya, alıcı ülkeleri cezbeden LNG’nin dayanılmaz cazip fiyatı karşısında oyun kurucu rolünü sürdürmeye çalışıyor. “Fiyata fiyat” restini çekiyor. Alıcılara, sözleşmeleri rezive ederek, düşük fiyattan gaz teklifinde bulunuyor.

BOTAŞ’TAN ÖNEMLİ HAMLE

BOTAŞ da gaz portföyünü LNG payını artıracak biçimde yeniliyor. Rusya ile 2021 yılında dolan ithalat sözleşmesini (BOTAŞ 4 milyar, özel sektör 4 milyar toplam 8 metreküp) yenilememe olasılığı gündemde olan BOTAŞ, bu amaçla 7 milyar metreküp doğal gaza karşılık gelecek 2023 yılına kadar 70 adet spot LNG kargosu almak üzere ihale açtı.

Uluslar arası şirketlerden 8 Kasım’a kadar tekliflerini vermesi istendi. BOTAŞ, bu tarihi daha sonra 15 Kasım olarak yeniledi. Katılımcılar da tekliflerini bu sürede gözden geçirme olanağı buldu. Tekliflerin değerlendirmesi sürüyor.

“ABD’NİN PAYI ARTACAK”

ABD, kısa süre önce Teksas'ta Freeport LNG, Sabine Pass ve Corpus Christi; Louisiana'da Sempra's Cameron LNG ve Maryland'da Diminion's Cove Point adlı 5 LNG ihraç tesisi kurdu.

Aralarında Shell, TOTAL, İberdrola, KOGAS, EDF, Centrica gibi dünyanın önde gelen şirketleri, ABD kaynaklı LNG’yi uluslar arası pazarlara satıyor. Alıcılar arasında BOTAŞ da bulunuyor.

Bu şirketlerden bazılarının BOTAŞ’ın açtığı ihalede yer aldığı ve LNG için teklif verdiği belirtiliyor. Sektör kaynakları, HABERTÜRK’ün sorusu üzerine, BOTAŞ’ın açtığı ihalede Katar’dan ve diğer ülkelerden de LNG satışı için teklif gelmesinin kesin olduğunu söyledi.

Kaynaklar, gerek bu ihalede, gerekse de izleyen aşamalarda yapılacak alımlarla Türkiye’de ABD kaynaklı LNG ithalatının artacağını, ABD’nin bu piyasada daha görünür olacağını söyledi.

Peki, boru gazı ile LNG arasındaki fark ne kadar? Sektör kaynakları, gazın piyasada oluştuğunu belirterek, “Piyasa fiyatını arz-talep belirliyor. Yaz-kış dönemi ve jeopolitik riskler de önemli birer unsur. Tüm bunlar göz önüne alındığında her 1000 metreküp için bugünkü fiyatlarla LNG, boru gazına göre 50 dolar daha ucuz. Türkiye’nin, yıllık tüketiminin 50 milyar metreküp olduğu dikkate alındığında milyarlarca dolarlık bir farktan söz ediyoruz” diye konuştu.

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri